Sanal Müzecilikte Yeni Yaklaşımlar

Changes and innovations caused by the scientific studies, have begun to affect and change societies in all aspects. After the demolition of the Berlin wall, with the spread of internet and expansion of the communication network, the change in social order and globalization of the world accelerated. The main structures of capitalist system have affected, and self-reformed, super-national global institutions emerged. State institutions began to renew themselves and reorganized their structures in terms of functionality both infrastructural and legal systems, as mandatory requirements. Museums keep all types of cultural heritage of societies to the present and carry them to the future, were not neglected and created virtual museums equipped with necessary infrastructural amendments. Virtual museums have emerged as necessity in the current social structure. After March 2020, during the covid-19 global pandemic, when the social paradigms changed in whole world, the educational and social rehabilitation functions of virtual museums, became apparent and these functions of museums have been fulfilled by the virtual museums. This study examines intellectual foundations, concepts, classifications of virtual museums in Turkey and in the world that were emerged from the mandatory change of the museums. Since this field of study is relatively new and being developed, the definitions of the concepts were based on the ICOM publications. The previous publications were scanned, and a study on the concept of virtual museum was revealed. Due to the fact that the subject is new and lack of unity in the literature, discussions with different views are also included.

Bilimsel çalışmaların öncü rol üslendiği değişim ve yenilikler toplumları her yönden etkilemeye ve değiştirmeye başlamıştır. Özellikle Berlin duvarının yıkılmasıyla toplumsal düzen değişimi hızlanmış, internetin yaygınlaşmasıyla iletişim ağı genişlemiş ve bunun sonucu olarak devletlerin takipte zorlanacağı hızla dünya küreselleşmeye başlamıştır. Bu değişimlerden öncelikli olarak kapitalist sistemin ana yapıları etkilenmiş, değişime paralel olarak kendilerini reforme eden küresel ve uluslar üstü kurumsal yapılar ortaya çıkmıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda devlet kurumları tüm yapılarını zorunlu bir gereklilik olarak yeni dönem anlayışına uygun işlevsellikte hem alt yapısal hem de hukuken yeniden düzenlemiştir. Toplumların her türlü kültürel mirasını günümüze taşıyıp geleceğe aktaran müzeler de bu yeni düzenlemede göz ardı edilmemiş ve şartlara uygun alt yapısal düzenlemelerle yeni olarak tanımlanabilecek sanal müzeleri oluşturmuştur. Sanal müzeler günümüz toplumsal yapısı içerisinde bir zorunluluk olarak ortaya çıkmıştır. Özellikle güncel bir sorun olarak Mart 2020’den sonra tüm dünyada toplumsal paradigmaların değiştiği Covid-19 küresel salgın döneminde sanal müzelerin eğitsel ve sosyal rehabilitasyon işlevi belirgin bir şekilde ortaya çıkmış ve müzelerin bu işlevi sanal müzeler sayesinde fonksiyonel olarak yerine getirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada toplumsal kültürün günümüze taşınıp geleceğe aktarılmasında birincil kurum olan müzelerin zorunlu değişimiyle ortay çıkan sanal müzelerin; düşünsel temelleri, konuya ait kavramlar, sınıflandırılması, dünyada ve Türkiye’de sanal müze örnekleri incelenmiştir. İnceleme yapılan alan yeni gelişip ortaya çıktığı için konunun kavramlarıyla ilgili temel tanımlarda ICOM yayınları esas alınmıştır. Alandaki bilimsel yayınlar taranmış ve sanal müze kavramına dair bir çalışma ortaya konmuştur. Konunun yeni olup yazın birliği olmamasından dolayı değişik görüşlerin yer aldığı tartışmalara da çalışmada yer verilmiştir.