Bangladeş – Myanmar deniz alanlarının sınırlandırılması davası ışığında Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi’nin kuruluşuna ilişkin bir değerlendirme

Öz

1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ile kurulan Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi, deniz hukukunda uzman, yeni bir yargı mercii olarak karşımıza çıkmaktadır. Uluslararası Adalet Divanı’nın bugüne kadar verdiği kararların yaklaşık dörtte birinin deniz hukukuna ilişkin olduğunu göz önüne alacak olursak, deniz hukukunda uzman bir mahkemenin kurulması, Divan’ın iş yükü açısından önem arz etmektedir. Ancak iş yükü nedeniyle hâsıl olan uzmanlaşma ihtiyacı karşısında Mahkeme’nin kurulması, olumsuz eleştirileri de beraberinde getirmektedir. Söz konusu olumsuz eleştiriler genel olarak, yeni bir yargı merciinin kuruluşunun uluslararası hukukta parçalanmaya, içtihat farklılaşmasına ve diğer uluslararası yargı mercileri arasında yargı yetkisi çatışmasına sebep olma ihtimali hususlarında yoğunlaşmaktadır. Nitekim Mahkeme’nin kuruluşundan bu yana, gemi ve mürettebatın salıverilmesi ve ihtiyati tedbir kararları vermesi de, Mahkeme’nin etkisiz olduğu yorumuna neden olmaktadır. Mahkeme’nin 2012 yılında verdiği Bangladeş- Myanmar Deniz Alanlarının Sınırlandırılması Kararı ise, önceki faaliyetlerinden farklı olarak, deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin ilk kararıdır. Çalışmanın amacı, Mahkeme’nin işbu kararı ışığında, kararda kullandığı sınırlandırma yöntemini ve sınırlandırmaya ilişkin açıklamalarını ele alarak, Mahkeme’ye ilişkin yapılan tartışmaları değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Adalet Divanı, Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi, deniz alanlarının sınırlandırılması, uluslararası hukukta parçalanma, yargı yetkisi çatışması, içtihat farklılaşması.

An Examination on The Foundation of the International Tribunal for the Law of the Sea in the Light of Bangladesh-Myanmar Maritime Delimitation Case

Öz

International Tribunal for the Law of the Sea, established by 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea, appeares before us as a new international judicial institution which specialises on the law of the sea. Considering the fact that almost one quarter of the cases of International Court Justice are on the law of the sea, establishment of a new judicial institution specialises on the law of the sea has importance on workload of the Court. However, establishment of the Tribunal, in the face of specialisation need caused by workload, has brought along negative criticism on the Tribunal, too. Aforementioned negative criticisms are generally focused on fragmentation of international law, differentiation of jurisprudence and conflict on jurisdiction of different international judicial institutions. Hence, since the establishment of the Tribunal, handling with orders on the prompt release of vessels and crews and provisional measures are caused the Tribunal to be called insufficient. As for BangladeshMyanmar Maritime Delimitation Judgment rendered by the Tribunal in 2012, being different from former activities of it, is the first judgment of the Tribunal on the maritime delimitation. The aim of the study is to examine discussions on the Tribunal via considering the aforementioned judgment, delimitation methodology of the judgment and reasoning on the delimitation of the Tribunal in detail

Anahtar Kelimeler

• International Court of Justice, International Tribunal for the Law of the Sea, maritime delimitation, fragmentation of international law, conflict on jurisdiction, differentiation of jurisprudence

Kaynakça

1. Açıkgönül, Yunus Emre. (2012). Deniz Yetki Alanlarının Hakça İlkeler Çerçevesinde Sınırlandırılması, İstanbul: Legal Yayıncılık.
2. Akkutay, Berat Lale. (2012). 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Çerçevesi’nde Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları. Ankara: Adalet Yayınevi.
3. Aksar, Yusuf. (2007). Evrensel Yargı Kuruluşları. Ankara: Seçkin Yayınları.
4. Aust, Anthony. (2011). Handbook of International Law. UK: Cambridge University Press.
5. Bayıllıoğlu, Uğur. (2011). Uluslararası Hukuk Açısından Ege Karasuları Sınırlandırılması. Ankara: Turhan Kitabevi.
6. Churchil, R.R- Lowe, A.V. (1985). The Law of the Sea. UK: Manchester University Press.
7. Gökalp, İbrahim. (2008). Milletlerarası Adalet Divanı’nın Deniz Alanlarının Sınırlandırılmasına Dair Kararlarında Dikkate Aldığı İlkeler. İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım A.Ş.,
8. Gündüz, Aslan, (2009). Milletlerarası Hukuk (5.bs.). İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım A.Ş.Yayınları.

9. Klein, Natalie. (2005). Dispute Settlement in the UN Convention on the Law of the Sea. USA: Cambridge University Press.
10. Merills, J.G. (2000). Internertional Dispute Settlement. USA: Cambridge University Press.
11. Özman, Aydoğan. (2006). Deniz Hukuku I. Ankara: Turhan Kitapevi.
12. Bennouna, Mohamed. (2012). How to Cope with the Proliferation of International Courts and Coordinate Their Action. Cassese, Antonio (Ed.), Realizing Utopia: The Future of International Law içinde . 06.05.2014 tarihinde http://www.oxfordscholarship.com/ adresinden erişildi.
13. Caminos, Hugo. (2013). The Growth of Specialized International Tribunals and the Fears of Fragmentation of International Law. Boschiero, Nerina- Scovazzi, Tullio- Pitea, Cesare- Ragni, Chiara (Ed.) International Courts and the Development of International Law Essays in Honour of Tullio Treves içinde. The Netherlands: Springer.
14. Churchill, Robin. (2009). Some Reflections on the Operation of the Dispute Settlement System of the UN Convention on the Law of the Sea. Freestone, David- Barnes, Richard- Ong, David (Ed.) The Law of the Sea: Progress and Prospects içinde. USA: Oxfrod University Press.
15. Dipla, Haritini. (2006). The Role of ICJ and the International tribunal Law of the Sea in the Progressive Development of the Law of the Sea. Strati, Anastasia- Gavouneli, Maria- Skourtoss, Nikolaos (Ed.), Unresolved Issues and New Challenges to the Law of the Sea içinde. The Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers.
16. Marltel, Elizabeth A. (1998). Looking Back to See Ahead: UNCLOS III and Lessons for Global Commons Law. Ku, Charlotte – Dieahl, Paul (Ed.), International Law, Classic and Contemporary Reading içinde (. USA: Lynne Rienner Publishers.
17. Vidas, Davor. (2013). Consolidation or Deviation? On Trends and Challenges in the Settlement of Maritime Delimination Disputes by International Courts and Tribunals. Boschiero, Nerina- Scovazzi, Tullio- Pitea, Cesare- Ragni, Chiara (Ed.), International Courts and the Development of International Law Essays in Honour of Tullio Treves içinde. The Netherlands: Springer.
18. Acer, Yücel. (2008). Deniz Alanlarının Sınırlandırılmasında Adaların Rolü ve Devletlerarası Uygulama, Uluslararası Hukuk ve Politika, C. 4, No: 16, s. 1- 18.
19. Akçapar, Burak. (2009). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi. Prof. Dr. Oral Sander'e Armağan, C. 51, No: I- 4, s. 19- 42.
20. Batır, Kerem. (2008). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Uyarınca Uyuşmazlıkların Çözümü: Mox Plant Davası ve Yargı Yetkilerinin Örtüşmesi. Uluslararası Hukuk ve Politika, C. 4, No: 16, s. 57- 77.
21. Bayıllıoğlu, Uğur. (2010). Uluslararası Adalet Divanının Romanya ile Ukrayna Arasındaki Deniz Alanı Sınırlandırmasında Serpent Adasının Etkisine İlişkin Tespitleri, Çankaya University Journal of Law, 7(1), s. 23- 41.
22. Boyle, Alan. (1997). Dispute Settlement and the Law of Sea Convention: Problems of Fragmentation and Jurisdiction. International and Comparative Law Quarterly, Vol. 46, Iss.1, s. 37- 54.
23. Charney, Jonathan. (1998). Is International Law Threatened by Multiple International Tribunals? Recueil des Cours, Vol. 271, s. 101- 382.
24. Erasmus, Gerhard. (1986). Dispute Settlement in The Law of the Sea. Acta Juridica, s. 15- 27.
25. Gaertner, Marianne P. (1981- 1982). The Dispute Settlement Provisions of the Convention on the LAw of the Sea: Critique and Alternatives to the International Tribunal for the Law of the Sea. San Diego Law Review, Vol. 19, s. 577- 597.
26. Keskin, Funda. (1998). 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nden Doğan Sorunların Çözülmesinde Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi. AÜSBFD, 53(1), s. 185- 205.
27. Kingsbury, Benedict. (1999). Foreword: Is the Proliferation of International Courts and the tribunals a Systemic Problem? N.Y.U. Journal of International Law and Politics, Vol. 31, s. 679- 696.
28. Konstantinidis, Ioannis. (2011). Dispute Settlement in the Law of the Sea, the Extended Continental Shelf in the Bay of Bengal and the CLCS: Some Preliminary Observations on the Basis of the Case Bangladesh/Myanmar Before the International Tribunal for the Law of the Sea. Aegean Review of the Law of the Sea, Vol. 1, s. 267- 285.
29. Noyes, John. (1999). The International Tribunal For the Law of the Sea. Cornell International Law Journal, Vol. 32, s. 109- 182.
30. Oda, Shigeru. (1995). Dispute Settlement Prospects in th Law of the Sea, International and Comparative Law Quarterly, Vol. 44, s. 863- 872.
31. Seymour, Jillaine. (2006). The International Tribunal for the Law of the Sea: A Great Mistake? Indian Journal of Global Studies, Vol.13, s. 1- 35.
32. Treves, Tullio. (1998- 1999). Conflicts Between The International Tribunal for the Law of the Sea and The International Court of Justice. N.Y.U. Journal of International Law and Politics, Vol.31, s. 809- 821.
33. Tuerk, Helmut. (2008-2009). The Contribution of the International Tribunal for The Law of the Sea. Penn State International Law Review, Vol. 26, s. 289- 316.
34. http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=3 [15.01.2015].
35. http://www.icjij.org/court/index .php?pr=1880&pt=3&p1=1&p2=3&p3=1 [15.01.2015].
36. http://www.icjcij.org/court/index.php?pr=87&pt=3&p1=1&p2=3&p3=1&P HPSESSID=5c407 [15.01.2015].
37. http://www.icj-cij.org/court/index.php?pr= 84&pt=3&p1=1&p2=3&p3=1 [15.01.2015]
38. 1969 Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Kararı, http://www.icjcij.org/docket/files/51/5535.pdf [15.01.2015].
39. 1982 Tunus- Libya Kararı, http://www.icj-cij.org/docket/files/63 /6267.pdf [15.01.2015];
40. 1984 Maine Körfezi Kararı, http://www.icj-cij.org/docket/files/67/6369.pdf [15.01.2015].
41. 1985 Libya-Malta Kararı, http://www.icj-cij.org/docket/files/ 68/6415.pdf [15.01.2015].
42. 1993 Jan Mayen Kararı, http://www.icj-cij.org/docket/files/78 /6743.pdf [15.01.2015].
43. 1996 Eritre-Yemen Tahkim Kararı, http://www.pcacpa.org/showpage.asp?pag_id=1160 [15.01.2015].
44. 2001 Katar- Bahreyn Kararı, http://www.icj-cij.org/docket/files/87/ 7027.pdf [15.01.2015].
45. 2002 Kamerun- Nijerya Kararı, http://www.icjcij.org/docket/files/94/7453.pdf [15.01.2015].
46. 2006 Barbados- Trinidad ve Tobago Tahkim Kararı, http://www.pcacpa.org/showpage.asp? pag_id=1152 [15.01.2015].
47. 2007 Nikaragua- Honduras Kararı, http://www.icjcij.org/docket/files/120/14075.pdf [15.01.2015].
48. 2012 Bangladeş- Myanmar Kararı, http://www.itlos.org/fileadmin/itlos/documents/cases/case_no_16 /C16_Judgment_14_03_2012_rev.pdf [15.01.2015].
49. 2012 Nikaragua- Kolombiya Kararı, http://www.icjcij.org/docket/files/124/17164.pdf [15.01.2014].