Araştırma Makalesi

ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması

Cilt: 67 Sayı: 1 31 Mayıs 2026
PDF İndir
EN TR

ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması

Öz

Bu makale, meşhur Hintli alim ve düşünür ʿUbeydullāh Sindī’nin (1872-1944) Kur’an’ı sosyopolitik bir mücadele aracı olarak kullanma biçimini ve onu bu amaçla yorumlarken genelde din özelde Kur’an ile siyasi mücadele arasında nasıl bir bağ kurduğunu incelemektedir. Sindī, sonradan İslam’a giren ve İngilizlere karşı Hint Alt Kıtası'nın bağımsızlığı için mücadele eden önemli bir figürdür. Çalışmaları, Kur'an'ı yalnızca dinî bir kitap değil, aynı zamanda toplumun baskıdan kurtulmasına yönelik bilinç oluşturma aracı olarak kullanma amacıyla şekillenmiştir. Sindī, adalet, eşitlik ve toplumsal sorumluluk gibi kavramları Kur’an’daki öğretilerle ilişkilendirerek, dönemin siyasi ortamına uygun çözüm önerileri sunmuştur. Makalede onun Şāh Veliyullāh ed-Dihlevī (ö. 1762) gibi alimlerden etkilenmekle birlikte, dönemin koşullarına uygun radikal bir söylem geliştirdiği ortaya konulmaktadır. Ayrıca onun düşüncelerinin günümüzdeki anti-sömürgeci ve özgürlükçü hareketler için geçerliliği savunulmaktadır. Sindī’nin yaklaşımı, Kur’an’ın ifadelerini tarihsel ve toplumsal bağlamla ilişkilendirmesiyle, dinî metinlerin çağdaş sorunlara nasıl cevap verebileceğinin örneğini sergiler. Türkçe akademik literatürde Sindī hakkındaki çalışmalar sınırlıdır. Diğer dillerde de Sindī’nin çeşitli görüşleri üzerine bazı araştırmalar bulunsa da onun Kur’an yorumlarına yönelik incelemeler henüz yeterli düzeye ulaşmamıştır. Mevcut literatür, Sindī’nin hayatına, görüşlerine ve tefsir çalışmalarına dair genel bir çerçeve sunarken, daha çok biyografik detaylara ve tefsirlerin belirli yönlerine odaklanmaktadır. Sindī’nin eserlerinde, toplumsal krizlere yönelik çözüm önerileri, geleneksel dinî düşüncelerden farklı yaklaşımlar ve sosyalizm gibi ideolojilerden aldığı etkiler, onun düşüncelerinin daha geniş bir literatürde yer almasını gerektirmektedir. Bu bağlamda, çalışmamız, önceki araştırmalardan farklı olarak, Sindī’nin belirli Kur’an yorumlarını analiz ederek geleneksel yorumlardan farklılaşan ve anti-emperyalist bir söylemle yeniden şekillenen yönünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca sömürgecilik etkisinin Kur’an yorumlama pratiğinde yol açtığı değişim ve yeniliklerin daha iyi anlaşılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, Rasheed, ve Jamil Ahmed Nutkani. “Mevlānā ʿUbeydullāh Sindī Kī Ḳur’ānī Hidmāt Kā Cāʾizah.” Fikr-o Nazar 56:3-4 (2019): 9-33.
  2. Ahmed, Rafiuddin. The Bengal Muslims, 1871-1906: A Quest for Identity. Oxford-Newyork: Oxford University Press, 1981.
  3. Akdemir, Hikmet. “Ubeydullah es-Sindî’nin İlhâmü’r-Rahmân Adlı Tefsirine Dair Bazı Değerlendirmeler.” Kur’an ve Sünnet Araştırmaları Dergisi 2:1 (2022): 1-19.
  4. Anjum, Tanvir. “A Voice from the Margins: An Appraisal of Ubaid-Allah Sindhi’s Mahabharat Sarvrajia Party and Its Constitution.” Journal of Political Studies 20:1 (2013): 159-177.
  5. Anjum, Tanvir. “Bridging Tradition and Modernism: An Analysis of Ubaid-Allah Sindhi’s Religious Thought.” Journal of the Pakistan Historical Society LXI:3 (2013): 7-35.
  6. Ayesha Jalal. Partisans of Allah: Jihad In South Asia. London: Harvard University Press, 2008.
  7. Azād, ʿAbdu’l-Ḫālek. “Ḳurʾān-ı Ḥakīm kī tefsīr ve taʿbīr kā ek cāmiʿ uslūb aur us ke irtiḳāʾ aur taṭavvur kā Cāʾizah.” Şaur o Āghī 1:3-4 (t.y.): 5-58.
  8. Bashir, Kamran. The Qur’an in South Asia: Hermeneutics, Qur’an Projects, and Imaginings of Islamic Tradition in British India. London-New York: Routledge, 2021.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Sosyolojisi, Dini Araştırmalar (Diğer), Tefsir, İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2025

Kabul Tarihi

27 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 67 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uddin, N. (2026). ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 67(1), 421-436. https://doi.org/10.33227/auifd.1722641
AMA
1.Uddin N. ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması. AÜİFD. 2026;67(1):421-436. doi:10.33227/auifd.1722641
Chicago
Uddin, Nur. 2026. “ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 67 (1): 421-36. https://doi.org/10.33227/auifd.1722641.
EndNote
Uddin N (01 Mayıs 2026) ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 67 1 421–436.
IEEE
[1]N. Uddin, “ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması”, AÜİFD, c. 67, sy 1, ss. 421–436, May. 2026, doi: 10.33227/auifd.1722641.
ISNAD
Uddin, Nur. “ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 67/1 (01 Mayıs 2026): 421-436. https://doi.org/10.33227/auifd.1722641.
JAMA
1.Uddin N. ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması. AÜİFD. 2026;67:421–436.
MLA
Uddin, Nur. “ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 67, sy 1, Mayıs 2026, ss. 421-36, doi:10.33227/auifd.1722641.
Vancouver
1.Nur Uddin. ʿUbeydullāh Sindī’nin Sömürge Etkisindeki Kur’an Anlayışı: Sosyopolitik Mücadelenin Kur’an Yorumlarına Yansıması. AÜİFD. 01 Mayıs 2026;67(1):421-36. doi:10.33227/auifd.1722641

Creative Commons Lisansı
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.