An Analysis of the Story of Hārūt and Mārūt in Light of the Asbāb al-Nuzūl

Öz

The Qur'an is a divine book, which was revealed over a period of some 23 years. This fact shows the significance of two points in terms of understanding the scripture: one is the occasions on which revelation came down, and the other is how the scripture was understood and interpreted by the first addressees who witnessed the whole course of revelation. However, certain verses which posed no problems to the first addressees in understanding them has become complicated and troublesome because of the fact that their historical occasions have vanished over time. A striking example of such problems is the verse in 2/alBaqara: 102, where the story of Hārūt and Mārūt is narrated. This article intends to analyze this particular verse from the point of view that the Qur’an is an address to people and a form of speech, and offers a new interpretation of the verse in accordance with the principle that in order for us to attain the original meaning of the scripture, we have to take into consideration the psycho-sociological conditions of the first addressees

Anahtar Kelimeler

• Hārūt and Mārūt, Solomon, Magic, Prophet, Angel

Esbâb-ı Nuzûl Bağlamında Hārūt ve Mārūt Kıssasının Mahiyet Analizi

Öz

Kur’an-ı Kerim yirmi üç yıllık bir zaman diliminde inmiş ilahi bir hitaptır. Bu durum, vahyin anlaşılmasında iki hususun önemini ortaya koymaktadır: birincisi, vahyin hangi olay ya da olaylar üzerine indiği; ikincisi ise bu olayların canlı tanıkları olan ilk muhataplar tarafından nasıl anlaşıldığı ve yorumlandığıdır. Ne var ki ilk muhataplar tarafından anlaşılmasında bir sorunla karşılaşılmayan ayetler, zamanla, indirildiği tarihsel gerekçenin ortadan kaybolması sebebiyle çetrefilli bir hal almıştır. Bu bağlamda, Hārūt ve Mārūt kıssasının geçtiği 2/elBaḳara suresinin 102. ayeti, anlaşılması en zor ve tatmin edici bir anlam bütünlüğüne ulaşılamayan ayetlerin en çarpıcı örneklerindendir. Bu makalede söz konusu ayet, Kur’an’ın bir hitap olduğu gerçeğinden hareketle tahlile tabi tutulmuş; ayetin özgün anlamına ulaşmak için ilk muhatapların içinde bulunduğu psiko-sosyal gerçekliğin dikkate alınması gerektiği ilkesi doğrultusunda yeni bir yorum önerisinde bulunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Hārūt ve Mārūt, Hz. Suleymān, Sihir, Peygamber, Melek

Kaynakça

1. Aḥmed b. Hanbel. Musned. 6 c. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981.
2. Ateş, Ali Osman. Kur’an ve Hadislere Göre Cinler ve Büyü. İstanbul: Beyan Yayınları, 2003.
3. Çelebi, İlyas. “Geçmişten Devralınan Kültürel Miras: Sihir Problemi,” Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 9 (2002), ss.199-254.
4. Demirci, Kürşad. “Hârût ve Mârût,” Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. 16, ss.262-264.
5. Derveze, Muḥammed İzzet. Nüzul Sırasına Göre Kur’an Tefsiri. Terc. Şaban Karataş. 5 c. İstanbul: Ekin Yayınları, 1998.
6. Ebū Ḥayyān el-Endelusī. el-Baḥru’l-Muḥīṭ. 8 c. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 1993.
7. Ebū Şehbe, Muḥammed b. Muḥammed. el-İsrā īliyyāt ve’l-Mevḍū āt fī Kutubi’t-Tefsīr. Kahire: Mektebetu’s-Sunne, 1987.
8. Ḫalefullāh, Muḥammed Aḥmed. Kur’an’da Anlatım Sanatı. Terc. Şaban Karataş. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2002.

9. İbnu’l- Arabī, Ebū Bekr Muḥammed b. Abdullāh. Aḥkāmu’l-Ḳur ān. 4 c. Beyrut: Dāru’l- Kutubi’l- İlmiyye, 2003.
10. Ḳuṭb, Seyyid. Fîzılâl-il Kur’an: Kur’an’ın Gölgesinde. Terc. Bekir Karlığa, M. Emin Saraç, İ. Hakkı Şengüler. 16 c. İstanbul: Hikmet Yayınları, 1971.
11. Özsoy, Ömer. Kur’an ve Tarihsellik Yazıları. Ankara: Kitâbiyât, 2004.
12. Öztürk, Mustafa. Kıssaların Dili. Ankara: Kitâbiyât, 2006.
13. ---------. Kur’an-ı Kerim Meali. İstanbul: Düşün Yayınları, 2011.
14. er-Rāzī, Faḫruddīn. Mefātīḥu’l-İayb. 32 c. Beyrut: Dāru’l-Fikr, 1981.
15. et-Ṭaberī, Ebū Ca fer Muḥammed b. Cerīr. Cāmi u’l-Beyān an Te vīli Āyi’l-Ḳur’ān. 13 c. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 1999.
16. Yazır, Elmalılı Muhammed Hamdi. Hak Dini Kur’an Dili. 10 c. İstanbul: Zehraveyn Yayınları, 1992.
17. ez-Zemaḫşerī, Ebū’l-Ḳāsim Cārullāh Maḥmūd b. Umer. el-Keşşāf an Ḥaḳā iḳi İavāmiḍi’t- Tenzīl. 6 c. Riyad: Mektebetu’l- Ubeykān, 1998.
18. ez-Zeyn, Muḥammed Bessām Ruşdī. el-Mu cemu’l-Mufehras li-Me āni’l-Ḳur āni’l- Aẓīm. Beyrut: Dāru’l-Fikri’l-Mu āsir, 1995.