GİNSBURG'UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA'NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE

Habib Yesuf Yimam

doi:10.33629/auhfd.1577654

GİNSBURG'UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA'NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE

Öz

Bu makale, Etiyopya'nın siyasi denetim sistemini ve Etiyopya Halkının Devrimci Demokratik Cephesi (EPRDF) altındaki evrimini Tom Ginsburg'un sigorta teorisi merceğinden incelemektedir. Bir zamanlar Etiyopya'daki baskın siyasi güç olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), ülkenin siyasi ve anayasal çerçevesinin oluşturulmasında çok önemli bir rol oynamıştır. Ancak, siyasi dinamikler değiştikçe, TPLF liderliğindeki EPRDF tarafından tasarlanan anayasal denetim sistemi onlara karşı bir silah haline dönüştürmüştür. Bu çalışma, TPLF'nin etkili ve bağımsız bir yargısal denetim mekanizması oluşturamamasının onu, İktidar Refah Partisi’ne (PP) geçtiğinde, nasıl siyasi olarak savunmasız hale getirdiğini ve bunun klasik bir “sihrin sihirbaza dönüşmesi” durumuyla sonuçlandığını Ginsburg'un “sigorta teorisi” çerçevesinde incelemektedir. Bu vaka, siyasi elitlerin uzun vadeli kurumsal sigorta yerine kısa vadeli hakimiyete öncelik vermesinin risklerini altını vurgulamaktadır. Ayrıca, bu makale TPLF liderliğindeki EPRDF'nin anayasal otoriterlik rejimi altında meşruiyetini nasıl koruduğunu ve otoriter kontrolü pekiştirmek için zayıf anayasal denetim biçimi de dahil olmak üzere anayasal hükümleri ve yapıları nasıl manipüle ettiğini incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aalen, Lovise. Ethnic Federalism in a Dominant Party State: The Ethiopian Experience 1991-2000. Chr. Michelsen Institute Development Studies and Human Rights, 2002.
Abdo, Muradu. Introduction to Legal History and Traditions. Bahir Dar University, 2010.
Abebe, Adem Kassie. “Unique but Ineffective: Assessing the Constitutional Adjudication System in Ethiopia.” İçinde Constitutional Adjudication in Africa, Ed. Charles M Fombad, 181-206. Oxford: Oxford University Press, 2017.
Adamu, Abebaw Y. "Diversity in Ethiopia: A Historical Overview of Political Challenges." The International Journal of Community Diversity,12, no. 3 (2013): 17-27.
Adamu, Mamman Musa. "The legend of Queen Sheba, the Solomonic Dynasty and Ethiopian history: an analysis." African Research Review 3, no. 1 (2009): 468- 482.
Andrade, Gustavo F. de. "Comparative Constitutional Law: Judicial Review." University of Pennsylvania Journal of Constitutional Law 3, no. 3 (2001): 977- 989.
Ashenafi, Meaza. "Ethiopia: Process of democratization and development." İçinde Human Rights under African Constitutions, Ed. A. An-naim, 29-52. New York: University of Pennsylvania Press, 2003.
Ayferam, Gashaw. "Constitution, Constitutionalism and Foundation of Democracy in Ethiopia." International Journal of Research 2, no.1 (2015): 586-596.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk Teorisi, İçtihat ve Hukuki Yorum

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Habib Yesuf Yimam ^*
0009-0000-1628-0623
Ethiopia

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2024

Kabul Tarihi

21 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 73 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.33629/auhfd.1577654

IZ

https://izlik.org/JA75YX34KG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yimam, H. Y. (2025). GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 73(4), 2403-2446. https://doi.org/10.33629/auhfd.1577654

AMA

1.Yimam HY. GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE. AÜHFD. 2025;73(4):2403-2446. doi:10.33629/auhfd.1577654

Chicago

Yimam, Habib Yesuf. 2025. “GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 (4): 2403-46. https://doi.org/10.33629/auhfd.1577654.

EndNote

Yimam HY (01 Mart 2025) GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 4 2403–2446.

IEEE

[1]H. Y. Yimam, “GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE”, AÜHFD, c. 73, sy 4, ss. 2403–2446, Mar. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1577654.

ISNAD

Yimam, Habib Yesuf. “GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73/4 (01 Mart 2025): 2403-2446. https://doi.org/10.33629/auhfd.1577654.

JAMA

1.Yimam HY. GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE. AÜHFD. 2025;73:2403–2446.

MLA

Yimam, Habib Yesuf. “GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 73, sy 4, Mart 2025, ss. 2403-46, doi:10.33629/auhfd.1577654.

Vancouver

1.Habib Yesuf Yimam. GİNSBURG’UN SİGORTA TEORİSİ IŞIĞINDA ETİYOPYA’NIN SİYASİ DENETİM SİSTEMİ: SİHİR SİHİRBAZA DÖNÜŞTÜĞÜNDE. AÜHFD. 01 Mart 2025;73(4):2403-46. doi:10.33629/auhfd.1577654