Araştırma Makalesi

Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma

Cilt: 24 Sayı: 4 23 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma

Öz

İnsan deneyimi sosyal süreçler ve dinamiklerle şekillenir, bu da toplumsal değişim, kimlikler ve öznellik ifadeleri üzerinde etkili olur. Toplumların zamanı kavrama ve deneyimleme biçimleri de bu ilişkilerle yorumlanabilir. Bu anlamda zaman toplumların onu kavrama ve kullanma biçimlerine göre farklılaşması durumu zamansallığı ortaya çıkarır. Zamansallaştırma (temporalization) sosyal sistemde önemli bir kavramdır ve iktidar ile toplum arasındaki ilişkiyi etkiler. Özellikle Avrupa sömürgeciliği döneminde zamansallaştırma, yerlilerin boyunduruk altına alınmasında direnişi kırmak için araç olarak kullanılmıştır. Michel Foucault’nun çalışmaları, modern toplumlarda iktidarın bilgi, gözetim ve normlar aracılığıyla işlediğini savunur ve zamansallaştırma kavramı bu bağlamda merkezi bir rol oynar. Foucault'ya göre, zamanın iktidar tarafından düzenlenmesi, bireylerin davranışlarını ve düşüncelerini denetlemek için kullanılır. Zamansallaştırma bireylerin özgürlüğünü sınırlar, yabancılaşma ve güçsüzlük hissi oluşturur. Foucault, modern toplumlarda zamansallığın bireyler üzerindeki etkilerini analiz ederek, zamanın disiplin ve kontrol aracı olarak nasıl kullanıldığını göstermiştir. Foucault açısından modernite ile birlikte zamanın yönetilmesi, bireylerin disipline edilmesi ve toplumsal ritimlerin kontrolü bakımından önem kazanmıştır. Bu süreçte teknolojik gelişmeler de zamansal disiplini artırmış ve zamanın yönetimi iktidarın bir aracı haline gelmiştir. Bu çalışmada Focault’nun iktidar-disiplin ilişkisi içerisinde zamansallık görüşleri ve zaman üzerine ortaya konmuş sosyolojik ve felsefi düşünceler içerisindeki yeri ele alınmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Adam, B. (1995). Timewatch: The social analysis of time. Cambridge: Polity Press.
  2. Ball, S. (1983). Foucault and education: Disciplines and knowledge. London: Routledge & Kegan Paul Publishing.
  3. Bauman, Z. (1998). The globalized society. Cambridge University Press.
  4. Bergson, H. (2014). Time and Free Will: An Essay on the Immediate Data of, Courier Corporation.
  5. Buhre, F. ve Bjork, C. (2021). Braiding time: Semi temporalities for indigenous justice. Rhetoric Society Quarterly, 51(3), 227-236. doi: 10.1080/02773945.2021.1918515
  6. Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. London: Routledge Publishing.
  7. Cera, A. (2016). Historical heterochronies: Evenemential time and epistemic time in Michel Foucault. F. Santoianni (Ed.), A philosophical thematic atlas. The concept of time in contemporary philosophy of the early twentieth century içinde (s. 175-182). London: Springer. doi: 10.1007/978-3-319-24895-0
  8. Corfield, P. J. (2015). History and the temporal turn: Returning to causes, effects, and diachronic tendencies. J. F. Dunyach (Ed.), Les âges de Britannia: Repenser l’histoire des mondes Britanniques içinde (s. 259–273). Rennes: Preses Universitaires de Rennes,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Modernleşme Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

29 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 24 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Çelik, E., & Babaoğlan, E. (2024). Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1793-1814. https://doi.org/10.18037/ausbd.1524419
AMA
1.Çelik E, Babaoğlan E. Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma. AÜSBD. 2024;24(4):1793-1814. doi:10.18037/ausbd.1524419
Chicago
Çelik, Ejder, ve Emine Babaoğlan. 2024. “Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (4): 1793-1814. https://doi.org/10.18037/ausbd.1524419.
EndNote
Çelik E, Babaoğlan E (01 Aralık 2024) Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 4 1793–1814.
IEEE
[1]E. Çelik ve E. Babaoğlan, “Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma”, AÜSBD, c. 24, sy 4, ss. 1793–1814, Ara. 2024, doi: 10.18037/ausbd.1524419.
ISNAD
Çelik, Ejder - Babaoğlan, Emine. “Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/4 (01 Aralık 2024): 1793-1814. https://doi.org/10.18037/ausbd.1524419.
JAMA
1.Çelik E, Babaoğlan E. Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma. AÜSBD. 2024;24:1793–1814.
MLA
Çelik, Ejder, ve Emine Babaoğlan. “Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 4, Aralık 2024, ss. 1793-14, doi:10.18037/ausbd.1524419.
Vancouver
1.Ejder Çelik, Emine Babaoğlan. Michel Foucault’da İktidar–Disiplin İlişkisi ve Zamansallaştırma. AÜSBD. 01 Aralık 2024;24(4):1793-814. doi:10.18037/ausbd.1524419

Cited By