"Türk Hukukunda Dernek Genel Kurul Gündemindeki Önerinin Ret ile Sonuçlandırılması İçin Ret Kararı Gerekli Midir?" Çekimser Oylar Ekseninde Bir Analiz.

Öz

Derneklerin ana organlarından birisi olan genel kurullarda oylaması yapılan önerilerin sonuçlandırılması şekillerinden birisi olan önerinin reddi için, genel kurulun ret kararı almasının gerekip gerekmediğine ilişkin öğretide ve uygulamada farklı görüşler ileri sürülmektedir. Öne çıkarılacak bakış açısına göre zıt sonuçlara varılması mümkündür. Bu tartışmanın çözülmesi gerekmektedir. Çekimser oylar olmaksızın bu sorun çözülebilecek ise de çözüm eksik olacaktır, o halde çekimser oyların etraflıca ele alınması bu sorunun çözümüne katkı sunacaktır. Bu sebeple çekimser oyların kabul ve ret oyları gibi oy olup olmadıkları ile genel kurullarda kullanılıp kullanılamayacakları soruları yanıtlanmalı ve çekimser oyların oyların sayımı sırasındaki hükmünün ne olduğu üzerinde durulmalıdır. Çekimser oylara ilişkin bu sorunlar çözüldükten sonra genel kurulun ret kararı almasının gerekip gerekmediği sorunu daha berrak bir şekilde çözülebilecektir. İşbu çalışmada bu iki sorun birisi ön sorun diğeri ise ana sorun olarak tartışılmakta ve farklı ihtimaller ışığında ele alınmaktadır. Varılan sonuçlara göre çekimser irade açıklamaları birer oydur, kullanılmaları karine olarak mümkündür ve oyların sayımındaki etkileri çekimser oy şeklinde olmalıdır. Genel kurulun bir öneriyi ret ile sonuçlandırabilmesi için ise ret kararı alması gerekmektedir. Bu sonuçlar çeşitli sayısal örnekler ile de gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çekimser oy
• dernek genel kurul kararı
• genel kurulda oylanan önerinin ret ile sonuçlanması
• irade serbestisi
• hukuki işlem

“Is a Resolution of Rejection by an Association’s General Assembly Needed in Order to Finalize a Proposal by Rejection According to Turkish Law?” An Analysis Within the Scope of the Abstention Votes

Öz

There are different opinions in the doctrine and practice as to whether the general assembly should adopt a rejection decision for the rejection of the proposal, which is one of the ways of finalizing the proposals voted in the general assemblies. It is possible to reach opposite conclusions according to the perspective to be emphasized. Even if this problem can be solved without abstentions, the solution will be incomplete; therefore, an examination of abstentions will contribute to the solution. For this reason, the questions of whether abstentions are votes like acceptance and rejection votes and whether they can be used in general assemblies and what is their effects during the counting of votes should be analyzed. After resolving these issues, the main question can be resolved more clearly. In this study, these two problems are discussed by considering different possibilities. According to the conclusions reached, abstentions are votes, their use is presumptively possible and their effect in the counting of votes should be as abstentions. For the general assembly to reject a proposal, it must adopt a resolution of rejection. These conclusions are illustrated with numerical examples.

Anahtar Kelimeler

• Abstention vote
• resolution of an association’s general assembly
• finalizing a proposal with a rejection decision by the general assembly
• freedom of will
• legal action

Kaynakça

1. Akipek, Jale, Turgut Akıntürk ve Derya Ateş Karaman. Türk Medeni Hukuku Birinci Cilt: Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2022.
2. Akünal, Teoman. Türk Medeni Hukukunda Tüzel Kişiler. İstanbul, 1995.
3. Altaş, Hüseyin. Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1-7). Ankara: Yetki Yayınları, 2020.
4. Antalya, Gökhan ve Murat Topuz. Medeni Hukuk: Giriş, Temel Kavramlar, Başlangıç Hükümleri, Marmara Hukuk Yorumu C. 1. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024.
5. Arslanlı, Halil. Anonim Şirketler II – Anonim Şirketin Organizasyonu. İstanbul: Fakülteler Matbaası, 1959.
6. Baygın, Cem ve Ahmet Nar. Medeni Hukuk Dersleri – I Başlangıç Hükümleri ve Kişiler Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2023.
7. Boyar, Oya. Anayasa ve Özel Hukuk. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2019.
8. Coştan, Hülya. “Yönetim Kurulunun Karar Alma Usulleri, Oy Hakkı, Yetersayılar ve Toplantı Talep Hakkı.” Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 28, 3 (2012): 155-190.

9. Çeker, Mustafa. Anonim Ortaklıkta Oy Hakkı ve Kullanılması. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Türkiye İş Bankası Vakfı – Hukuk Fakültesi, 2000.
10. Dağ, Üner. Anonim Ortaklıklarda Pay Sahibi Açısından Oy Hakkının Kazanılması ve Kullanılması. İstanbul: Beta Yayıncılık, 1996.
11. Domaniç, Hayri. Anonim Şirketler Hukuku ve Uygulaması TTK Şerhi C. 2. İstanbul: 1988.
12. Dural, Mustafa ve Tufan Öğüz. Türk Özel Hukuku C. II: Kişiler Hukuku. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2022.
13. Dural, Mustafa ve Suat Sarı. Türk Özel Hukuku C. I: Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2023.
14. Evren, Çınar Can. “İdare Hukukunda Kurul Üyesinin Çekimser Oy Kullanması.” Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 5, 1 (Nisan 2020): 1551-1562.
15. Gökdemir Tamer, Tülay. Anonim Şirketlerde Pay Sahibinin Oy Hakkının Kapsamı ve Etkisi. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2022.
16. İmregün, Oğuz. Anonim Ortaklıklar. İstanbul: Yasa Yayıncılık A.Ş., 1989.
17. Kazancı İçtihat Bilgi Bankası (kazanci.com.tr)
18. Kılıçoğlu, Ahmet. Medeni Hukuk. Ankara: Turhan Kitabevi, 2023.
19. Kırca, İsmail, Feyzan Şehirali Çelik ve Çağlar Manavgat. Anonim Şirketler Hukuku, C. 2/2, Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Türkiye İş Bankası A.Ş. Vakfı, 2017.
20. Kocayusufpaşaoğlu, Necip. Güven Nazariyesi Karşısında Borç Sözleşmelerinde Hata Kavramı. İstanbul: Garanti Matbaası, 1968.
21. Kocayusufpaşaoğlu, Necip. Kocayusufpaşaoğlu/Hatemi/Serozan/Arpacı Borçlar Hukuku Genel Bölüm Cilt 1. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2017.
22. Köprülü, Bülent. Medeni Hukuk Genel Prensipler – Kişinin Hukuku (Gerçek Kişiler – Tüzel Kişiler) (1-2. Kitaplar). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları - Acar Matbaacılık Tesisleri, 1984.
23. Moroğlu, Erdoğan. Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
24. Nomer, Haluk N. Kişi Birliklerinde Genel Kurul Kararlarının Geçersizliğine İlişkin Temel Esaslar. İstanbul: Beta Basım AŞ, 2008.
25. Oğuzman, Kemal ve Nami Barlas. Medeni Hukuk: Giriş – Kaynaklar – Temel Kavramlar. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2023.
26. Oğuzman, M. Kemal, Özer Seliçi ve Saibe Oktay-Özdemir. Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler). İstanbul: Filiz Kitabevi, 2024.
27. Okçuoğlu, Yavuz. “Anonim ve Kooperatif Şirketler Genel Kurul Kararlarının İptali İçin Gerekli Olan Muhalefet ve Muhalefetin Tutanağa Geçirilmesi (TTK 381/1 ve Koop K. 53/1).” içinde Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu II (11-12 Ocak 1985), 269-283. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Enstitüsü, 1985.
28. Özsunay, Ergun. Medeni Hukukumuzda Tüzel Kişiler, Tüzel Kişilerin Genel Teorisi, Dernekler, Vakıflar. İstanbul 1982.
29. Paslı, Ali. “Anonim Ortaklık Genel Kurulunda Kullanılan ‘Oy’un Hukuki Niteliği (Bölüm I: Kavram).” İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası LXVII, 1-2 (2009): 167-182.
30. Poroy, Reha, Ünal Tekinalp ve Ersin Çamoğlu. Ortaklıklar Hukuku I. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2021.
31. Sabuncu, Burak. “Derneklerde Genel Kurul Organı.” Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, 2021.