John Dewey ve İsmail Hakkı Tonguç’un Düşüncelerine Göre İnsan Doğasının Eğitimle İlişkilendirilmesi
Öz
Eğitim, insanlık tarihi boyunca önemsenen bir
konu olmuştur. Bu tarihsel süreçte, insanlara ne öğretileceği ve nasıl
öğretileceği ile ilgili birçok görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşlerin ortaya
çıkmasında insan doğasına ilişkin temellendirmeler görülmektedir. İnsan
doğasının ne olduğunun belirlenmesi eğitimin amacını da belirleyecek olan
öğedir. Dolayısıyla bu araştırmada insan doğası kavramı önemli bir yer
tutmuştur. Çalışmanın odağında, yaşadıkları dönemde düşünce ve uygulamaları ile
eğitim bilimleri alanyazınında önemli etkileri görülen John Dewey ve İsmail
Hakkı Tonguç’un insan doğasına ilişkin görüşlerinin eğitim üzerindeki
yansımalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Dewey ve Tonguç’un insan doğasına ve
eğitime ilişkin görüşleri ortaya konularak karşılaştırmalı olarak
incelenmiştir. Doküman incelemesi modeli ile yürütülen bu araştırmada Dewey ve
Tonguç’un eserleri ve onlar ile ilgili yazılmış eserlerden yararlanılmıştır.
Yaşadıkları dönemin gereksinimlerine uygun bir eğitim felsefesi benimsedikleri
ve düşüncelerini eğitim aracılığıyla gerçekleştirmeye çalıştıkları dikkat
çekmektedir. Bu bağlamda, düşünürlerin öncelikle insan doğasının belirlenmesine
önem verdikleri düşünülmektedir. Bunun nedeni, eğitimin amaçları ile
yöntemlerinin belirlenmesinde insan doğası tanımlamalarından yararlanmaları
olarak görülmüştür. Evrensel değerleri benimseyen Dewey ve Tonguç, eğitim
aracılığıyla yetişecek bireylerin de bu değerleri benimsemelerini ve ortak
paydada yaşama bilincine sahip olmalarını beklemektedir. Dewey ile aynı
evrensel değerlere sahip olan Tonguç, evrensel değerler ile birlikte insanı
sosyo-kültürel bağlamda yakın çevresi ile düşünerek Köy Okulları gibi
ilerlemeci eğitim felsefesini benimsemiş bir uygulamayı yaşama geçirmiş ve
günümüze değin tartışılagelen örnek bir uygulama sunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslanoğlu, İ. (2012). Eğitim Felsefesi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.Aysal, N. (2005). Anadolu da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 9(35), 267-282.Burkaz, V. (2014). Platon ve Rousseau’da İnsan Doğası Bağlamında Eğitim. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 101-112.Demirci, F. (2008). İki Siyasal Eğitim Modeli: Sokrates ve Platon’un Eğitim ve İnsan Anlayışları (Sokratik ve Platonik Eğitim). ICANAS, 38, 103-125.Dewey, J. (1966). Tecrübe ve eğitim, Çev.: Fatma Başaran ve Fatma Varış. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.Dewey, J. (1987). Özgürlük ve Kültür, Çev.: Vedat Günyol. İstanbul: Remzi Kitabevi.Dewey, J. (1922). Human nature and conduct An Introduction to Social Psychlogy New York:Henry Holt and Company. Dewey, J. (2004). Demokrasi ve Eğitim, Çev.: Tufan Göbekçin. Ankara: Yeryüzü Yayınevi. Dewey, J. (2012). Okul ve Toplum, Çev.: Hüseyin Avni Başman. Ankara: Pegem Akademi.Erdem, M. (2017). Hazreti Âdem (İlk İnsan) Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları s(30)Field, R. (2017). John Dewey (1859 -1952). Internet Encyclopedia Of Philosophy, http://www.iep.utm.edu/dewey/, Erişim tarihi: 23.09.2017 İ. Beyaztaş, D, Kaptı, S.B, Senemoğlu N. (2013). Cumhuriyetten Günümüze İlkokul/ İlköğretim Programlarının İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(2), 319-344Kılıç, Y. (2004). “İnsan Doğası” Kavramı Üzerine Bir Çalışma. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.Kirby, F. (2000). Türkiye’de Köy Enstitüleri. Ankara: Güldikeni Yayınları.Kocabaş, K. (2010). Tonguç’un Işığını Taşımak. K. Kocabaş (Ed.) Aramızdan Ayrılışının 50. Yıldönümünde İsmail Hakkı Tonguç ve Okul Öncesinden Yüksek Öğretime Eğitim Sorunları, Çözüm Önerileri Sempozyum bildirileri içinde (ss. 13-20). İzmir: Yeni Kuşak Köy Enstitüler Derneği Yayınları.Kocabaş, A. (2014). Türk Eğitim Sisteminin Felsefi Temelleri, Dewey Mustafa Necati ve İsmail Hakkı Tonguç. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 2(3), 203-212.Kop, Y. (2004). Progressivism ve Progressivisme Eleştirel Bir Yaklaşım.Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 270-288.Sönmez, V. (2014). Eğitim Felsefesi. Ankara: Anı Yayıncılık. Tonguç, İ. H. (1961). Kendi Yazılariyle Tonguç. Tonguç’a Kitap içinde (ss. 15-114). İstanbul: Ekin Basımevi.Tonguç, İ. H. (1974). İş ve Meslek Eğitimi. Ankara: Töb-Der Yayınları.Tonguç, İ. H. (1998). Eğitim Yoluyla Canlandırılacak Köy. Ankara: Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı Yayınları.Tonguç, İ. H. (2004). İlköğretim Kavramı. Ankara: Piramit Yayıncılık.Tonguç, İ. H. (2008). Köyde Eğitim. Ankara: Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı Yayınları.Tonguç, E. (2007). Bir Eğitim Devrimcisi İsmail Hakkı Tonguç (Yaşamı, Öğretisi, Eylemi). İzmir: Yeni Kuşak Köy Enstitüler Derneği Yayınları. Tonguç, E. (2010). Tonguç ve Eğitim Anlayışı. K. Kocabaş (Ed.) Aramızdan Ayrılışının 50. Yıldönümünde İsmail Hakkı Tonguç ve Okul Öncesinden Yüksek Öğretime Eğitim Sorunları, Çözüm Önerileri Sempozyum bildirileri içinde (ss. 13-20). İzmir: Yeni Kuşak Köy Enstitüler Derneği Yayınları.Tuncel, G. (2004). Öğretmenlerin Kendi Eğitim Felsefelerini İnşa Etmeleri Üzerine. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 223-242.Türkoğlu, P. (2004). Tonguç ve Enstitüleri. İstanbul: Şefik Matbaası.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Funda Demirel
*
0000-0002-6956-7377
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2019
Kabul Tarihi
25 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 52 Sayı: 3
Cited By
KENDİ HIZINDA ÖĞRENEN OLMAK: YAVAŞ OKUL VE TEMELLERİ
Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.26468/trakyasobed.754325The effect of shared book reading on preschoolers’ environmental awareness and attitudes
Education 3-13
https://doi.org/10.1080/03004279.2021.1990371John Dewey’e İlişkin Türkiye’de Yapılan Çalışmaların Analizi
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.1131498Gazi Terbiye Enstitüsü Resim-İş Bölümü’nün Kuruluşuna Etki Eden Fikirler-Kararlar-Düzenlemeler
Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58608/augsfd.1714999