Art, AI and Social Innovation: A Visual Approach To Endangered Animal Species

Öz

This study examines poster designs created to draw attention to endangered animal species. The posters were evaluated in terms of their function as tools of graphic design for raising social awareness. Within this context, the concept of social innovation was addressed as a communication-based approach aimed at enhancing environmental awareness, while artificial intelligence (AI) was employed as an experimental tool for interpreting the posters. The research involved the design of seven posters, each representing a different animal species, developed using distinct narrative approaches in line with their graphic language and intended message. In the second phase of the study, a uniform text-based description prompt was applied to all posters to ensure consistent AI outputs. This allowed for the analysis of the posters according to a common criterion, though the method reflected the unique narratives of each design only to a limited extent. The AI generated descriptive texts for each poster by considering visual and semantic elements, focusing on the theme, symbols, and conveyed message. This process provided insights into how AI perceives and interprets artistic content. The study offers an innovative approach to visualizing environmental issues through AI-assisted interpretations, presenting a new perspective on the perception of poster design while also demonstrating the potential of AI in artistic production. Nevertheless, the method should be evaluated within the framework of AI’s current limitations.

Anahtar Kelimeler

• Art
• Artificial Intelligence
• Social Innovation
• Poster Design

Sanat, Yapay Zekâ ve Sosyal İnovasyon: Tehlike Altındaki Hayvan Türlerine Görsel Bir Yaklaşım

Öz

Bu çalışma, nesli tükenme tehlikesi altındaki hayvan türlerine dikkat çekmek amacıyla hazırlanan afiş tasarımlarını ele almaktadır. Afişler, grafik tasarımın bir aracı olarak toplumsal farkındalık yaratma işlevi üzerinden değerlendirilmiştir. Sosyal inovasyon kavramı, bu bağlamda çevresel duyarlılığı artırmaya yönelik iletişim temelli bir yaklaşım olarak ele alınmış; yapay zekâ ise afişlerin yorumlanmasında deneysel bir araç olarak kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, yedi farklı hayvan türünü temsil eden yedi afiş tasarlanmış; her biri grafik dili ve iletmek istediği mesaj doğrultusunda farklı bir anlatım yaklaşımıyla oluşturulmuştur. Tasarımlar, sosyal inovasyon bağlamında çevresel duyarlılığı artırmayı hedefleyen ve iletişim odaklı çözümler sunan grafik tasarım ürünleri olarak ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, yapay zekâdan tutarlı sonuçlar elde edebilmek için tüm afişlere aynı metin tabanlı açıklama prompt’u uygulanmıştır. Bu sayede afişler, ortak bir ölçüt doğrultusunda çözümlenmiştir. Ancak bu yöntem, her bir tasarımın özgün anlatımını sınırlı ölçüde yansıtmaktadır. Yapay zekâ, görsel ve anlamsal unsurları dikkate alarak her afiş için temaya, sembollere ve iletilen mesaja dair betimleyici metinler üretmiştir. Bu süreç, yapay zekânın sanatsal içerikleri nasıl algıladığı ve anlamlandırdığına dair fikir vermektedir. Bu çalışma, yapay zekâ destekli yorumlamalarla çevresel konuları görselleştirme yöntemine yenilikçi bir yaklaşım getirmektedir. Böylece poster tasarımının algılanışına farklı bir bakış sunarken, yapay zekânın sanatsal üretimdeki potansiyelini de göstermektedir. Ancak yöntemin yapay zekânın mevcut sınırlamaları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sanat
• Yapay zekâ
• Sosyal İnovasyon
• Afiş Tasarımı

Destekleyen Kurum

Çalışmayı destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Haliç Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'nun 26.06.2025 tarihli ve 06 sayılı toplantı kararında belirtilen etik onayı ile yürütülmüştür. 06 sayılı etik kurul izni alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmada teşekkür metni yer almamaktadır.

Kaynakça

1. Bastaban, Ü. (2024). Küreselleşmenin sanat üzerindeki etkisi: Pragmatist bir perspektif. Beykoz Akademi Dergisi, (Özel Sayı), 119-142. https://doi.org/10.14514/beykozad.1365857
2. Benjamin, W. (1936). The work of art in the age of mechanical reproduction. In H. Arendt (Ed.), “Illuminations” (H. Zohn, Trans., pp. 217–251). Schocken Books.
3. Blasco, A. (2008). Breeds in danger of extintion and biodiversity. Revista Brasileira de Zootecnia, 37, 101-109. https://doi.org/10.1590/S1516-35982008001300012
4. Boersma, P. D. (1998). Population trends of the Galápagos penguin: İmpacts of El Niño and La Niña. The Condor: Ornithological Applications,100(2), 245-253.
5. Bowlby, H. D., Dicken, M. L., Towner, A. V., Waries, S., Rogers, T., & Kock, A. (2023). Decline or shifting distribution? A first regional trend assessment for white sharks (Carcharodon carcharias) in South Africa. Ecological Indicators, 154, 110720.
6. Collareta, A., Casati, S., Di Cencio, A., & Bianucci, G. (2023). The deep past of the white shark, Carcharodon carcharias, in the Mediterranean Sea: A Synthesis of its palaeobiology and palaeoecology. Life, 13(10), 2085. https://doi.org/10.3390/life13102085
7. Frascara, J. (2004). Communication design: Principles, methods, and practice, New York: Allworth Press.
8. Johnson, W. M., Karamanlidis, A. A., Dendrinos, P., Fernández de Larrinoa, P., Gazo, M., González, L. M., Güçlüsoy, H., Pires, R., & Schnellmann, M. (2006). Monk seal fact files: Biology, behaviour, status and conservation of the Mediterranean monk seal, Monachus monachus. The Monachus Guardian. https://www.monachus-guardian.org/factfiles/medit01.htm

9. Kinze, C. C. (2009). White-beaked dolphin: Lagenorhynchus albirostris. In Encyclopedia of marine mammals (pp. 1255-1258). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-373553-9.00285-6
10. Leavy, P. (2009). Method meets art: Arts-based research practice. New York – London: The Guilford Press. https://psycnet.apa.org/record/2008-12675-000
11. Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: theoretical foundation, basic procedures and software solution, Klagenfurt-Austria: Social Science Open Access Repository (SSOAR). https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-395173
12. McCormack, J., Gifford, T. & Hutchings, P. (2019). Autonomy, Authenticity, Authorship and Intention in Computer Generated Art. In: Ekárt, A., Liapis, A., Castro Pena, M.L. (eds) Computational Intelligence in Music, Sound, Art and Design. EvoMUSART 2019. Lecture Notes in Computer Science, vol 11453. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-16667-0_3
13. McNiff, S. (2008). Art-based research. In J. G. Knowles & A. L. Cole (Eds.), Handbook of the arts in qualitative research: Perspectives, methodologies, examples, and issues (pp. 29–40). SAGE Publications.
14. Morris, C. (1895). The Extinction of Species. Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, 47, 253-263. https://www.jstor.org/stable/4061965
15. Mulgan, G., Tucker, S., Ali, R. & Sanders, B. (2007). Social Innovation: What it is, why it matters, how it can be accelerated. London: University of Oxford, Young Foundation.
16. Paudel, S., & Koprowski, J. L. (2020). Factors affecting the persistence of endangered Ganges River dolphins (Platanista gangetica gangetica). Ecology and Evolution, 10(6), 3138-3148. https://doi.org/10.1002/ece3.6102
17. Sharko, F. S., Boulygina, E. S., Tsygankova, S. V., et al. (2021). Steller's sea cow genome suggests this species began going extinct before the arrival of Paleolithic humans. Nature Communications, 12, 2215. https://doi.org/10.1038/s41467-021-22567-5
18. Turvey, S. T., & Risley, C. L. (2005). Modelling the extinction of Steller's sea cow. Biology Letters, 2(1), 94-97. https://doi.org/10.1098/rsbl.2005.0415
19. Tomás, J., Guitart, R., Mateo, R., & Raga, J. A. (2002). Marine debris ingestion in loggerhead sea turtles, Caretta caretta, from the Western Mediterranean. Marine pollution bulletin, 44(3), 211-216. https://doi.org/10.1016/S0025-326X(01)00236-3
20. Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal Bilimlerde Betimsel İçerik Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi,10, 188-201. https://doi.org/10.21733/ibad.871703
21. Ziswiler, V. (1967). The Biology of Extinction. In Extinct and Vanishing Animals: The Heidelberg Science Library, (pp. 55-75), New York, NY: Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-6991-6_4