EN
TR
Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi
Öz
Sanayi Devrimi neticesinde insanlığın enerji ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yeraltındaki fosil yakıtlar kullanmasıyla dünya yeni bir döneme girmiştir. Günümüzde yaşadığımız ve hayatın hemen hemen her alanında etkilerini gözlemlediğimiz iklim krizine yol açan başlıca faktörlerden birisi olan bu olgu, üretim biçimlerinden tüketime, tüketimden lojistiğe hayatın dinamiklerinin tüm yapı taşlarını etkileyip dünyanın yeni gereksinimlere uyum sağlamasını zorunlu hale getirmektedir.
Geçmişten bugüne kadar insanlığın çağlar boyu ortak değeri olan doğayı korumak ve sürdürülebilir kılmak için iklime uyum sağlama süreci, kapitalizmin doğayı tahrip etmesi ve bu konuda farkındalığın artması ile yeni bir boyut kazanmaktadır. Yeni sürecin ekonomik ve sosyolojik boyutu kadar jeopolitik etkilerinin olması da kaçınılmaz bir gerçekliktir. Söz konusu jeopolitik etkiler hayata olduğu kadar kuramlara da yeni bir boyut kazandırma ve revizyon ihtiyacı doğurmuştur. Bu gerçekliğin yeni dönemde Dünya lojistik rotalarına, limanlarına ve stratejik bölgelerine yeni bir boyut kazandıracağı değerlendirilebilir. Nicholas John Spykman, Dünyada hegemon güç olabilmek için Avrasya’nın kontrolünün mecburiliğini öne sürmektedir. Bu çalışma, Spykman’ın Kenar Kuşak kuramı söyleminin, öngörülen iklim değişikliğinin bir sonucu olarak coğrafyanın değişime uğramayacağı sabit verisinin aksine, değişime uğrayarak farklı bir boyuta evrileceği değerlendirmesinde bulunmaktadır. Arktik bölgesinde buzulların erimesiyle birlikte hem Spykman’ın belirttiği kuram özelinde yaşanabilecek olağanüstü değişimler hem de Avrasya’nın kuzey bölgesinde ekonomik, demografik, siyasi değişimler incelenecektir.
Geçmişten bugüne kadar insanlığın çağlar boyu ortak değeri olan doğayı korumak ve sürdürülebilir kılmak için iklime uyum sağlama süreci, kapitalizmin doğayı tahrip etmesi ve bu konuda farkındalığın artması ile yeni bir boyut kazanmaktadır. Yeni sürecin ekonomik ve sosyolojik boyutu kadar jeopolitik etkilerinin olması da kaçınılmaz bir gerçekliktir. Söz konusu jeopolitik etkiler hayata olduğu kadar kuramlara da yeni bir boyut kazandırma ve revizyon ihtiyacı doğurmuştur. Bu gerçekliğin yeni dönemde Dünya lojistik rotalarına, limanlarına ve stratejik bölgelerine yeni bir boyut kazandıracağı değerlendirilebilir. Nicholas John Spykman, Dünyada hegemon güç olabilmek için Avrasya’nın kontrolünün mecburiliğini öne sürmektedir. Bu çalışma, Spykman’ın Kenar Kuşak kuramı söyleminin, öngörülen iklim değişikliğinin bir sonucu olarak coğrafyanın değişime uğramayacağı sabit verisinin aksine, değişime uğrayarak farklı bir boyuta evrileceği değerlendirmesinde bulunmaktadır. Arktik bölgesinde buzulların erimesiyle birlikte hem Spykman’ın belirttiği kuram özelinde yaşanabilecek olağanüstü değişimler hem de Avrasya’nın kuzey bölgesinde ekonomik, demografik, siyasi değişimler incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 2019 Concludes A Decade Of Exceptional Global Heat And High-impact Weather. https://public.wmo.int/en/media/press-release/2019-concludes-decade-of-exceptional-global-heat-and-high-impact-weather (Erişim tarihi: 21.10.2021).
- Akpınar, B., G. (2017). Uluslararası Hukuk Çerçevesinden Arktik Güvenliği Politikalarının Analizi: Rusya ve ABD Örneği. Savunma Bilimleri Dergisi, 16(2), 83-118.
- Aksay, C. S., Ketenoğlu, O., Latif, K. (2005). Küresel Isınma ve İklim Değişikliği. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi, 1(25), 29-42.
- Akyüz, A. (2019). Yaşamsal Bilinmezlik: İklim Krizi ve Gıda (A Vital Obscurity: Climate Crisis and Food). Toplum Ve Hekim Dergisi, 34(5), 348-355.
- Atay, S. Ö. (2016). Klasik Jeopolitik Yaklaşımlar ve Eleştirel Jeopolitik Söylem Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 144-155.
- Batan, M., & Toprak, Z. F. (2015). Küresel İklim Değişikliğinin Olumlu Etkileri Ve Bu Etkilerin İklim Değişikliğine Uyum Kapsamında Değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 6(2), 93-102.
- Brulle, R., J. (2020). Denialism: organized opposition to climate change action in the United States, pp. 328 - 341 in David Konisky (Ed.) Handbook of Environmental Policy. Edward Elgar Publishing, Northampton MA.
- Cantürk, İ. U., Atvur, S. (2021). Arktik Bölgede Çevresel Bozulma, Strateji ve Rekabet: Çevresel Güvenlik Bağlamında Bir Değerlendirme. International Journal of Politics and Security, 3(1 (Arktik Özel Sayısı)), 180-217.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası İlişkiler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Mayıs 2022
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2022
Kabul Tarihi
12 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 1
APA
Öztürk, T., & Gürsoy, F. (2022). Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi. Akdeniz İİBF Dergisi, 22(1), 117-131. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1053878
AMA
1.Öztürk T, Gürsoy F. Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2022;22(1):117-131. doi:10.25294/auiibfd.1053878
Chicago
Öztürk, Tolga, ve Furkan Gürsoy. 2022. “Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi”. Akdeniz İİBF Dergisi 22 (1): 117-31. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1053878.
EndNote
Öztürk T, Gürsoy F (01 Mayıs 2022) Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi. Akdeniz İİBF Dergisi 22 1 117–131.
IEEE
[1]T. Öztürk ve F. Gürsoy, “Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi”, Akdeniz İİBF Dergisi, c. 22, sy 1, ss. 117–131, May. 2022, doi: 10.25294/auiibfd.1053878.
ISNAD
Öztürk, Tolga - Gürsoy, Furkan. “Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi”. Akdeniz İİBF Dergisi 22/1 (01 Mayıs 2022): 117-131. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1053878.
JAMA
1.Öztürk T, Gürsoy F. Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2022;22:117–131.
MLA
Öztürk, Tolga, ve Furkan Gürsoy. “Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi”. Akdeniz İİBF Dergisi, c. 22, sy 1, Mayıs 2022, ss. 117-31, doi:10.25294/auiibfd.1053878.
Vancouver
1.Tolga Öztürk, Furkan Gürsoy. Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi. Akdeniz İİBF Dergisi. 01 Mayıs 2022;22(1):117-31. doi:10.25294/auiibfd.1053878
Cited By
Akdeniz bölgesi’ndeki orman yangınlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak değerlendirilmesi: Mersin ili Silifke ilçesi örneği
Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53516/ajfr.1302553Mersin’in Farklı Kuraklık İndeksleri Aracılığıyla Kuraklık Tehdidinin Araştırılması
Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering
https://doi.org/10.35414/akufemubid.1331753Arktika Bölgesindeki Petrol Kaynaklarının 21.Yüzyıldaki Çevre ve Kaynak Ekonomisi Üzerinden Jeopolitik Etkisi
Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.35343/kosbed.1564918