Suç İsnadına veya Medeni Hak ve Yükümlülüklere İlişkin Uyuşmazlıklarda Duruşmaya Video Konferans Yöntemiyle Uzaktan Katılma

Öz

Teknolojinin hızla geliştiği bir çağda, hukuk sistemlerinin buna kayıtsız kalması ve teknolojinin imkânlarından yararlanılmaması düşünülemez. developments Bu gelişmelere paralel olarak, görüntülü ve sesli iletişim teknikleri kullanılarak, ilgililerin duruşmaya (video konferans yöntemiyle) uzaktan katılımları sağlanmaktadır. Bu yöntemin kullanılması hukuk sistemlerine, transfer masraflarından tasarruf etme ve yargılamayı makul sürede tamamlama gibi birçok avantaj sağlamaktadır. Bununla beraber anılan yöntem, adil yargılanma hakkı kapsamındaki birçok güvenceyi sınırlamaktadır. Çalışmada, terminolojik bir tartışmanın ardından adil yargılanma hakkı ile ilgili genel esaslar açıklanmıştır. Devamında, medeni hak ve yükümlükler ile suç isnadına ilişkin uyuşmazlıklarda video konferans yönteminin kullanılması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihatları açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda ise mevzuat ile Yargıtay ve bölge adliye mahkemelerinin içtihadı ortaya konularak, duruşmaya uzaktan katılan her bir süje bakımından değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Video konferans yöntemi
• adil yargılanma hakkı
• duruşmada hazır bulunma hakkı
• duruşmaya uzaktan katılıma
• yargılamaya etkili katılım

Kaynakça

1. AYDIN, Devrim: Ceza Muhakemesinde Deliller, Ankara 2014.
2. BOSSAN, Jérôme: La visioconférence dans le procès pénal : un outil à maîtriser, Revue de Science Criminelle et de Droit Pénal Comparé, Y. 2011, S. 4, s. 801-816.
3. BUZELLI, Silvia - Roberta CASIRAGHI, - CASSIBBA, Fabio – CONCOLINO, Paola -PRESSACCO, Luca: “Diritto a un equo processo”, Corte di Strasburgo e giustizia penale içinde, a cura di Giulio Ubertis e Francesco Viganò, Torino 2016, s. 128-235.
4. BUZELLI, Silvia - Roberta CASIRAGHI, - CASSIBBA, Fabio – CONCOLINO, Paola -PRESSACCO, Luca: “Diritto a un equo processo”, Corte di Strasburgo e giustizia penale içinde, a cura di Giulio Ubertis e Francesco Viganò, Torino 2016, s. 128-235.
5. CENTEL, Nur - ZAFER, Hamide: Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Bası, İstanbul 2017.
6. CURTOTTI NAPPI, Donatella: "Dibatimento a distanza (diritto processuale penale)", Enciclopedia del diritto içinde, Annali II, T. 1, Varese 2008, s. 163-175.
7. ÇELİKKAYA, Serkan Deniz: Türk Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi, Ankara 2020.
8. ÇIRAK, Ezgi: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde Adil Yargılanma Hakkının Uygulama Alanı”, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan, C.21, Özel S., 2019, s. 997-1028.

9. ÇİFTÇİ, Pınar: “Avrupa Konseyi Adaletin Etkinliği İçin Avrupa Komisyonu’nun (CEPEJ) “COVID-19 Pandemisi Sırasında ve Sonrası Yargı Tarafından Öğrenilen Dersler ve Karşılaşılan Zorluklar” Hakkındaki Bildirgesi”,https://blog.lexpera.com.tr/avrupa-konseyi-adaletin-etkinligi-icin-avrupa-komisyonunun-covid-19-pandemisi-sirasinda-ve-sonrasi-yargi-tarafindan-ogrenilen-dersler-ve-karsilasilan-zorluklar-hakkindaki-bildirgesi (SGT: 11.12.2020)
10. DOĞRU, Osman - NALBANT, Atilla: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar, C. 1, Ankara 2012.
11. DOĞRU, Osman: Sanık Öğüten Çarklar - İnsan Hakları Açısından Türkiye'de Ceza Adalet Sistemi, 2. Bası, İstanbul 2012.
12. DURSUN, Gizem, "Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı ve Bu Kapsamda Sesli ve Görüntülü Bilişim Sisteminin (SEGBİS) Değerlendirilmesi”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 143-144, Temmuz-Ağustos 2016, s. 127-157.
13. FABBRI, Alessandro: "Oralità, principio di", Il dizionario sistematico di procedura penale içinde, Milano 2008, s. 715-717.
14. GÖLCÜKLÜ, Feyyaz: "Avrupa İnsan Hakları Divanı İçtihadın Göre Doğru Yargılama ve Kanıtların Değerlendirilmesi", Fransızca aslından çeviren Tekin Akıllıoğlu, İnsan Hakları Merkezi Dergisi, Y. 1994, C. II, S. 2, s. 2-10.
15. GÖZÜBÜYÜK, A. Şeref - GÖLCÜKLÜ, Feyyaz: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İnceleme ve Yargılama Yöntemi, Ankara, 2016.
16. GRABENWARTER, Cristoph: European Convention on Human Rights Commentary, München 2014.
17. HANAĞASI, Emel: Medeni Yargılama Hukukunda Silahların Eşitliği, Ankara 2016.
18. HARRIS, David - O'BOYLE, Michael - BATES, Ed - BUCKLEY, Carla - HARVEY, Paul - KAMBER, Kresimir - LAFFERTY, Michelle - CUMPER, Peter - GREEN, Heather: Law of the European Convention on Human Rights, 4. edition, Oxford 2018.
19. HILLMAN, Zachary M.: "Pleading Guilty and Video Teleconference: Is a Defendant Constitutionally Present When Pleading Guilty by Video Teleconference" Journal of High Technology Law 7, No: 1 (2007), s. 41-70.
20. İNCEOĞLU, Sibel: Adil Yargılanma Hakkı, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-4, Avrupa Konseyi 2018. (El Kitabı).
21. İNCEOĞLU, Sibel: İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, Beta Yayınları, Tıpkı 4. Baskı, İstanbul 2013. (Adil Yargılanma).
22. JOHNSON, Molly Treadway – WIGGINS, Elizabeth C.: "Videoconferencing in Criminal Proceedings: Legal and Empirical Issues and Directions for Research." Law & Policy, Vol. 28, No. 2, Nisan 2006, s. 211-227.
23. KAFES, Veli: "Ceza Muhakemesinde Meram Anlatma İlkesinin Sağlanması", Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Y. 2015, C. 3, S. 2, s. 181-198.
24. KARAKAYA, Naim: Ceza Muhakemesi Hukukunda Avukatın Soru Sorma Yetkisi, Ankara 2012.
25. KARAKEHYA, Hakan- TUNÇER, Asuman İnce: “İstinaf Yargılamasında Sanığın Sorgusunun Zorunlu Olup Olmadığı ve Bu İşlemde Segbis Kullanımı Üzerine Düşünceler”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:2, Yıl 2017, s. 99-136.
26. KARAKEHYA, Hakan: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. Maddesi (Adil Yargılanma Hakkı) Bağlamında Ceza Muhakemesinde Duruşma, Ankara 2008.
27. KESKİN, Serap: Ceza Muhakemesi Hukukunda Temyiz Nedeni Olarak Hukuka Aykırılık, İstanbul 1997.
28. LORUSSO, Sergio: "Dibattimento a distanza vs. autodifesa?", DPC, Y. 2017, S. 4, s. 221. (SGT: 16.12.2020).
29. MIDIK, Barış: “Medenî Yargıda E-Duruşma Pilot Uygulaması ve Yargının Elektronik Dönüşümü Üzerine Bazı Düşünceler”, https://blog.lexpera.com.tr/medeni-yargida-e-durusma-pilot-uygulamasi-ve-yarginin-elektronik-donusumu-uzerine-bazi-dusunceler (SGT: 9.2.2021)
30. ÖZBEK, Veli Özer - DOĞAN, Koray - BACAKSIZ, Pınar - TEPE, İlker: Ceza Muhakemesi Hukuku, 10. Bası, Ankara 2017.
31. RAINEY, Bernadette – WICKS, Elizabeth - OVEY, Clare: The European Convention on Human Rights, Oxford, 2017.
32. RENUCCI, Jean-François: Droit Européen des Droits de l’Homme, 2. édition, Paris 2012.
33. SCHRODER, Friedrich-Christian: "Ceza Muhakemesinde Fair Trial İlkesi", Almanca aslından çeviren Feridun YENİSEY, Ceza Muhakemesinde Fair Trial İlkesi içinde, İstanbul 1999, s. 1-131.
34. ROTH, Michael:“Laissez-Faire Videoconferencing: Remote Witness Testimony and Adversarial Truth”, 48 UCLA Law Review, (185) (2000) s. 185-220.
35. SCHABAS, William A.: The European Convention On Human Rights A Commentary, Oxford 2015.
36. ŞAHİN, Cumhur: "Sanığın Savunmasını Hazırlamak İçin Gerekli Zamana ve Kolaylıklara Sahip Olma Hakkı (İHAS 6/3-b)”, GÜHFD, Y. 2004, C. 8, S. 1-2, s. 259-306.
37. ŞAHİN, Cumhur: Ceza Muhakemesinde İspat (Delillerin Doğrudan Doğruyalığı İlkesi), Ankara 2001.
38. TANER, Fahri Gökçen: “Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına Karşı Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru: Dar, Sarp ve Kısmen Açık Bir Yol", TBBD, Y. 2018, S. 135, s. 117-166.
39. TANER, Fahri Gökçen: Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği, Ankara 2019.
40. TEZCAN Durmuş - ERDEM Mustafa Ruhan - SANCAKDAR, Oğuz - ÖNOK, R. Murat: İnsan Hakları El Kitabı, 6. Bası, Ankara 2016.
41. TEZCAN, Durmuş: “AİHM Kararları Işığında Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Delillerin Değeri”, Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer Armağanı içinde, Ankara 2008, s. 1225.
42. TOROSLU, Nevzat - FEYZİOĞLU Metin: Ceza Muhakemesi Hukuku, 19. Bası, Ankara 2019.
43. TRECHSEL, Stefan: Human Rights in Criminal Proceedings, New York, 2005.
44. ÜNVER, Yener - HAKERİ, Hakan: Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Bası, Ankara 2020. YALTI, Billur : Vergi Yükümlüsünün Hakları, İstanbul 2006.
45. YALTI, Billur: “Vergi Yargılamasında Adil Yargılanma Hakkı: Anayasa Mahkemesi Kararlarında Uygulama Alanı Genişlemesi”, https://anayasatakip.ku.edu.tr/wp-content/uploads/sites/34/2017/08/Billur-Yalt%C4%B1-Adil-Yarg%C4%B1lanma.pdf
46. YENİSEY, Feridun - NUHOĞLU, Ayşe: Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Bası, Ankara 2017.
47. YERDELEN, Erdal: “Ceza Muhakemesinde Videokonferans Yöntemininin (SEGBİS) Kullanımı”, Bilişim Hukuku Dergisi, Y.2019. S. 2, s. 271-287.
48. YILDIRIM, Akif: “Fiziksel Düellodan Dijital Sanıklığa: AİHM’nin Videokonferans Yöntemiyle Sanığın Duruşmaya Katılımının Sağlanması Meselesine Bakışı”, Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer Anısına Düzenlenen Panelde Sunulan Tebliğler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2020, s. 145-158.
49. YURTCAN, Erdener: Ceza Yargılaması Hukuku, 15. Bası, Ankara 2018.