Araştırma Makalesi

Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme

Cilt: 22 Sayı: 1 29 Mart 2022
PDF İndir

Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, popülist eğilimlerin Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden günümüz Türkiye siyasetine kadar hangi liderler ve partiler tarafından ne şekilde benimsendiğini araştırmaktadır. Bu amaçla çalışmamızın kurgusu popülizmi zayıf-merkezli bir ideoloji olarak kabul etmektedir. Görgül zenginliğe olanak sağlayan bu tanımlamanın ışığında Türkiye’deki popülizmin tarihi millet (halk), elitler ve milli irade kavramları çerçevesinde irdelenmiştir. İncelememiz Türkiye’deki popülizmde üç ayrı “halk” kavramını gözlemlemektedir. Bunlar, solda 1970’ler Cumhuriyet Halk Partisi’nin benimsediği “sıradan insanlar;” merkez sağ partilerin 1950’lerden itibaren takip ettiği “milli irade” ile “halkın aklıselimi” ve sağda 1969 itibariyle Milli Görüş ideolojisinin benimsediği “İslam milleti” tanımlamalarıdır. Türkiye’deki popülizm, milletin (halkın) karşısına yerleştirilen elitlerin tanımına siyasal partilerin muhalefette-iktidarda olup olmamalarına ve ideolojik sağ-sol yönelimlerine göre farklılık göstermektedir. Yakın dönemde ise Adalet ve Kalkınma Partisi, Demokrat Parti ve Adalet Partisi çizgisini ve Milli Görüş’ün yaklaşımını harmanlayarak Türkiye popülizmine yeni bir kimlik kazandırmıştır. Bu bağlamda, milletin (halkın) karşısındaki elit tanımı iç siyasetteki dışlayıcı-otoriter yöneticilerden uluslararası siyasetteki dış düşmanlara ve onların iç siyasetteki işbirlikçilerine endekslenmiştir. Sonuçta, incelememiz Türkiye’deki popülist eğilimlerin siyasette sadece belli bir parti ve ideolojiye ait olmadığını tarihsel bir bütünlük içerisinde sunmaktadır. Bu teorik temelli tarihsel bütünlük aynı zamanda diğer nicel ve nitel vaka analizlerine de önemli bir kaynak sağlayacaktır. Millet (halk), elitler ve milli irade kavramlarının tarih içerisinde ve siyasal sağ-sol ideoloji yelpazesinin neredeyse her yerinde geçirmiş olduğu gelişimi ortaya koymanın diğer karşılaştırmalı çalışmalara da hem kuramsal hem de görgül katkılarda bulunacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, F. (1996). Demokrasi sürecinde Türkiye: 1945-1980, (A. Fethi, Çev.). İstanbul: Hil Yayınevi.
  2. Akman, C. A. (2010, Haziran). Beyond the ballot box: Turkish democracy under tension between idealism and populism, Canadian Political Science Association Konferansında sunulan bildiri, Montreal, Kanada. Erişim adresi: https://www.cpsa-acsp.ca/papers 2010/Akman.pdf
  3. Albertazzi, D., ve McDonnell, D. (2008). Introduction: The sceptre and the spectre. D. Albertazzi, ve D. McDonnell (Ed.), Twenty-first century populism (s. 1-11) içinde. London: Palgrave Macmillan.
  4. Altan, C. (2005). Populism and Peasant Iconography: Turkish painting in the 1930s. Middle Eastern Studies, 41(4), 547-560. https://doi.org/10.1080/00263200500119266
  5. Aslanidis, P., ve Kaltwasser, C. R. (2016). Dealing with populists in government: the SYRIZA ANEL coalition in Greece. Democratization, 23(6), 1077-1091. https://doi.org/10.1080/13510347.2016.1154842
  6. Aslandaş, A. S., ve Bıçakçı B. (2006). Popüler siyasi deyimler sözlüğü. İstanbul: İletişim Yayınları.
  7. Ateş, K. (2017). AKP, Dinsel Popülizm ve Halk-olmayan. Mülkiye Dergisi, 41(1), 105-130. Erişim adresi: https://mulkiyedergi.info/wp-content/uploads/2021/02/MD-2017411.pdf#page=112
  8. Aydın, S., ve Taşkın, Y. (2016). 60'tan günümüze: Türkiye tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Çarkoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Ezgi Elçi
Türkiye

Fatih Erol
Türkiye

Cansu Paksoy Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

17 Eylül 2021

Kabul Tarihi

3 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çarkoğlu, A., Elçi, E., Erol, F., & Paksoy, C. (2022). Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 323-348. https://doi.org/10.18037/ausbd.1095197
AMA
1.Çarkoğlu A, Elçi E, Erol F, Paksoy C. Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme. AÜSBD. 2022;22(1):323-348. doi:10.18037/ausbd.1095197
Chicago
Çarkoğlu, Ali, Ezgi Elçi, Fatih Erol, ve Cansu Paksoy. 2022. “Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (1): 323-48. https://doi.org/10.18037/ausbd.1095197.
EndNote
Çarkoğlu A, Elçi E, Erol F, Paksoy C (01 Mart 2022) Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 1 323–348.
IEEE
[1]A. Çarkoğlu, E. Elçi, F. Erol, ve C. Paksoy, “Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme”, AÜSBD, c. 22, sy 1, ss. 323–348, Mar. 2022, doi: 10.18037/ausbd.1095197.
ISNAD
Çarkoğlu, Ali - Elçi, Ezgi - Erol, Fatih - Paksoy, Cansu. “Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/1 (01 Mart 2022): 323-348. https://doi.org/10.18037/ausbd.1095197.
JAMA
1.Çarkoğlu A, Elçi E, Erol F, Paksoy C. Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme. AÜSBD. 2022;22:323–348.
MLA
Çarkoğlu, Ali, vd. “Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 1, Mart 2022, ss. 323-48, doi:10.18037/ausbd.1095197.
Vancouver
1.Ali Çarkoğlu, Ezgi Elçi, Fatih Erol, Cansu Paksoy. Popülizm Teorileri Işığında Türkiye’de Popülizmin Tarihsel Gelişimi: Siyasi Partiler Üzerine Bir İnceleme. AÜSBD. 01 Mart 2022;22(1):323-48. doi:10.18037/ausbd.1095197

Cited By