An Analysis of Riwāyas Concerning Abū Bakr’s and Umar’s Approaches to Hadith

Öz

Compilation The question of when the hadiths began to be recorded and compiled is one of the major issues of the history of hadith. The fact that there are riwāyas (transmitted reports) which both encourage and forbid the recording of hadith caused a split between hadith scholars over whether or not the kitābah (writing/recording) of hadiths began at the time of the Prophet Muhammad. One can also find a similar disagreement about when the hadiths began to compiled. Some riwāyas in sources have it that compilation of hadiths was first brought up during the caliphates of Abū Bakr and Umar and both caliphs took interest in this idea along with some other companions. This article examines these riwāyas in terms of the sanad (the chain of narration) and the matn (the text of the hadith), and discusses the validity of such reports

Anahtar Kelimeler

• Kitābah, Hadith Compilation, Ebū Bekr, Ebu Bekir, Umar, Ömer

Hz. Ebu Bekr ve Hz. Umer’in hadis tedvinine bakışları ile ilgili rivayetlerin tahlili

Öz

Hadis tarihinin en temel konularından biri, hadislerin hangi dönemde yazıya geçirilmeye başlandığı ve ne zaman tedvin edildiği meselesidir. Hadislerin yazılmasını hem teşvik eden hem de yasaklayan rivayetlerin varlığı, kitâbet olgusunun Hz. Peygamber döneminde başlayıp başlamadığı konusunda hadis âlimleri arasında bir görüş ayrılığı meydana getirmiştir. Buna benzer bir görüş ayrılığı hadislerin ne zaman tedvin edilmeye başlandığı hususunda yaşanmıştır. Kaynaklarda, tedvinin Hz. Ebū Bekr ve Hz. Umer’in halifelikleri döneminde gündeme geldiği ve her ikisinin de diğer bazı sahâbîler gibi bu işle yakından ilgilendiği yönünde rivayetler yer almaktadır. Bu makalede, bu türden rivayetler, sened ve metin açısından tahlil edilmiş ve bunların ne ölçüde geçerli oldukları tartışılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Kitâbet, Tedvīn, Hz. Ebū Bekr, Ebu Bekir, Hz. Umer, Ömer

Kaynakça

1. Abdurrazzāḳ b. Hemmām, Ebū Bekr eṣ-Ṣan ānī. el-Muṣannef. Tah. Ḥabīburraḥmān el-A ẓamī. Karaçi: el-Mektebu’l-İslāmī, 1983.
2. Accāc el-Ḫaṭīb, Muḥammed. es-Sunne Ḳable’t-Tedvīn. Kahire: Mektebetu Vehbe, 1988.
3. Ağırman, Cemal. “Hadîs Edebiyâtının İntikal Safhaları ve Kitâbet Meselesi,” Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5:1 (2001), ss.155-168.
4. Alī el-Muttaḳī, Alā uddīn b. Ḥusāmuddīn. Kenzu’l- Ummāl fī Suneni’l-Aḳvāl ve’l- Aḥvāl. Beyrut: Mu essesetu’r-Risāle, 1981.
5. Aydınlı, Abdullah. Hadis Istılâhları Sözlüğü. İstanbul: Hadisevi Yayınları, 2006.
6. ---------. “Ehl-i Hadîs,” Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), c.10, ss.507-508.
7. el-A ẓamī, Muḥammed Muṣṭafā. İlk Devir Hadîs Edebiyatı. Terc. Hulusi Yavuz. İstanbul: İz Yayıncılık, 1993.
8. Bakan, Tevhit. “Çağdaş Şîi Bilginlere Göre Hadislerin Yazılması,” Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26 (2006), ss.107-126. el-Beyhaḳī, Ebū Bekr Aḥmed b. el-Ḥuseyn. el-Medḫal ilā’s-Suneni’l-Kubrā. Tah. Muḥammed Ḍiyā urraḥmān el-A zamī. Kuveyt: Dāru’l-Ḫulefā , 1404. el-Buḫārī, Muḥammed b. İsmā īl. et-Tārīḫu’l-Kebīr. Ḥaydarābād: Dāru’l-Me ārifi’l- Us̱ māniyye, tsz.

9. el-Ḥākim en-Nīsābūrī, Ebū Abdillāh Muḥammed b. Abdillāh. el-Mustedrak alā’ṣ- Ṣaḥīḥayn. Tah. Muṣṭafā Abdulḳādir Aṭā. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 1990.
10. Ḥamīdullāh, Muḥammed. Muhtasar Hadis Tarihi ve Sahifa-i Hemmam İbn Münebbih. Terc. Kemal Kuşçu. İstanbul: Bahar Yayınevi, 1967.
11. el-Ḫaṭīb el-BaŞdādī. Ebū Bekr Aḥmed b. Alī. Taḳyīdu’l- İlm. Beyrut: Dāru İḥyā i’s- Sunneti’n-Nebeviyye, tsz.
12. ---------. Tārīḫu BaŞdād. Tah. Muṣṭafā Abdulḳādir Aṭā. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 1417.
13. İbn Abdilberr, Ebū Umar el-Ḳurṭubī. Cāmi u Beyāni’l- İlm ve Faḍlihi. Tah. Ebū’l- Eşbāl ez-Zuhrī. Riyad: Dāru İbni’l-Cevzī, 1994.
14. İbn Ebī Ḥātim, Ebū Muḥammed Abdurraḥmān er-Rāzī. el-Cerḥ ve’t-Ta dīl. Beyrut: Dāru İḥyā i’t-Turās̱ i’l- Arabī, 1952.
15. İbn Ḥacer el- Asḳalānī, Ebū’l-Faḍl Aḥmed b. Alī. Fetḥu’l-Bārī Şerḥu Ṣaḥīḥi’l- Buḫārī. Beyrut: Dāru’l-Ma rife, 1379.
16. ---------. Tehẕību’t-Tehẕīb. Ḥaydarābād: Maṭba atu Dāri’l-Me ārifi’n-Niẓāmiyye, 1326.
17. ---------. Lisānu’l-Mīzān. Tah. Abdulfettāḥ Ebū İudde. Beyrut: Dāru’l-Beşā iri’l- İslāmiyye, 2002.
18. İbn Sa d, Ebū Abdillāh Muḥammed. eṭ-Ṭabaḳātu’l-Kubrā. Tah. İḥsān Abbās. Beyrut: Dāru Ṣādir, 1968.
19. Koçyiğit, Talat. Hadis Tarihi. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1988.
20. el-Mu allimī, Abdurraḥmān b. Yaḥyā. el-Envāru’l-Kāşife. Beyrut: el-Maṭba atu’s- Selefiyye, 1986.
21. Özkan, Halit. “Tedvin Tarihinde Emevî Sarayı ve Zührî’nin Mirasına Bir Örnek: Şuayb b. Ebû Hamza Nüshası,” Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 17:32 (2012), ss.1-37.
22. er-Rāmhurmuzī, Ebū Muḥammed el-Ḥasen b. Abdirraḥmān. el-Muḥaddis̱ u’l-Fāṣil beyne’r-Rāvī ve’l-Vā ī. Tah. Muḥammed Accāc el-Ḫaṭīb. Beyrut: Dāru’l- Fikr, 1404.
23. eṭ-Ṭaberī, Ebū Ca fer Muḥammed b. Cerīr. Tārīḫu’l-Umem ve’l-Mulūk. Beyrut, 1407.
24. es-Suyūṭī, Celāluddīn Abdurraḥmān b. Ebī Bekr. Cāmi u’l-Aḥādīs̱ . Kahire: Maṭba atu Ḫaṭṭāb, tsz.
25. el- Umerī, Ekram Ḍiyā . Hadis Tarihi. Çev. İsmail Kaya. Konya: Esra Yayınları, 1990.
26. eẕ-Ẕehebī, Şemsuddīn Ebū Abdillāh Muḥammed b. Aḥmed. Teẕkiratu’l-Ḥuffāẓ. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 1998.
27. ---------. Mīzānu’l-İ tidāl fī Naḳdi’r-Ricāl. Tah. Alī Muḥammed el-Bicāvī. Beyrut: Dāru’l-Ma rife, 1963.
28. ---------. Siyeru A lāmi’n-Nubelā . Tah. Şu ayb Arna ūṭ, Beşşār Avvād Ma rūf, Ekram el-Būşī, Ḥuseyn Esed, Alī Ebū Zeyd. Beyrut: Mu essesetu’r-Risāle, 1985.
29. ---------. el-MuŞnī fī’ḍ-Ḍu afā . Tah. Nūruddīn İtr. Halep: Dāru’l-Me ārif, 1971.