Teknoloji ve Hegemonya: Roma’dan Dijital Çağa Küresel Güç Modellerinin Tarihsel Evrimi
Öz
Bu makale, Roma İmparatorluğu’ndan Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar tarih boyunca hegemonyanın inşasında teknolojinin belirleyici rolünü incelemektedir. Küresel liderliğin yalnızca askeri ve ekonomik güç dengeleriyle açıklanamayacağını; teknolojik yeniliklerin aynı zamanda lojistik üstünlük, etkili iletişim ağları ve ideolojik meşruiyet de sağladığını savunmaktadır.
Pax Romana döneminde Roma İmparatorluğu, ekonomik ve sosyal entegrasyonu teşvik ederken, geniş topraklar üzerindeki otoritesini pekiştirmek için yol sistemleri, su kemerleri ve askeri lojistikten yararlanmıştır. Deniz teknolojisi, buharlı gemiler ve telgrafla Britanya İmparatorluğu, 18. ve 19. yüzyıllarda küresel ticaret ağlarının merkezi haline gelerek "üzerinde güneşin hiç batmadığı" bir imparatorluk kurmuştur. Çağdaş dönemde Amerika Birleşik Devletleri, internet, GPS ve yarı iletkenler gibi dijital altyapıların kontrolü üzerinde hakimiyetini kurmuş ve Soğuk Savaş sonrası dönemin en belirleyici küresel düzen kurucularından biri haline gelmiştir.
Makale, iki temel soruyu ele almak için Hegemonik İstikrar Teorisi, neo-realizm ve tarihsel sosyolojiyi bir araya getirmektedir: Teknolojik üstünlük, hegemonya inşasında maddi güç kadar belirleyici midir? Roma, Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri arasında hangi süreklilik ve kopuş noktaları mevcuttur?
Bulgular, teknolojinin yalnızca askeri ve ekonomik avantaj için bir araç olmadığını, aynı zamanda küresel normların ve meşruiyetin stratejik bir itici gücü olduğunu göstermektedir. Çalışma, tarihsel hegemonya tartışmalarına disiplinlerarası bir bakış açısı getirmekte ve özellikle Çin’in 5G, yapay zeka ve uzay teknolojilerindeki artan etkisi olmak üzere günümüzün zorluklarına ışık tutmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allan, B. B., Vucetic, S., & Hopf, T. (2018). The distribution of identity and the future of international order: China’s hegemonic prospects. International Organization, 72(4), 839–869. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/26569499
- Allen, R. C. (2009). The British Industrial Revolution in Global Perspective (New Approaches to Economic and Social History series). Cambridge, UK: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511817225
- Anadolu Ajansı. (2025). 5G teknolojisinde Çin büyümeye, ABD güvenliğe odaklanıyor. https://www.aa.com.tr
- Asuquo-Ekpo, B. (2024). China’s Economic, Military, Science and Technological Emergence in International Politics: Implications for United States’ Hegemony. World Journal Of Advanced Research and Reviews, 22(3), 804–814. https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.22.3.1791
- Bader, J. (2019). To sign or not to sign: Hegemony, global Internet governance, and the International Telecommunication Regulations. Foreign Policy Analysis, 15(2), 244–262. https://doi.org/10.1093/fpa/ory016
- Baltrusch, E., Czeguhn, I., Esders, S., Kopp, H. G., Möller, C., Schmidt, M. G., & Wendt, C. (2016). Infrastructures, mobility and water management: The Iberian Peninsula in the Imperial and Post Imperial Context. In G. Graßhoff & M. Meyer (Eds.), Space and Knowledge. Topoi Research Group Articles (eTopoi. Journal for Ancient Studies, Special Volume 6, pp. 220–249). Berlin: Exzellenzcluster 264 Topoi. https://doi.org/10.17171/5 6 7
- Bekker Nielsen, T. (2021). Roman roads and transport. In R. Scodel (Ed.), Oxford Bibliographies in Classics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/OBO/9780195389661 0358
- Betz, F. (2016). Financial hegemony: British Empire. In Stability in International Finance (pp. 113–128). SpringerBriefs in Economics. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-26760-9_7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer), Uluslararası Güvenlik, Uluslararası İlişkilerde Siyaset
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülşah Özdemir
*
0000-0001-8900-2560
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
11 Ağustos 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
11 Ocak 2026
Kabul Tarihi
20 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication