Zarar görenin zararı azaltma külfeti

Öz

Zararı azaltma külfeti, zarar görenin, uğradığı zararı mümkün olduğunca düşük düzeyde tutmak için somut durumun gerektirdiği tüm makul tedbirleri alması gerektiğini ifade eder. Külfetin dayanağı, dürüstlük kuralıdır. Zarar görenden zararı azaltmak için hangi tedbirleri almasının beklenebileceği, somut olayın tüm şartları değerlendirilerek tespit edilir. Bu bakımdan, alınabilecek tedbirin etkililiği, maliyeti gibi objektif kriterler yanında, zarar görenin kişiliğine müdahale teşkil eden tedbirler bakımından, zarar görenin yaşı, mesleği, eğitim düzeyi, yetenekleri, sağlık durumu gibi sübjektif kriterler de göz önünde tutulur. Zarar görenin zararı azaltacak makul tedbirleri almayarak külfeti ihlâl etmesi, kusurlu bir davranıştır. Zarar görenin kusuru failin fiili ile artan zarar kısmı arasındaki nedensellik bağını kesecek kadar ağırsa, bu kaçınılabilir zarar kısmına zarar gören tek başına katlanır. Aksi takdirde, külfetin ihlâli, tazminatın belirlenmesi aşamasında tazminattan indirim sebebi olarak dikkate alınır

Anahtar Kelimeler

• Zararın azaltılması, makul tedbir, zarar görenin kusuru, külfetin ihlâli, tazminatın indirilmesi

The Duty of the Mitigation of Damages of the Injured Person

Öz

The duty of the mitigation of damages means that the injured person should take all the reasonable measures to minimize the damage. The basis of this duty is the principle of good faith. The reasonable measures are determined according to all the facts and circumstances of the present case. In this regard, besides the objective circumstances such as the efficiency and the price of the measure; for the measures that present an intervention to the personality of the injured person, the subjective circumstances such as his age, profession, education, capacity, health status should also be considered. The violation of the duty of the mitigation of damages constitute injured person’s fault. If the fault of the injured person can be seen as a cause breaking the causal link between the tortfeasor’s act and the additional damage, the injured person can not demand the recovery of the additional damage. If not, the violation of the duty is considered as a reduction cause at the stage of the determination of the compensation

Anahtar Kelimeler

• Mitigation of damages, reasonable measures, fault of the injured person, reduction of the compensation

Kaynakça

1. Achtari, Annick. (2008). Le devoir du lésé de minimiser son dommage. Zurich: Schulthess Verlag.
2. Atamer, Yeşim. (1996). Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluğun Sınırlandırılması. İstanbul: Beta Yayınevi.
3. Baysal, Başak. (2012). Zarar Görenin Kusuru (Müterafik Kusur). İstanbul: XII Levha Yayıncılık.
4. Brehm, Roland. (2013). Berner Kommentar, Art. 41-61 OR (4. Aufl.), Hrsg. : Heinz Hausheer, Hans Peter Walter. Bern: Stämpfli Verlag.
5. Chaix, François. (2005). "La fixation du dommage par le juge (art. 42 al. 2 CO)", Le préjudice, une notion en devenir, Journée de la responsabilité civile 2004, Chappuis C./Winiger B. (éds), Genève; Zurich; Bâle: Schulthess Verlag, s. 39-61.
6. Chappuis, Christine/Werro, Franz. (2003). “La responsabilité civile: à la croisée des chemins”, ZSR, 3. Heft, II Halbband, s. 237- 396.
7. Deschenaux, Henri/Tercier, Pierre. (1982). La responsabilité civile (2. éd.). Berne: Editions Stämpfli.
8. Dural, Mustafa/Sarı, Suat. (2010). Türk Özel Hukuku Cilt I, Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri (5. Bası), İstanbul: Filiz Kitabevi.

9. Eren, Fikret. (2012). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (14. Bası). Ankara: Yetkin Yayınları.
10. Gehrer, Leo R. (1998). “Von der Schadenminderungspflicht”, Collection Assista, Genève. s. 156-173.
11. Honsell, Heinrich. (1996). Schweizerisches Haftpflichtrecht (2. Aufl.). Zürich: Schulthess Verlag.
12. Luterbacher, Thiery. (2005). Die Schadenminderungspflicht: unter besonderer Berücksichtigung der aktienrechtlichen Verantwortlichkeit, Zürich: Schulthess Verlag.
13. Nef, Jürg. (2005). “Obliegenheiten des Versicherungsnehmers und Verschulden”, HAVE, Personen-Schaden-Forum 2005, Zurich, Bâle, Genève, s. 217-238.
14. Nomer, Halûk N. (1996). Haksız Fiil Sorumluluğunda Maddi Tazminatın Belirlenmesi. İstanbul: Beta Yayınevi.
15. Oftinger, Karl/Stark, Emil W. (1995). Schweizerisches Haftpflichtrecht- Band I: Allgemeiner Teil, (5. Aufl.), Zürich: Schulthess Verlag.
16. Oğuzman, Kemal/Öz, Turgut. (2013). Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt 2 (10. Bası). İstanbul: Vedat Yayıncılık.
17. Pichonnaz, Pascal. (2004). “Le devoir du lésé de diminuer son dommage.” La fixation de l’indemnité: Colloque du droit de la responsabilité civile 2003, Werro, Franz (éd.). Berne. s. 109-134.
18. Roberto, Vito. (2002). Schweizerisches Haftpflichtrecht, Zürich: Schulthess Verlag.
19. Rouiller, Nicolas. (2007). Droit suisse des obligations et Principes du droit européen des contrats. Lausanne: Cedidac.
20. Rey, Heinz. (2008). Ausservertragliches Haftpflichtrecht (4. Aufl.). Zürich, Basel, Genf: Schulthess Verlag.
21. Schnyder, Anton K. (2007). Die Entstehung durch unerlaubte Handlungen. Basler Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht I, Art. 1-529 OR (4. Aufl.), Heinrich Honsell/Nedim Peter Vogt/Wolfgang Wiegand (Hrsg.). Basel, Genf, München: Helbing & Lichtenhahn.
22. Schwenzer, Ingeborg. (2006). Schweizerisches Obligationenrecht- Allgemeiner Teil (4. Aufl.). Bern: Stämpfli Verlag.
23. Tandoğan, Halûk. (2010). Türk Mes’uliyet Hukuku. İstanbul: Vedat Yayıncılık.
24. Tekinay, Selâhattin S./Akman, Sermet/Burcuoğlu, Halûk/Altop, Atillâ. (1993). Tekinay Borçlar Hukuku, Genel Hükümler (7. Bası). İstanbul: Filiz Kitabevi.
25. Tiftik, Mustafa. (1994). Akit Dışı Sorumlulukta Maddi Tazminatın Kapsamı. Ankara: Yetkin Yayınları.
26. Weber, Stephan. “Die Schadenminderungspflicht-eine metamorphe Rechtsfigur”, Haftpflicht- und Versicherungsrechtstagung 1999, Koller, Alfred (Hrsg.), St. Gallen 1999, s. 133-177. (Kısaltma: Weber, Schadenminderung)
27. Weber, Stephan. (2007). “Reduktion von Schadenersatzleistungen”, HAVE Personen-Schaden-Forum 2007, Zürich, s. 111-176. (Kısaltma: Weber, Reduktion)
28. Werro, Franz. (2012). Art. 41-61: Des obligations résultant déactes illicites, Commentaire romand, Code des obligations I, Art. 1-529 (2. éd.), Luc Thévenoz/Franz Werro (éd.s), Genève, Bâle, Munich: Helbing & Lichtenhahn. (Kısaltma: CR-Werro).
29. Werro, Franz. (2005). La responsabilité civile, Berne: Stämpfli Editions. (Kısaltma: Werro, Responsabilité).
30. Werro, Franz. (1990). “Le dommage automobile, L'indemnisation due pour les dégâts causés à un véhicule automobile.” Journée du droit de la circulation routière 1990. Fribourg. s. 1-23. (Kısaltma: Werro, Automobile).