A New Era for the Liability of E-Commerce Platforms: Analysis of the Constitutional Court's Annulment Decision and a Legislative Proposal

Öz

This study examines the Constitutional Court’s annulment decision concerning the liability of intermediary service providers toward consumers, from constitutional adjudication and private law perspectives. The decision constitutionalises long-debated issues in e-commerce, particularly the safe harbour exemption and the active - passive intermediary service provider distinction, creating significant implications for consumer protection. The study first analyses the Court’s reliance on EU law and its interpretation of the safe harbour regime. Then it finds that the Court’s approach— that intermediary service providers exercising an active role cannot benefit from an absolute immunity regime—is largely convincing in light of comparative law and the consumer protection objectives. However, the study shifts its focus from the decision’s outcome to the constitutional methodology employed. Specifically, it questions whether the annulled provisions genuinely constituted applicable norms in the underlying dispute, whether they were truly decisive in a case concerning non-pecuniary damages, and whether the Court’s reasoning aligns with its established case-law on the scope of concrete norm review. It further argues that the decision neither sufficiently clarifies the relationship between consumer laws and e-commerce legislation nor persuasively articulates their systemic interaction. In conclusion, while the study considers the Court’s overall approach to consumer protection to be broadly appropriate, it demonstrates that the decision raises important concerns regarding the limits of constitutional review and the systemic interpretation of legal norms, and proposes legislative reform.

Anahtar Kelimeler

• hosting service provider
• online platforms
• defective goods and services
• electronic commerce
• consumer protection

E-Ticaret Platformlarının Sorumluluğunda Yeni Dönem: Anayasa Mahkemesinin İptal Kararının Analizi ve Bir Kanun Önerisi

Öz

Bu çalışma, Anayasa Mahkemesinin aracı hizmet sağlayıcıların tüketicilere karşı sorumluluğuna ilişkin yeni tarihli iptal kararını anayasa yargısı ve özel hukuk perspektiflerinden birlikte incelemektedir. Karar, elektronik ticaret alanında uzun süredir tartışılan güvenli liman muafiyeti ile aktif–pasif aracı hizmet sağlayıcı ayrımını anayasal düzleme taşımış ve tüketicilerin korunmasına ilişkin önemli sonuçlar doğurmuştur. Çalışmada öncelikle Mahkeme’nin AB hukukundan yararlanma biçimi ve güvenli liman rejimine ilişkin değerlendirmeleri ele alınmıştır. Bu kapsamda, aktif rol üstlenen aracı hizmet sağlayıcıların mutlak bir sorumsuzluk rejiminden yararlanamayacağı yönündeki yaklaşımın karşılaştırmalı hukuk verileri ve tüketicinin korunması amacı bakımından büyük ölçüde isabetli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte çalışma, kararın ulaştığı sonuçtan ziyade bu sonuca ulaşırken izlenen anayasal denetime odaklanan eleştiriler geliştirmektedir. Özellikle iptal edilen hükümlerin somut uyuşmazlıkta uygulanacak norm niteliği taşıyıp taşımadığı, manevi tazminat talebine ilişkin davada bu hükümlerin gerçekten belirleyici olup olmadığı ve Anayasa Mahkemesinin somut norm denetiminin kapsamına ilişkin yerleşik içtihadıyla karar arasındaki uyum sorgulanmaya muhtaçtır. Ayrıca, tüketici hukukuna ilişkin özel düzenlemeler ile e-ticaret mevzuatı arasındaki ilişkinin karar gerekçesinde yeterince irdelenmediği ve normlar arasındaki sistematik bağın ikna edici biçimde ortaya konmadığı düşünülmektedir. Sonuç olarak çalışma, kararın tüketicilerin korunmasına yönelik yaklaşımını genel olarak isabetli bulmakla birlikte, anayasal denetimin sınırları ve normların sistematik yorumu bakımından belirli sorunlar barındırdığını ortaya koymakta ve muhtemel mevzuat reformuna ilişkin öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aracı hizmet sağlayıcı
• çevrim içi platformlar
• ayıplı mal ve hizmet
• elektronik ticaret
• tüketicinin korunması

Kaynakça

1. Avrupa Parlamentosu’nun Tek Pazarın İşleyişinin Geliştirilmesine Yönelik Dijital Hizmetler Yasası’na (2020/2018(INL)) Yönelik Komisyon’a Tavsiye Niteliğindeki P9_TA(2020) 0272 sayılı ve 20 Ekim 2020 tarihli İlke Kararı, OJ C 404, 6 Ekim 2021.
2. Buiten, Miriam, Alexandre de Streel ve Martin Peitz. “Rethinking Liability Rules for Online Hosting Platforms.” International Journal of Law and Information Technology 28, 2 (2020): 139-166. https://doi.org/10.1093/ijlit/eaaa012.
3. Büyüksagis, Erdem. “Assimilation des plateformes en ligne au producteur.” Pratique Juridique Actuelle 8 (2025): 836-850.
4. Büyüksagis, Erdem. “Extension of Strict Liability to E-Retailers.” Journal of European Tort Law 13, 1 (2022): 64-86. https://doi.org/10.1515/jetl-2022-0003.
5. Büyüksağiş, Erdem ve Defne Kahveci. ““Çiçeksepeti Kararı” Üzerine Eleştirel Değerlendirmeler.” Yargıtay Dergisi 48, 2 (2022): 305-320.
6. Büyüksağiş, Erdem ve Defne Kahveci. “E-Ticaret Platformlarının Satılanın Ayıplarından Sorumluluğu.” Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19, 3 (Özel Sayı) (2022): 125- 174. https://izlik.org/JA79CZ25UY.
7. Büyüksağiş, Erdem, Emre Cumalıoğlu ve Defne Kahveci. E-Ticaret ve Çevrimiçi Pazaryerleri Üzerinden Satılanın Ayıbından Sorumluluk. On İki Levha Yayıncılık, 2023.
8. Büyüktanır Özcan, Burcu G. “Çiçek Sepeti Kararı Özelinde Aracı Hizmet Sağlayıcısının Tüketiciye Karşı Sorumluluğunun Değerlendirilmesi.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 16, 62 (2025): 353-374. https://doi.org/10.54049/taad.1683939.

9. Castets-Renard, Céline. “Le renouveau de la responsabilité délictuelle des intermédiaires de l’internet.” Recueil Dalloz 13 (2012): 827-833.
10. Ekingen, Erman ve Miray Özer Deniz. “7392 ve 7416 Sayılı Kanunlarla Yapılan Değişikliklerin Aracı Hizmet Sağlayıcı Olarak Çevrimiçi Çok Taraflı Platformların Sorumluluklarına ve Tüketicilere Etkileri.” Adalet Dergisi 2, 69 (2022): 429-467. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1217838.
11. Fairgrieve, Duncan, Christoph Busch ve Erdem Büyüksagis et al. “Product Liability and Online Marketplaces: Comparison and Reform.” International and Comparative Law Quarterly 73, 2 (2024): 477-504. https://doi.org/10.1017/S0020589324000046.
12. Hacker, Franz. ““L’Oréal/eBay”: Die Host-Provider-Haftung vor dem EuGH.” GRUR-Prax 17 (2011): 391-394.
13. Hofmann, Franz ve Louisa Specht-Riemenschneider. “Verantwortung von Online-Plattformen, Ein Plädoyer für ein funktionszentriertes Verkehrspflichtenkonzept.” Zeitschrift für Geistiges Eigentum 13 (2021): 48-113. http://doi.org/10.1628/zge-2021-0004.