Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi

Ayşegül Koyuncu Okca; Berker Kalfa

doi:10.18037/ausbd.1001644

Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi

Öz

Kültür varlıklarını korumak ve eserleri en iyi çevre koşulları altında tutarak onları geleceğe taşımak müzelerin en temel görevini oluşturmaktadır. Gelecek nesillere iletilecek olan kültür varlıklarının çürüme, ayrılma, yıpranma ve atmosfer koşulları gibi çeşitli bozulmaları en aza indirmek ya da bozulma sürecini yavaşlatmak için gereken müdahalelerin yapılması ve tedbirlerin alınması, koruma yöntemlerinin belirlenmesi ve uygulanması çok önemlidir. Bu çalışmada Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi, çevresel koşulların denetimi açısından değerlendirilip, iç mekân çevre kalitesi, sergi odaları ve vitrinlerdeki ısı, ışık, nem değerleri ve dengelerinin denetim koşulları açısından uygun olup olmadığı incelenmiş ve en iyi sonuca ulaşması için çeşitli önerilerin ortaya çıkması amaçlanmıştır. Çalışmanın gerçekleşmesi için literatür taraması yapılmış, müzede görevli olan yetkili kişiler ile görüşmeler gerçekleştirilmiş, bireysel tespitler gerçekleştirilerek müze ve vitrinlerdeki çevresel koşulların denetimi gözlemlenmiştir. Ayrıca müze, teşhir odaları ve vitrinler tarafımızdan fotoğraflanarak belgelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adcock, E. P. (1998). IFLA Principles for the care and handling of library material. Paris: IFLA PAC. Erişim adresi: https://www.ifla.org/files/assets/pac/ipi/ipi1-en.pdf
Alpaslan, A. S. (2009). Topkapı Sarayı Müzesi kumaş deposundaki tekstilin korunmasına yönelik yapılan çalışmalar. F. Bayram ve A. Özme (Yay. haz.). 17. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 28 Nisan – 1 Mayıs 2008, Side, Türkiye, bildiriler içinde (s. 119-130). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim adresi: http://www.kulturvarliklari.gov.tr/sempozyum_pdf/muze_kurtarma/17_muze_kurtarma.pdf
Al-Saad, Z. (2013). Course outline: Preventive Conservation. Paris: UNESCO World Heritage. Erişim adresi: https://whc.unesco.org/document/6819+&cd=2&hl=tr&ct=clnk&gl=tr
Altınoluk, Ü. (1988). Eski yapılar yeni fonksiyonlar. İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu.
Altınsapan, E. ve Küçükhasköylü, N. (2013). Müzecilik ve sergileme. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Atasoy, S. (1994). Çağdaş müzecilik anlayışı ve Türk müzeciliği. Anons Plastik Sanatlar Dergisi, 41(42), 38-39.
Ayaokur, A. (2014). Müzelerde bilgi yönetimi: Sadberk Hanım Müzesi örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Baydar, N. (2001). Müzelerdeki organik eserler hangi koşullarda depolanmalı ve eserlere nasıl muamele edilmelidir?. 5. Müzecilik Semineri Bildiriler, 107-111.

Baysal, H. H. ve Kayhan, R. (2016). Denizli kültür envanteri. Denizli: T.C. Denizli Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
Boersma, F. (2016). Preventive conservation – ‘more than dusting objects’? An overview of the development of the preventive conservation profession. Journal of the Institute of Conservation, 39(1), 3-17. doi:10.1080/19455224.2015.1136463
Bonvicini, C. (2010). Conservazione preventiva e controllo microclimatico nel contesto degli standard museali. Siena: Santa Maria della Scala, Erişim adresi: https://www.regione.toscana.it/documents/10180/70936/Conservazione%20preventiva%20e%20controllo%20microclimatico%20nel%20contesto%20degli%20standard%20museali/a7e39bf9-ec68-4c13-87a9-a14902c75eec
Bülbül, H. (2016). Yozgat Etnografya Müzesi örneği ile yaşayan kültürün aktarımı. K. Özköse (Ed.). I. Uluslararası Bozok Sempozyumu Bildiri Kitabı, 3, 05 – 07 Mayıs 2016, Yozgat, Türkiye, bildiriler içinde (s. 216-228). Yozgat: Bozok Üniversitesi. Erişim adresi: https://silo.tips/download/yozgat-etnografya-mzes-rne-le-yaayan-kltrn-aktarimi
Camuffo, D. (2014). Microclimate for cultural heritage. Amsterdam: Elsevier. doi:10.1016/C2013-0-00676-7
Caneva, G., Nugari, M. P. ve Salvadori, O. (1991). Biology in the conservation of work of art. Rome: ICCROM. Erişim tarihi: https://www.iccrom.org/sites/default/files/2018-02/1991_caneva_biology_51352_light.pdf
Caneva, G., Mandrioli, P. ve Sabbioni, C. (2003). Cultural heritage and aerobiology. Bologna: SEPS. doi:10.1007/978-94-017-0185-3
Cavallini, T., Massa, S. ve Russo, A. (1991). Optimal environmental conditions in museums. N. S. Baer, C. Sabbioni ve A. I. Sors (Yay. haz.), Science, Technology and European Cultural Heritage içinde, (s. 626-631). Oxford: Butterworth-Heinemann. doi:10.1016/B978-0-7506-0237-2.50104-0
Çıkış, Ş. (2009). Modern konut olarak XIX. yüzyıl İzmir konutu: biçimsel ve kavramsal ortaklıklar. METU JFA, 2(26), 211-233. Erişim adresi: http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/2009/cilt26/sayi_2/211-233.pdf
De Nuntiis, P., Franco, P. ve Fabio, P. (2012). Preventive conservation. B. Fabbri (Ed.), Science and Conservation for Museum Collection içinde, (s. 14-52). Firenze: Nardini Editore.
Doğruer, F. S. (2019). Müzelerde önleyici koruma: Temel yaklaşımlar ve gelişimi. Akademik Sanat Dergisi, 7(4), 121-134. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/776399
Dolar, A. ve Yılmaz, E. Ş. (2014). Kültürel yapılarda biyolojik bozulma mekanizmaları. Elektronik Mikrobiyoloji Dergisi, 12(1), 1-19. Erişim adresi: www.mikrobiyoloji.org/pdf/702140101.pdf
Dominique, P. (2003). Another history of museums: From the discourse to the museum-piece. Anais do Museu Paulista, 21(1), 27-47. doi:10.1590/S0101-47142013000100004
Dorge, V. ve Jones, L. S. (1999). Building an emergency plan a guide for museums and other cultural institutions. Los Angeles: The Getty Conservation Institute. Erişim adresi: https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/emergency_plan.pdf
Erdal, B. (1989). Müzelerimizde sergilenen taşınır arkeolojik ve etnoğrafik kültür varlıklarımızın bozulma sebepleri ve koruma (konservasyon) metotları. Türk Arkeoloji Dergisi, 28, 323-332.
Fangqing, L. (2017). Museum architecture as spatial storytelling of historical time: Manifesting a primary example of jewish space in Yad Vashem Holocaust History Museum. Frontiers of Architectural Research, 6(4), 442-455. doi:10.1016/j.foar.2017.08.002
Finke, A. L. (2008). Implementing preventive architectural conservation: Do historic property stewards in the United States possess the tools to meet the challenge?. (Yüksek lisans tezi, Pennsylvania Üniversitesi, Philadelphia). Erişim adresi: https://core.ac.uk/download/pdf/76361378.pdf
Fromm, A. B. (2016). Ethnographic museums and intangible cultural heritage return to out roots. Journal of Marine and Island Cultures, 5(2), 89-94. doi:10.1016/j.imic.2016.10.001
ICCROM. (1987). Müzelerde koruma: Çevresel koşulların denetimi. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü.
ICCROM. (2016). A guide to risk management of cultural heritage. Ottawa: Canadian Conservation Institute. Erişim adresi: https://www.iccrom.org/wp-content/uploads/Guide-to-Risk-Managment_English.pdf
ICOM. (2017). Statutes, as amended and adopted by the extraordinary general assembly. ICOM: Paris. Erişim adresi: https://icom.museum/wp content/uploads/2018/07/2017_ICOM_Statutes_EN.pdf
ICOMOS. (1964). International charter for the conservation and restoration of monuments and sites. Venice: The Venice Charter. Erişim adresi: https://www.icomos.org/charters/venice_e.pdf
James, S. (2000). Museums in the German art world from the end of the old regime to the rise of modernism. Oxford: Oxford University Press.
Karabay, N. (2007). Atatürk ve etnografya müzesi. Geçmişten Günümüze Denizli, 15(1), 2-7. Erişim adresi: http://dergi.csavakfi.org.tr/sayilar/sayi15/files/assets/basic-html/page-1.html#
Knell, S. (1994). Care of collections. London: Routledge.
Kocaeli, F. ve Eskici, B. (2017). İç Anadolu Bölgesi müzelerinde önleyici koruma sorunları üzerine bir değerlendirme. Restorasyon-Konservasyon Çalışmaları Dergisi, 20, 53-64. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/624653
Koçak, E. ve Eskici, B. (2019). Müzelerde korumaya etkiyen faktörler. Sanat ve Tasarım Dergisi, 24(1), 235-258. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/903037#
Koyuncu Okca, A. (2014). Geleneksel dokumalarda koruma ve onarım prensipleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Koyuncu Okca, A. ve Özar, H. (2015). Denizli Atatürk ve etnografya müzesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14, 194-206. doi:10.16992/ASOS.723
Kökten, H. (2007). Müzede koruma. Ankara: Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yayınları (ANKUZEM).
Kuzucuoğlu, A. H. (2010). Müzelerde iklim ölçümleri ve pasif konservasyon. Restorasyon-Konservasyon Çalışmaları Dergisi, 6, 17-22. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/restorasyon/issue/48684/619372
Kuzucuoğlu, A. H. (2011). İstanbul Beylerbeyi Sarayında risk analizleri ve koruyucu tedbir önerileri (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Lewis, G. (2004). The role of museums and the professional code of ethics. J. Boylan (Ed.), Running a museum: A pratical Handbook içinde, (s. 1-16). Paris: ICOM. Erişim adresi: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000141067
Macleod, K. J. (1978). Museum lighting. Ottawa: National Museums of Canada.
Michalski, S. (2004). Care and preservation of collections. J. Boylan (Ed.), Running a museum: A pratical Handbook içinde, (s. 51-89). Paris: ICOM, Erişim adresi: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000141067
National Park Service. (2016). The museum handbook part I: Museum collections environment. Washington DC: National Park Service Museum Management. Erişim adresi: https://www.nps.gov/museum/publications/mhi/mhi.pdf
Oran, H. (1974). Atatürk Denizli’de. Denizli: Cumhuriyetin 50. Yılı İl Kutlama Kurulu Yayınları.
Ötgün, Ö. (2007). Atatürk evleri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Dösim Basımevi.
Öztürk, İ. (2003). Geleneksel Türk el sanatlarına giriş. İzmir: Dokuz Eylül Yayınları.
Plenderleith, H. J. (1957). The conservation of antiquities and works of art. London: Oxford University Press
Putt, N. ve Slade, S. (2004). Teamwork for preventive Conservation. Rome: ICCROM. Erişim adresi:https://www.iccrom.org/sites/default/files/publications/202104/iccrom_01_teamwork_en.pdf
Robert, L. (1988). The museum time machine: putting cultures on display. London: Routledge.
Rose, C. L., Catharine, A. H. ve Waller, R. (2019). A preventive conservation approach to the storage of collections. L. Elkin ve C. A. Norris (Ed.), Preventive conservation: collection storage, (s. 43-55) içinde. New York: Society for the Preservation of Natural History Collections. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/335682131_A_Preventive_Conservation_Approach_to_the_Storage_of_Collections
Schultz, A. W. (1992). Caring for your collections. New York: Harry N. Abrams.
Serap, B. ve Levent, M. (2010). Görsel sanatlar eğitiminde müze eğitimi ve uygulamaları. Ankara: Öncü Basımevi.
Steen, A. (2004). Samdok: tools to make the world visible. S. J. Knell (Ed.), Museums and future of collecting, (s. 183-189) içinde. London: Routledge. doi: 10.4324/9781315248561
Stiff, M. (2007). Kültür mirasını koruma el kitabı 3 - Koleksiyonların belgelenmesi. İstanbul: UNESCO. Erişim adresi: https://kumid.net/storage/0h7hbpOxglSNq5IOMmNvpNaLlqxkTpY.pdf
Stulik, D. C., Druzik, J. R. ve Preusser, F. (1991). GCI - Environmental research program. N. S. Baer, C. Sabbioni ve A. I. Sors (Ed.), Science, technology and european cultural heritage, (s. 364-366) içinde. Oxford: Butterworth-Heinemann. doi:10.1016/C2013-0-04509-4
Uring, P., Chabas, A., Alfaro, S. ve Derbez, M. (2020). Assessment of indoor air quality for a better preventive conservation of some French museums and monuments. Environmental Science and Pollution Research, 27(34), 42850-42867. doi:10.1007/s11356-020-10257-6
Ünaldı, V. (2019). Kilim koruma ve onarım ilkeleri, meslek analizi ve uygulanabilirliği. (Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi), Gazi Üniversitesi, Ankara.
Wang, S. K. (2001). Handbook of air conditioning and refrigeration. New York: McGraw-Hill. Erişim adresi: https://gmpua.com/CleanRoom/HVAC/Cooling/Handbook%20of%20Air%20Conditioning%20and%20Refrigeration.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayşegül Koyuncu Okca Bu kişi benim
Türkiye

Berker Kalfa Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2020

Kabul Tarihi

25 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.1001644

IZ

https://izlik.org/JA26DW89BU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koyuncu Okca, A., & Kalfa, B. (2021). Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 683-708. https://doi.org/10.18037/ausbd.1001644

AMA

1.Koyuncu Okca A, Kalfa B. Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. AÜSBD. 2021;21(3):683-708. doi:10.18037/ausbd.1001644

Chicago

Koyuncu Okca, Ayşegül, ve Berker Kalfa. 2021. “Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (3): 683-708. https://doi.org/10.18037/ausbd.1001644.

EndNote

Koyuncu Okca A, Kalfa B (01 Eylül 2021) Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 3 683–708.

IEEE

[1]A. Koyuncu Okca ve B. Kalfa, “Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi”, AÜSBD, c. 21, sy 3, ss. 683–708, Eyl. 2021, doi: 10.18037/ausbd.1001644.

ISNAD

Koyuncu Okca, Ayşegül - Kalfa, Berker. “Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (01 Eylül 2021): 683-708. https://doi.org/10.18037/ausbd.1001644.

JAMA

1.Koyuncu Okca A, Kalfa B. Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. AÜSBD. 2021;21:683–708.

MLA

Koyuncu Okca, Ayşegül, ve Berker Kalfa. “Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 3, Eylül 2021, ss. 683-08, doi:10.18037/ausbd.1001644.

Vancouver

1.Ayşegül Koyuncu Okca, Berker Kalfa. Müze ve Çevresel Koşulların Denetimi Açısından Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. AÜSBD. 01 Eylül 2021;21(3):683-708. doi:10.18037/ausbd.1001644

Cited By

KOMPOZİT ÜRÜNLERDE TEKSTİL KONSERVASYONU: ANKARA OYUNCAK MÜZESİ KOLEKSİYONU’NA AİT BEBEKLER

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17755/esosder.1080334

Bolu Müzesi Örneğinde Kilimlerde Depolama ve Sergileme Yöntemleri

Art-e Sanat Dergisi

https://doi.org/10.21602/sduarte.1398754

Non-Verbal Language of Peshkir Motifs in Turkish Culture: A Case Study of Peshkir Collection in A.R. İzzet Koyunoğlu Museum

TEXTILE

https://doi.org/10.1080/14759756.2024.2443997