Vergi İncelemesi Aşamasında Tüzel Kişilerin Kanuni Temsilcilerine İhtiyati Haciz İşleminin Uygulanması

Öz

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun 13 vd maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz kurumu, birtakım malvarlığı unsurlarının kamu borçlusunun tasarruf alanından çıkarılması sonucunu doğurmaktadır. Nitekim bu yöntemle kamu borçlusu, ihtiyati haciz kapsamındaki malvarlığı değerleri üzerinde tasarruf yetkisini kullanamaz hale gelmektedir. Böylelikle kamu alacağının tahsil edilmesi güvence altına alınmış olmaktadır. Vergi incelemesi aşamasında ihtiyati haciz işleminin kanuni temsilcilere uygulanıp uygulanmayacağı hususu ise, bu kurumun uygulanmasına ilişkin olarak kanunda yer alan sebeplerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin yanında, kanuni temsilcilerin sorumluluğunun da ayrıntılı şekilde ele alınmasını gerektirmektedir. Nitekim bu sorumluluğun birtakım sınırları ve şartları bulunmaktadır. Bu anlamda, konunun değerlendirilmesi amacıyla kanuni temsilcilerin sorumluluğunu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 10. maddesi ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un mükerrer 35. maddesinin ayrıntılı olarak ele alınması gerekmektedir. Bahsi geçen iki hüküm ilk bakışta oldukça benzer görünse de kanuni temsilcilerin sorumluluğunun doğmasının şartları anlamında önemli farklılıkları ihtiva etmekte olup tüzel kişilerin kanuni temsilcilerine ihtiyati haciz işleminin uygulanabilmesi için ilgili maddelerde sorumluluğun doğması açısından öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İhtiyati haciz
• Kanuni temsilci
• Tüzel kişiler
• VUK m. 10
• 6183 sayılı Kanun mük. m. 35.

Kaynakça

1. Avcı, Sinan Can. “Kanuni Temsilciler Hakkında 6183 Sayılı Kanun Uyarınca İhtiyati Haciz Uygulanmasının Mülkiyet Hakkına Müdahale Bağlamında Değerlendirilmesi.” Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6, no. 2 (2023): 467-490.
2. Avcı, Sinan Can. “Limited Şirket Kanuni Temsilci ve Ortakları Hakkında İhtiyati Haciz Uygulanması Konusunda Oluşan İçtihat Aykırılığının Hukuki Güvenlik İlkesi Bağlamında Değerlendirilmesi: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Karar Eleştirisi.” İstanbul Hukuk Mecmuası 82, no. 4 (2024): 1379-1407.
3. Baran, Tülay. “Türk Vergi İcra Hukukunda Kamu Alacaklarının Korunmasına ve Tahsilatına İlişkin Yöntemlerin Mükellef Hakları Kapsamında İncelenmesi ve Değerlendirilmesi.” Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi, 2024.
4. Balcı, Mustafa. Kamu İcra Hukuku ve 6183 Sayılı Kanun Uygulaması. On İki Levha Yayıncılık, 2023.
5. Batı, Murat. “6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un İşlevsiz Hükümleri.” Vergi Sorunları Dergisi, no. 369 (2019): 112-130.
6. Batı, Murat. Vergi Hukuku (Genel Hükümler). Seçkin Yayınları, 2024.
7. Batı, Murat. Vergi icra hukukunda teminat sorunsalı (2022), https://t24.com.tr/yazarlar/murat-bati/vergi-icra-hukuku-nda-teminatsorunsali,34662.
8. Baydere, Cihan. Türk Vergi Hukukunda İhtiyati Tahakkuk ve İhtiyati Haczin Yargısal Denetimi. On İki Levha Yayıncılık, 2019.

9. Bilici, Nurettin. Vergi Hukuku. Savaş Yayınevi, 2020.
10. Candan, Turgut. Açıklamalı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun. Yetkin Yayınları, 2023.
11. Candan, Turgut. Kanuni Temsilcinin Vergi ve Diğer Kamu Alacaklarından Sorumluluğu. Maliye ve Hukuk Yayınları, 2006.
12. Gerçek, Adnan. Kamu Alacaklarının Tahsil Hukuku. Ekin Yayınevi, 2023.
13. Gümüşkaya, Gamze. “Anonim ve Limited Ortaklık Kanuni Temsilcilerinin Vergisel Sorumluluğu Açısından Tahsil İmkansızlığı.” Vergi Dünyası Dergisi, no. 343 (2010): 200-222.
14. Karakoç, Yusuf. “Anayasal Vergilendirme İlkeleri Üzerine Bir Değerlendirme.” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Özel Sayı (2013): 1259- 1307.
15. Karakoç, Yusuf. Kamu İcra Hukuku. Yetkin Yayınları, 2016.
16. Kızılot, Şükrü, Şenyüz, Doğan, Taş, Metin ve Dönmez, Recai. Vergi Hukuku. Yaklaşım Yayıncılık, 2007.
17. Öncel, Mualla, Kumrulu, Ahmet, Çağan, Nami ve Göker, Cenker. Vergi Hukuku. Turhan Kitabevi, 2024.