Araştırma Makalesi

Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası

Cilt: 73 Sayı: 4 11 Mart 2025
PDF İndir

Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası

Öz

Yapay Zeka Yasası ile yapay zeka teknolojilerine yönelik olarak dünya çapında ilk kapsamlı düzenleme girişimi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu Yasa, dijital düzenlemelerin Avrupa Birliği’ndeki gelişiminde önemli bir aşamayı temsil etmektedir. Çalışma, söz konusu düzenleme hakkında temel bir anlayış sunmaya yöneliktir. Yasa kapsamında, yapay zeka sistemleri risk düzeylerine göre, kabul edilemez risk, yüksek risk, sınırlı risk ve minimal risk olarak dört risk kategorisine göre sınıflandırılmaktadır. Yapay zeka sistemleri için öngörülen yükümlülükler hangi risk kategorisine girdiklerine bağlı olarak değişir. Yüksek riskli yapay zeka sistemleri daha sıkı düzenlemelere tabi olurlar. Bu düzenlemeler, yapay zeka uygulamalarının güvenli, etik ve insan haklarına uygun şekilde geliştirilmesi ve kullanılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bir yapay zeka sistemiyle ilgili yükümlülüklerin belirlenmesi için öncelikle Yapay Zeka Yasası’nın söz konusu sistem için geçerli olup olmadığının ve sistemin hangi risk kategorisinde yer aldığının değerlendirilmesi gerekir. Çalışmada öncelikle Yapay Zeka Yasası’nın Avrupa Birliği dijital ve veri hukuku düzenlemeleri içindeki yeri incelenmiştir. Daha sonra Yasa’nın uygulama alanı ve düzenleme konuları ele alınmıştır. Son olarak Yasa’nın getirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak amacıyla öngörülen para cezası ve diğer yaptırımlar açıklanmıştır. Yapay Zeka Yasası’nın sadece Avrupa Birliği sınırları içerisinde değil, küresel ölçekte etkiler yaratacağı öngörülmektedir. Bu durum da dikkate alınarak çalışma kapsamında Türkiye’de yerleşik bir şirketin hangi durumlarda Yapay Zeka Yasası kapsamına gireceği hususu da değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akipek Öcal, Şebnem. “Yapay Zekâ ve Hukuki Niteliği.” içinde Hukuk Perspektifinden Yapay Zekâ, Ed. Erdem Büyüksağiş, 7-28. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2022.
  2. Akkurt, Sinan Sami. “Yapay Zekânın Otonom Davranışlarından Kaynaklanan Hukuki Sorumluluk.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 7(13) (2019): 39-59.
  3. Aksu, Mustafa. “Yapay Zekâ ve Hukuk -Teknik ve Hukuki Altyapı ve Çerçeve-.” içinde Yapay Zekâ ve Hukuk, Ed. Mustafa Aksu, 1-305. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2024.
  4. Apel, Simon ve Chistopher Huber. “Das neue Datenrecht der EU – Eine Übersicht.” JuS, Heft 5 (2024): 410-414.
  5. Becker, Daniel ve Daniel Feuerstack. “Der neue Entwurf des EU-Parlaments für eine KI-Verordnung, Analyse der wesentlichen Neuerungen gegenüber dem Entwurf der EU-Kommission.” MMR, Heft 1 (2024): 22-26.
  6. Belada, Nurullah Enes Süheyl. “Deepfake Dezenformasyonu.” Bilişim Hukuku Dergisi, 6 (1) (2024): 321-358.
  7. Birtane, Şermin. “Hâkime Yardımcı Yapay Zekâ.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 15 (59) (2024): 233-272.
  8. Bomhard, David ve Jonas Siglmüller. “AI Act – das Trilogergebnis.” RDİ, Heft 2 (2024): 45-55.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilişim ve Teknoloji Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2024

Kabul Tarihi

22 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 73 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Turan Başara, G. (2025). Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 73(4), 2983-3016. https://doi.org/10.33629/auhfd.1578021
AMA
1.Turan Başara G. Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası. AÜHFD. 2025;73(4):2983-3016. doi:10.33629/auhfd.1578021
Chicago
Turan Başara, Gamze. 2025. “Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 (4): 2983-3016. https://doi.org/10.33629/auhfd.1578021.
EndNote
Turan Başara G (01 Mart 2025) Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 4 2983–3016.
IEEE
[1]G. Turan Başara, “Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası”, AÜHFD, c. 73, sy 4, ss. 2983–3016, Mar. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1578021.
ISNAD
Turan Başara, Gamze. “Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73/4 (01 Mart 2025): 2983-3016. https://doi.org/10.33629/auhfd.1578021.
JAMA
1.Turan Başara G. Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası. AÜHFD. 2025;73:2983–3016.
MLA
Turan Başara, Gamze. “Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 73, sy 4, Mart 2025, ss. 2983-16, doi:10.33629/auhfd.1578021.
Vancouver
1.Gamze Turan Başara. Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası. AÜHFD. 01 Mart 2025;73(4):2983-3016. doi:10.33629/auhfd.1578021

Cited By

.