İşçinin ChatGPT Kullanımından Kaynaklanabilecek Hukuki Sorunlar

Öz

Uygulamada karşılaşılan sorunların makineler tarafından yapay zekâ kavramı (YZ) adı altında insan aklının kurallarına benzer şekilde çözülmesine yönelik yöntemler yaygınlaşmaktadır. İş görme borcu yerine getirirken kullanılabilecek YZ araçlarının başında ChatGPT gelmektedir. Ele alınması gereken ilk tartışma, iş hukuku bakımından ChatGPT’nin iş aracı olarak kabul edilip edilemeyeceğidir. ChatGPT’den yararlanılmasının, iş görme borcunun şahsen ifası yükümlülüğü ile çelişip çelişmediği, çalışmada ele alınan bir diğer tartışma konusudur. ChatGPT, telif hakkı ihlallerinde bulunma, kişisel verileri hukuka aykırı işleme ve üçüncü kişileri aldatmaya yönelik metin üretme gibi riskleri yaratmaya müsaittir. Bu sebeple ChatGPT’nin işverence yasaklanıp yasaklanamayacağı ele alınmalı; işçinin işverene bildirimde bulunma yan yükümlülüğünün olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. YZ araçlarının kullanımı, işçilerin işyeri yönetimine katılma hakkı içerisinde değerlendirilmektedir. ChatGPT kullanımında yönetime katılma hakkının olup olmadığı belirlenmelidir. İşçinin ChatGPT kullanımı kişisel verilerin korunması ile yakın ilişki içerisindedir. Bu YZ sistemi, birbirlerine karışma ihtimali olan ve makine öğrenimi için gerekli eğitim verileri ile kullanıcının sisteme girdiği kullanıcı verilerine sahiptir. İşverenin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun getirmiş olduğu ilkeler çerçevesinde nasıl davranması gerektiği ortaya konulmalıdır. Sonuçta bu çalışma ile ChatGPT iş hukuku perspektifiyle ele alınmakta ve Alman iş hukukunu meşgul eden tartışmalar da dikkate alınarak Türk hukuku için öneriler getirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Üretken Yapay Zekâ
• ChatGPT
• İş Aracı
• Kişisel Veriler
• İşyeri Yönetimine Katılma Hakkı

Legal Issues as a Result of Employee's Utilising ChatGPT

Öz

The utilisation of ChatGPT within the context of employment relationships is a subject that merits consideration. The primary discussion to be addressed is whether ChatGPT can be regarded as a work tool within the labour law. The fact that the personality is a determining factor in the employment contract, thus, whether the use of the ChatGPT tool in the performance of the labour contradicts with the obligation of personal performance of the labour is another subject of discussion in this study. However, the utilisation of ChatGPT may give rise to numerous legal issues. It is vital to elucidate whether employers possess the prerogative to prohibit the use of ChatGPT and whether employees are obligated to disclose its usage to their employers. Also, it is imperative to elucidate whether employees also possess the right to participate in management in the utilisation of ChatGPT. Moreover, it is essential to elucidate the manner in which the employer, should behave within the ambit of the principles stipulated by the personal data law. Consequently, the study examines ChatGPT from the vantage point of labour law and puts forward recommendations for Turkish law by taking into account the debates that currently occupy German law.

Anahtar Kelimeler

• Generative AI
• ChatGPT
• Work Tools
• Personal Data
• Right to Participate in Workplace Management

Kaynakça

1. Alpagut, Gülsevil ve Aybüke Karaca Yağcı. “İşyerinde Yapay Zeka Uygulaması ve Ayrımcılık.” Sicil, no. 49 (2023): 12-45.
2. Altun, Abdurrahim. Yapay Zekâya Elektronik Kişilik Tanınması. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
3. Ayan, Hasan Alparslan. “Implementation of the Concept of ‘Bring Your Own Device’ (BYOD) wit-hin the Scope of Labour Law.” Annales de La Faculté de Droit d’Istanbul, no. 75 (2024): 225-253.
4. Ayan, Mehmet. Borçlar Hukuku. 12. Bası. Ankara: Adalet Yayınevi, 2020.
5. Badur, Emel. “Yapay Zeka Sistemleri Kullanılarak Yapılan İşleme Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunması.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 32, no. 4 (2024): 2525-2560.
6. Bähr, Yannick ve Johanna Vorbau. “KI-Agenten erobern die moderne Arbeitswelt – Rahmenbedin-gungen für einen erfolgreichen Einsatz.” ArbRAktuell, (2025): 202-206.
7. Balaban, Mahmut Furkan ve Merve Ayşegül Kulular İbrahim. “Chatgpt Gibi Sohbet Yazılımlarının (Sohbet Botları/Chatbots) Neden Olduğu Hukuka Aykırılıkların Önlenmesi.” ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 5, no. 2 (2023): 747-789.
8. Batista, Patricia M. “ChatGPT versus Arbeitsrecht – Leistungserbringung mithilfe von Sprachmodel-len.” LTZ, (2024): 118-121.

9. Birska, Sylwia ve Timo Röver. “Künstliche Intelligenz in der Prävention.” ARP, (2024): 21-24.
10. Bozkurt Gümrükçüoğlu, Yeliz ve Gülnihal Ahter Yakacak. “Yapay Zekanın İşe Alım Süreçlerinde Kullanımı ve Algoritmik Ayrımcılık.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 72, no. 4 (2023): 1701-1757.
11. Busche, Daniel. “Einführung in die Rechtsfragen der künstlichen Intelligenz.” JA, (2023): 441-446.
12. Caniklioğlu, Nurşen ve Muhammed Türkalp Seçkin. “İş Araç ve Malzemelerinin İşçi Tarafından Te-min Edilmesi ve İşveren Tarafından Ödenmesi Gereken Uygun Karşılık.” Sicil 1, no. 51 (2024): 11-35.
13. Civan, Orhan Ersun. İşçinin Yan Yükümlülükleri. İstanbul: Beta Yayınevi, 2021.
14. Conrads, Markus ve Sascha Schweitzer. “Einsatz Künstlicher Intelligenz im Vertrags-, Wirtschafts- und Arbeitsrecht.” NJW, (2023): 2809-2815.
15. Çankaya, Yiğitcan. Yapay Zekanın İş İlişkisine Etkileri. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2024.
16. Çelik, Nuri, Nurşen Caniklioğlu, Talat Canbolat ve Ercüment Özkaraca. İş Hukuku Dersleri. 36. Ba-sı. İstanbul: Beta Yayınevi, 2023.
17. Däubler, Wolfgang. Digitalisierung und Arbeitsrecht. 7. Auflage. Frankfurt am Main: Bund Verlag, 2020.
18. Dietrich, Henrik. “Auslegen und Subsumieren mit ChatGPT.” NJW, (2024): 2092-2098.
19. Dornau, David. “KI-Nutzung am Arbeitsplatz.” BC, (2024): 107-108.
20. Dursun Ateş, Sevgi. İşverenin Yönetim Hakkı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
21. Elbir, Nazlı. Kişiliğinin Korunması Bağlamında İşçiye Ait Kişisel Verilerin Korunması. Ankara: Yet-kin Yayınları, 2020.
22. Engin, Murat. İşgücünün Temsili ve İşyerinde Sosyal Diyalog. İstanbul: Beta Yayınevi, 2012.