HISTORICAL EVOLUTION of TURKEY–EUROPEAN UNION RELATIONS and RECENT DEVELOPMENTS

Öz

The relationship between Turkey and the European Union can be defined as an important and difficult process. Since the Ankara Agreement was signed in 1963, there have been some changes in the expectations of both sides, but neither Turkey nor the Union wanted to end this process. However, after the Luxembourg Summit of December 1997, Turkey announced that she halted the political dialogue with the Union since her name was not among the candidate countries. Then, at the Helsinki Summit of December 1999, the European Council declared Turkey as a candidate state and asked the Commission to prepare a Pre-Accession Strategy and an Accession Partnership for Turkey

Anahtar Kelimeler

• European Economic Community EEC , European Community EC , European Union EU , Ankara Agreement, Additional Protocol, Customs Union, Luxembourg Summit, Helsinki Summit, Commission’s Regular Reports on Turkey.

TÜRKİYE – AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİNİN TARİHSEL SÜRECİ ve SON GELİŞMELER

Öz

Avrupa Birliği ile ilişkiler Türkiye için her zaman çok önemli, bir o kadar da zorlu bir süreci ifade eder. Ankara Anlaşması’nın imzalanmasıyla başlayan ve günümüze değin farklı evrelerden geçen ilişkileri şekillendiren gelişmeler kimi zaman tarafların birbirlerinden beklentilerinde değişikliklere yol açsa da, ne Türkiye tam üyelik kararından vazgeçebilmiş, ne de Avrupa Türkiye’yi tamamen reddedebilmiştir. Aralık 1997’deki Lüksemburg Zirvesi’nde adının tam üye adayları arasında yer almadığını gören Türkiye’nin tepkisi AB ile siyasi diyaloğu kesme yönünde olmuştur. Aralık 1999 Helsinki Zirvesi’nde ise Türkiye’nin adaylığının teyit edildiğini ve bu ülke için de bir katılım öncesi strateji ve katılım ortaklığı belgesi hazırlanacağını ifade eden AB Konseyi’nin tutumundaki değişiklik, ilişkilerde tekrar karşılıklı yükümlülük ve beklentilerin ön plana çıktığı bir döneme girildiğini gösterir

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Ekonomik Topluluğu AET , Avrupa Topluluğu AT , Avrupa Birliği AB , Ankara Anlaşması, Katma Protokol, Gümrük Birliği, Lüksemburg Zirvesi, Helsinki Zirvesi, Türkiye’ye İlişkin Komisyon Düzenli Raporları.

Kaynakça

1. Agenda 2000: For a Stronger and Wider Union, European Commission, Directorate-General X, CM-07-97-111-EN-C.
2. Ankara Anlaşması ve Katma Protokol Metinleri ve Ekleri (--), İktisadi Kalkınma Vakfı Yay.
3. Avrupa Topluluğu – Türkiye Gümrük Birliği Yasal Mevzuat (1996), Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, Ankara.
4. Barchard, D. (1998). Turkey and the European Union, Centre for European Reform, London.
5. Baydarol, C. (--). Avrupa Birliği’nin Genişlemesi, Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, Ankara.
6. Berksoy, T. (1998). “Türkiye – Avrupa Birliği İlişkilerinin Anatomisi”, Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 6 (1), 31- 41.
7. Bozkurt, V. (1992). Türkiye ve Avrupa Topluluğu, Ağaç Yay., İstanbul.
8. Ceyhan, A. (1991). Avrupa Topluluğu Terimleri Sözlüğü, Afa Yay., İstanbul.

9. Çayhan, E. ve Ateşoğlu Güney, N. (1996). Avrupa’da Yeni Güvenlik Arayışları: NATO-AB-Türkiye, Afa Yay.- Tüses Vakfı, İstanbul.
10. DTM (1999). Avrupa Birliği ve Türkiye, T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Yay., Ankara.
11. Dura, C. ve Atik, H. (2000). Avrupa Birliği Gümrük Birliği ve Türkiye, Nobel Yay., Ankara.
12. Eralp, A. (1996). “Değişen Savaş-Sonrası Uluslararası Sistemde Türkiye ve Avrupa Topluluğu”, Balkır, C. ve Williams, A.M. (der.) Türkiye ve Avrupa İlişkileri içinde Sarmal Yay., İstanbul, 37-63.
13. Kabaalioğlu, H. (1999). “Turkey and the European Union-Converging or Drifting Apart?”, Marmara Journal of European Studies, 7(1-2), 109-165.
14. Manisalı, E. (1998). Türkiye Avrupa İlişkileri, Çağdaş Yay., İstanbul.
15. Nomer, E. ve Eskiyurt, Ö. (1975). Avrupa Sözleşmeleri, İ.Ü. Hukuk Fakültesi Yay., İstanbul.
16. Presidency Conclusions, Luxembourg European Council, 12-13 December 1997.
17. Presidency Conclusions, Cardiff European Council, 15-16 June 1998.
18. Presidency Conclusions, Vienna European Council, 11-12 December 1998.
19. Presidency Conclusions, Cologne European Council, 3-4 June 1999.
20. Presidency Conclusions, Helsinki European Council, 10-11 December 1999.
21. Presidency Conclusions, Feira European Council, 19-20 June 2000.
22. Türkiye için Avrupa Stratejisi (--), Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği, Ankara.
23. Türkiye’nin Katılım Yönünde İlerlemesine İlişkin Komisyon Düzenli Raporu (1998)
24. Türkiye’nin Katılım Yönünde İlerlemesine İlişkin Komisyon Düzenli Raporu (1999)