An Analysis of the Decision of the Turkish Court of Cassation General Assembly Dated 20 June 2019, Numbered E. 2017/1657, K. 2019/744, on the Seller’s Liability

Öz

In this case, the plaintiff, acting as a bona fide buyer, purchased movable property from the defendant, despite the goods being subject to seizure. Later, the enforcement office discovered that the seized movables had been mistakenly left in the defendant’s possession. Acting on the defendant’s instructions, enforcement officers removed the goods from the buyer’s warehouse and sold them by auction to a third party. The buyer then sought compensation for the losses sustained. The court examined the legal basis of the claim, focusing on the seller’s liability for defects and eviction, and the General Assembly of Civil Chambers concluded that the seller was responsible for defects. Nonetheless, where the owner sells seized movables to a good-faith buyer and transfers ownership, the buyer acquires them free of seizure. Thus, at the time the damage occurred, the goods were neither defective nor encumbered by third-party rights, and the statutory conditions for liability due to eviction or defects were not fulfilled. However, by misrepresenting the buyer’s warehouse as his own and enabling the goods’ removal, the seller engaged in unlawful conduct. Therefore, liability should properly be established under tort principles or the doctrine of culpa post pactum perfectum (post-contractual fault).

Anahtar Kelimeler

• Liability arising from negligence
• Liability arising from a superior right of a third person
• Tort
• Culpa post pactum perfectum
• Sale of seized moveables

Satıcının Sorumluluğuna İlişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.06.2019 Tarihli ve E. 2017/1657 K. 2019/744 Sayılı Kararının İncelenmesi

Öz

İyiniyetli davacının alıcı olduğu satış sözleşmesinde, satıcı davalı, hacizli taşınırları alıcıya satıp devretmiştir. Daha sonra icra müdürlüğünce hacizli taşınırların hatalı olarak davalıya bırakıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine, satış konusu hacizli taşınırların, icra müdürlüğü yetkililerince davalının yönlendirmesi sonucunda davacının deposundan alınarak üçüncü bir kişiye ihale edilmiş olması nedeniyle davacı alıcı, uğramış olduğu zararların tazminini talep etmiştir. Davacının tazminat talebinin hukuki dayanağı noktasında satıcının zapttan ve ayıptan doğan sorumluluğu mahkemece tartışılmış ve nihayetinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından satıcının, satılanın ayıplı olmasından dolayı sorumlu olduğuna oyçokluğu ile karar verilmiştir. Ancak, hacizli taşınırların, maliki olan satıcısı tarafından iyiniyetli alıcıya satılması ve satış konusunun mülkiyetinin geçirilmesi amacıyla devredilmesi sonucunda, alıcı, taşınırların mülkiyetini, üzerindeki hacizden arındırılmış şekilde edinmiş olur. Dolayısıyla hasarın geçtiği anda taşınırlar hacizle yüklü olmadığından ayıplı değildir. Ayrıca, satış konusu makineler alıcıya devredildiğinde, artık makineler üzerinde üçüncü kişilerin sahip olduğu bir hak bulunmamaktadır. Bu nedenle satıcının zapttan doğan sorumluluğunun şartları gerçekleşmemiştir. Tarafımızca yapılan inceleme neticesinde, satıcının, icra müdürlüğü yetkililerine, satış konusu taşınırların yer aldığı alıcının deposunu kendi deposuymuş gibi göstermesi ve satış konusu taşınırların alınmasına sebep olması nedeniyle, alıcıya karşı haksız fiil veya culpa post pactum perfectum (sözleşmenin ard etkisi) teorisi esaslarına göre sorumlu olmasının hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ayıptan doğan sorumluluk
• Zapttan doğan sorumluluk
• Haksız fiil
• Culpa post pactum perfectum
• Hacizli taşınır satışı

Kaynakça

1. Abik, Yıldız. “Normun Koruma Amacı Teorisi.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 59, no. 3 (2010): 345-448. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000001604.
2. Akçaal, Mehmet. Satıcının Zapttan Sorumluluğu. Yetkin Yayınları, 2020.
3. Akçaal, Mehmet. Sözleşme Sonrası Sorumluluk. Sayram Yayınları, 2018.
4. Akipek, Jale, Turgut Akıntürk, ve Derya Ateş. Eşya Hukuku. Beta Yayıncılık, 2018.
5. Aral, Fahrettin, ve Hasan Ayrancı. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Yetkin Yayınları, 2024.
6. Arslan, Ramazan, Ejder Yılmaz, Sema Taşpınar Ayvaz, ve Emel Hanağası. İcra ve İflas Hukuku. Yetkin Yayınları, 2021.
7. Atamer, Yeşim M. Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluğun Sınırlandırılması: Özellikle Uygun Nedensellik Bağı ve Normun Koruma Amacı Kuramları. Beta Yayıncılık, 1997.
8. Atamer, Yeşim M. “Üçüncü Kişinin Uğradığı Zararın Sözleşmesel Sorumluluk Kurallarına Göre Tazmini.” Yargıtay Dergisi, no. 1-2 (Ocak-Nisan 1996): 99-132.

9. Atamer, Yeşim M. ve Zahide Altunbaş Sancak. “Satım Sözleşmesinde Zapt: Türk Borçlar Kanunu Hükümleri Günümüz Sorunlarına Ne Ölçüde Cevap Verebiliyor?.” İçinde Prof. Dr. Türkân Rado’nun Anısına Armağan, editör Abuzer Kendigelen. On İki Levha Yayıncılık, 2010.
10. Ateş, Derya. “Sözleşme Özgürlüğü Yönünden Dürüstlük Kuralları.” TBB Dergisi, no. 72 (2007): 75-93.
11. Ayan, Nurşen, “Taşınır Satımında Satıcının Kanundan Doğan Ayıba Karşı Tekeffül Borcu.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15, no. 1 (2017): 1-37. https://doi.org/10.15337/SUHFD.2017.152.
12. Aydoğdu, Murat, ve Nalan Kahveci. Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Adalet Yayınevi, 2019.
13. Başalp, Nilgün. “Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme Kuramı ile Edim Yükümlülüğünden Bağımsız Borç İlişkisi Teorisi Hakkında Bazı Değerlendirmeler.” İçinde Prof. Dr. Rona Serozan’a Armağan, C. 1, editörler Baki İlkay Engin, Başak Baysal ve Tülay Aydın Ünver. On İki Levha Yayıncılık, 2010.
14. Baygın, Cem, “Culpa in Contrahendo Sorumluluğu ve Amerikan Hukukundaki Uygulaması.” Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 4 (2000): 345-378. DergiPark.