ترجمة القرآن الكريم إلى اللغة السنسكريتية

Yıl 2025, Cilt: 66 Sayı: 1, 489 - 506, 31.05.2025

Cemil Kutlutürk

Öz

في هذا العمل، يتم تناول ترجمة القرآن الكريم إلى اللغة السنسكريتية من خلال ترجمة المفكر الهندي غونديراو لسورة الفاتحة. يتم إجراء تحليلات دلالية للتعبيرات المستخدمة للمصطلحات الإسلامية مثل صفات الله، البعث، القيامة، الصراط المستقيم، الغضب، والضلال. كما يتم التأكيد على معاني المصطلحات السنسكريتية المستخدمة في الترجمة في سياق الفلسفة الهندية.

Anahtar Kelimeler

ترجمة القرآن , اللغات الهندية , سورة الفاتحة , العلاقات بين الهندوس والمسلمين

The Translation of the Holy Qur'an into Sanskrit: Hindu Scholar Gunderao’s Rendering of Sūrat al-Fātiḥa and a Semantic Analysis of the Concepts He Employed

Öz

In this study, the translation of the Holy Qur'an into Sanskrit is examined through Hindu scholar Gunderao’s rendering of Sūrat al-Fātiḥa. A semantic analysis is conducted on the expressions used for Islamic terms such as God (Allah), the attributes of God, the Day of Judgment, resurrection, the straight path, blessings, wrath, and misguidance, with particular focus on their reflections within the Indian religious and philosophical tradition. This research paper, which represents the first example of its kind in the Turkish academic literature to the best of our knowledge, aims to contribute to a greater emphasis on the Indian region in the context of Qur'anic studies and to a broader perspective on Hindu-Muslim relations.

Anahtar Kelimeler

Qur'an Translation , Indian Languages , Sūrat al-Fātiḥa , Translation of the Qur’an , Sanskrit Texts , Semantic , Hindu-Muslim Relations.

Kur’an-ı Kerim’in Sanskrit Diline Tercümesi: Hindu Bilgin Gunderao’nun Fātiḥa Suresi Çevirisi ve Kullandığı Kavramların Semantik Tahlili

Öz

Bu çalışmada Kur’an-ı Kerim’in Sanskrit diline tercümesi, Hindu bilgin Gunderao’nun Fātiḥa Suresi çevirisi üzerinden ele alınmaktadır. Allah’ın sıfatları, kıyamet, diriliş, doğru yol, nimet, gazab ve dalalet gibi İslamî terimler için kullanılan ifadelerin semantik tahlilleri yapılarak bunların Hint inanç ve felsefi geleneğindeki izdüşümleri üzerinde durulmaktadır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Türkçe literatürde ilk örneği olan bu araştırmanın Dinler Tarihi ve Kur’an çalışmaları bağlamında Hint bölgesi üzerinde daha fazla durulmasına ve Hindu-Müslüman ilişkilerinin geniş bir perspektiften mütalaa edilmesine katkı sunması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kur’an Çevirisi , Hint Dilleri , Fātiḥa Suresi , Meal , Sanskrit Metinler , Semantik , Hindu-Müslüman İlişkileri.

Kaynakça

• Açarya, Şri Ram. Nyaya Dharşan. UP: Sanskrit Sansthan, 1964.
• Apte, Vaman Şivram. Sanskrit Hindi Koş. Delhi: Motilal Banarsidas, 1966.
• Binark, İsmet ve Halit Eren. World Bibliography of Translations of the Meaning of the Holy Quran, Printed Translations, 1515- 1980. İstanbul: IRCICA Yayınları, 1986.
• Birışık, Abdülhamit. “Urduca Kur’ân Tercümeleri’nin Tarihi Gelişiminde Batı’nın Etkisi.” İslâmî Araştırmalar 16:3 (2003):378-390.
• Birışık, Abdülhamit. Hind Altkıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri. İstanbul: M.Ü. İFAV Yayınları, 2019.
• el-Bīrūnī, Ebū Reyḥān Muḥammed b. Aḥmed. Taḥḳīḳu mā li’l-Hind min maḳūletin maḳbūletin fī’l-ʿaḳl ev merẕūle. Haydarabad: Dāʾiretu’l-Maʿārifi’l-ʿOsmāniyye, 1958.
• Can, Derya. Sanskrit Grameri. Ankara: AÜ Yay, 2014.
• Çalışkan, İsmail. “Şah Veliyyullah Dehlevi: Alim, Mütefekkir ve Eylem Adamı.” Doğudan Batıya Düşüncenin Serüveni. ed. B. Ali Çetinkaya, içinde 1159-1185. İstanbul: İnsan Yayınları, 2015.
• Geetha, K. “Contribution of Multilinguist Gunde Rao H. to Sanskrit Literature and Tradition,” Languages and Literary Cultures in Hyderabad. ed. A. Kouser, içinde. London: Routledge, 2017.
• Harkare, Gunderao. Pratyayakoşa. Hyderabad: R. K. Printers, 1983.
• Harkare, Gunderao. Prabhavatipradyumnam, Hyderabad: Sri Gopal Publications, 2005.
• Gunderao, Fatiha Suktam ka Sanskrit Anuvad. İçinde M. A. M. “Hyderabad Cultural Activities, Quranic Studies.” Islamic Culture 19:1 (1945):85-87.
• Kaya, Korhan. Hint Mitoloji Sözlüğü. Ankara: İmge Kitapevi, 2003.
• Masatoğlu, Mehmet. “Hinduizm'de Dharma Kavramı.” Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2020. Pavitranand, Svami. Dharma Kyo. Kalküta: Prakşan Vibhag, 1984.
• Pickthall, Marmaduke. The Meaning of the Glorious Koran. Hyderabad: Government Central Press, 1938.
• Rāmhürmüzī, Büzürg b. Şehriyār. Kitābu ʿAcāʾibi’l-Hind. Leiden: Brill, 1886.
• Şir Ali, Cenab Muhammed. “Gayrimuslimon ke Hindustani Zebano me Kuran ke Tercume,” İslami Mutalaat me Hindustani Gayrimuslimo ki Hidmat, ed. Muhammed Fehim Aktar Nedvi, içinde 51-61. Delhi: Ifâ İşâ’at, 2024.
• ʿUmarī, Muḥammed ʿĀrif. Teẕkire-yi Mufessirīn-i Hind. Āʿẓamgaṛh: Dāru’l-Muṣannifīn eş-Şiblī, 2001.
• Ünsal, Hadiye. Tefsirde Heterodoksi Kadiyanilik ve Kuran. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022.
• Verma, Satyadev. Sanskritham Kuranam. Delhi: Indian B Galeri, 1984.
• Yitik, Ali İhsan. “Hinduizm’de Din ve Din Anlayışı: Dharma Kavramı.” Dinler Tarihi Araştırmaları II, Ankara: Dinler Tarihi Derneği Yay., (2000): 309-318.
• Bharat Vani, 30.01.1965.
• The Deccan Chronical, 30.05.1965.
• Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dini Kur’an Dili. C.1. Haz. Asım Cüneyd Köksal ve Murat Kaya. İstanbul: T.C. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2021.
• Fâtiha Suresi Tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/F%C3%A2tiha-suresi/1/1-ayet-tefsiri (Erişim: 05.03.2025)