Technological Transformation in the Accounting Profession and Future Expectations of Independent Accountant and Financial Advisor Interns: The Example of Gaziantep Province

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of Certified Public Accountants interns regarding internship practices. In this context, the opinions of the interns regarding internship practices were examined in four dimensions. These are; problems, expectations, competencies and the future of the profession. Descriptive and relational screening designs from quantitative research designs were used in the research. The data were collected by survey method and analyzed by SPSS 23.0 program. The universe of the research consists of interns registered to Gaziantep Chamber of Certified Public Accountants. Frequency, percentage, arithmetic mean, t-test and ANOVA tests were used in the evaluation of the data. As a result of the research, it was determined that the highest mean belongs to the expectation dimension and the lowest mean belongs to the competence dimension. The main problems identified are high file and exam fees, not receiving overtime pay, low salaries, long internship duration, and working more than 8 hours per day. The most important expectation of the interns from members of the profession is; all the details of the profession are taught and they are not employed in jobs other than their main job. The most important effect of internship practices on their professional competence is that they become aware of their competence levels. Interns believe that the need for financial advisors with hardware and software knowledge as well as legislative knowledge will increase in the future, and that financial advisors will focus on auditing and consulting activities rather than bookkeeping.

Anahtar Kelimeler

• Accounting Profession
• Independent Accountant and Financial Advisor
• Internship

Muhasebe Mesleğinde Teknolojik Dönüşüm ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Stajyerlerinin Geleceğe Dair Beklentileri: Gaziantep İli Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir stajyerlerinin staj uygulamalarına ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Bu çerçevede, stajyerlerin staj uygulamalarına ilişkin görüşleri dört boyutta incelenmiştir. Bunlar; sorunlar, beklentiler, yeterlilikler ve mesleğin geleceğidir. Araştırmada, nicel araştırma desenlerinden betimsel ve ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Veriler anket yöntemi ile elde edilmiş, verilerin analizinde ise SPSS 23.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Gaziantep Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı stajyerler oluşturmaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t- testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, en yüksek ortalamanın beklenti boyutuna, en düşük ortalama ise yeterlilik boyutuna ait olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen sorunların başında; dosya ve sınav ücretlerinin yüksek olması, fazla mesai ücreti alamama, maaşların düşük olması, staj süresinin uzun olması, günlük 8 saatten fazla çalışma konuları gelmektedir. Stajyerlerin meslek mensuplarından en önemli beklentisi; mesleğin tüm inceliklerinin öğretilmesi ve esas işler dışındaki işlerde çalıştırılmamalarıdır. Staj uygulamalarının mesleki yeterlilikleri üzerindeki en önemli etkisi ise, yeterlilik düzeylerinin farkına varmaları konusunda olmuştur. Stajyerler, gelecekte mevzuat bilgisinin yanında donanım ve yazılım bilgisine sahip mali müşavir ihtiyacının artacağı, mali müşavirlerin defter tutmaktan çok denetim ve danışmanlık faaliyetlerine yönelecekleri görüşündedirler.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Mesleği
• Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
• Staj

Kaynakça

1. Apalı, A. (2018). Muhasebe meslek mensupları açısından stajyer meslek mensuplarının yeterliliklerinin araştırılması: Burdur ili örneği. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(3), 283-306. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/552200
2. Aydın, M., Demirdağ, A., Kürnek, B. ve Yeşil, M. (2023). Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin staj eğitiminden beklentileri ve yaşadıkları sorunlar. ENTİS Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 19-26. Erişim adresi: https://entisdergi.com/index.php/sosyal/article/view/28/
3. Bekçi, İ., Apalı, A., Köse, E. (2020). Muhasebe Meslek Adayı Öğrencilerin Stajdan Beklentileri ve Bu Beklentilerin Gerçekleşme Durumunu Tespit Etmeye Yönelik Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi. 13(3), 603-620. https://doi.org/10.29067/muvu.654005
4. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nicel, nitel ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. Ed. S. B. Demir). Ankara: Eğiten Kitap.
5. Demir, M. ve Çiçekay, H. (2015). Serbest muhasebeci mali müşavir stajyerlerinde mobbing algısına yönelik Van ilinde bir araştırma: 2009 ve 2014 yılları karşılaştırması. Muhasebe ve Denetime Bakış, (14), 15-36. Erişim adresi: https://www.turmob.org.tr/ekutuphane/detailPdf/f6eb5013-3353-4178-b5a2-c6e2d38913a3/muhasebe-ve-denetime-bakis-dergisi-sayi-44
6. Demir, M. ve İtik, Ü. M. (2021). Serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinde, staja giriş ve yeterlilik sınavlarına yönelik değerlendirme: Sivas ilinde bir araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 91-112. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.618673
7. Deniz, K. ve Sarıkale, H. (2023). Meslek yüksekokullarında muhasebe stajından beklentiler, staj sürecinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 26 (2), 504-514. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1315701
8. Fidan, M. E. ve Subaşı, Ş. (2014). Muhasebe meslek mensubu adaylarının etik algıları: İstanbul ili örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (64), 111-130. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/427552

9. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
10. Gürdal, K. ve Doğan, M. (2014). Muhasebe stajyerlerinin profili üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (41), 1-16. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1869753
11. Kaplanoğlu, E. (2014). Muhasebe Stajyerlerinin meslek mensuplarından ve meslek örgütlerinden beklentileri: Manisa ili araştırması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(4). 265-284. https://doi.org/10.16951/iibd.41194
12. Özdemir, M. (2019). Muhasebe meslek adaylarının (stajyerlerinin) sorunları ve beklentileri: Giresun özelinde bir araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 377-390. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/896039
13. Uzay, Ş. (2005). Muhasebe meslek stajyerlerinin sorunları ve beklentileri: Bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (25), 70-78. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/425806
14. Yazarkan, H. ve Yılmaz, Z. (2016). Muhasebe stajyerlerinin staj eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve beklentileri: TR90 bölgesinde bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(2), 285-302. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/315472