ABD’nin Latin Amerika Politikasını Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri Üzerinden Okumak: (2000-2024)

Öz

2013 sonrasında Türkiye’de ABD’nin Latin Amerika politikası çalışmalarında önemli bir artış olmuştur. ABD’nin Küba, Arjantin, Şili ve Venezuela gibi bazı Latin Amerika ülkelerine yönelik dönemsel politikalarını inceleyen çalışmaların yanında genel olarak Latin Amerika politikalarını değerlendiren çalışmalar da bulunmaktadır. Bu makale, George W. Bush’un izlemeyi düşündüğü Latin Amerika politikasından hareketle ortaya çıkmıştır. Bush, 21. yüzyılı “Amerikalar Yüzyılı” olarak tanımlayıp başkan olarak ilk ziyaretini Meksika’ya gerçekleştirse de, 11 Eylül terör saldırıları ABD’nin dış politika önceliğini Orta Doğu’ya kaydırmıştır. Bu kapsamda makale, 21.yüzyılla birlikte ABD hükümetlerinin Latin Amerika ülkelerine yaklaşımlarını ve bu doğrultuda ön plana çıkan temel konuları Ulusal Güvenlik Strateji belgeleri üzerinden incelemektedir. Veriler, 2000-2024 arasında ABD hükümetlerince yayınlanan 6 Ulusal Güvenlik Strateji belgesinden toplanarak tematik içerik analizine tabi tutulmuştur. ABD hükümetlerinin ilgili zaman diliminde Latin Amerika ülkelerini ilişkilendirildiği konuları ortaya çıkarmaya çalışan bu makalenin bulgular doğrultusunda şekillenen temel iddiası, incelenen dönemde her bir yönetimin hem Amerika kıtası hem de Latin Amerika ülkeleri özelinde demokratikleşme konusunu öne çıkardığı, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularının ise diğer öncelikli konular olduklarıdır. Çalışmanın temel bulguları her bir başkan döneminde farklı Latin Amerika ülkelerinin değişik konularla ilişkilendirildiğini, fakat Obama dönemi haricinde benzer konularla (demokrasi karşıtlığı ve otoriter rejimler) ilişkilendirilen iki ülkenin Küba ve Venezuela olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Latin Amerika
• ABD Dış Politikası
• ABD Hükümetleri
• Ulusal Güvenlik Stratejisi

Reading the US Foreign Policy towards Latin America through the National Security Strategy Documents: (2000-2024)

Öz

There has been an increase in the studies over US policy towards Latin America in Türkiye since 2013. Studies have examined periodic policies of the US towards some Latin American countries like Cuba, Argentina, Chile and Venezuela, and generally assessed the US policies in Latin America. This article is inspired by the Latin American policy that George W. Bush was aimed to pursue. Although Bush defined the 21st century as the “Century of Americas” and firstly visited Mexico as US President, 9/11 terror attacks shifted policy priorities of the US to the Middle East. This article examines the Latin American policies of the US governments in the 21st century, mainly the prioritized topics/themes in these policies, through the National Security Strategy (NSS) documents. The data were collected from six National Security Strategy documents published between 2000 and 2024, and subjected to the thematic content analysis. The article, which attempts to demonstrate topics in relation to the Latin American countries within the aforementioned documents, mainly argues that each government prioritized the topic of democratization for the American continent in general and for Latin American countries specifically. The second prioritized topics of those governments were the establishment and internalization of human rights and the rule of law in this geography. The main findings indicate that Latin American countries were associated with different topics during each government. However, except the Obama administration, Cuba and Venezuela were two countries that had been associated with similar topics such as anti-democracy and authoritarianism by all governments.

Anahtar Kelimeler

• Latin America
• US Foreign Policy
• US Governments
• National Security Strategy

Kaynakça

1. Aygün, B. (2023). Uluslararası sistemde değişen dinamikler: ABD-Çin rekabeti bağlamında ABD ulusal strateji belgelerinin içerik ve söylem analizi. Anadolu Strateji Dergisi, 5(2), 57-74. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anasamasd/issue/82015/1380780
2. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1191/1478088706qp063oa
3. Clubb G and O’Connor R (2019) Understanding the effectiveness and desirability of de-radicalisation: how de-radicalisation is framed in the daily mail. The British Journal of Politics and International Relations, 21(2): 349–366.
4. Çin, G. (2019). Amerikan emperyalizminin latin Amerika’daki son örneği: Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti’nde yaşanan kriz. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 1-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uskudarsbd/issue/48123/537851
5. Demir, T. (2024b). “Ulusalcılık ve uluslararasıcılık arasında Amerikan büyük (grand) stratejisi: Trump ve Biden dönemlerinde ABD dış politikası (2017-2025)” , Karakaya, İ. (Ed.) ABD Büyük (Grand) Stratejisi: Kavram, Temalar ve Tarihsel Süreç Perspektifinden ABD Dış Politikası, Nobel Bilimsel, Ankara, ss.499-544.
6. Demir, T. (2024a). “Barack Obama dönemi Amerikan büyük (Grand) stratejisi ve ABD dış politikası (2009-2017)”, Karakaya, İ. (Ed.) ABD Büyük (Grand) Stratejisi: Kavram, Temalar ve Tarihsel Süreç Perspektifinden ABD Dış Politikası, Nobel Bilimsel, Ankara, ss.471-498.
7. Demir, T. (2019). Latin Amerika’daki hegemonya mücadelesinde Küba’nın yeri. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (44), 1-11. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kdeniz/issue/50178/553429
8. Dilek, M. S. (2018). Obama döneminde Amerika Birleşik Devletleri'nin Küba politikası. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 2(2), 276-322. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uksad/issue/41747/504127

9. Erhan, Ç. (2013). ABD’nin Latin Amerika’ya bakışını şekillendiren öğeler, Latin Amerika Çalıştayı Bildiriler Kitabı, içinde (ss. 81-103.)
10. Ettinger, A. (2018). Trump’s national security strategy: “America First” meets the establishment. International Journal, 73(3), 474-483. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0020702018790274
11. Goldgeier, J., & Suri, J. (2015). Revitalizing the US national security strategy. The Washington Quarterly, 38(4), 35-55. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0163660X.2015.1125828
12. Gül, U. (2022). Saldırgan realizm perspektifinden Amerika Birleşik Devletleri'nin Latin Amerika müdahaleciliğinin temel argümanları. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 24(2), 233-251. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gcd/issue/74439/1212549
13. Gülada, M. O. (2019). Donald Trump’ın göçmenlere yönelik inşa edilmesi planlanan Meksika Duvarı ve propaganda karikatürlerindeki sunumu. Göç Araştırmaları Dergisi, 5(1), 78-108. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gad/issue/48924/623982
14. Hemmer, C. (2015). American pendulum: Recurring debates in US grand strategy. Cornell University Press.
15. Kaya, E. (2016). Modern Dünya-Sistem Teorisi kapsamında ABD ile Küba yakınlaşmasının eleştirisi ve Latin Amerika'ya olası yansıması. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 362-377. https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32967/366366
16. Kaya, E. (2014). Hugo Chávez’in petrol politikası ve ABD. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (31), 193-208. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sufesosbil/issue/11406/136179
17. Keskin, M. (2016). ABD’nin müdahaleci dış politikası: Latin Amerika Örneği. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 4(1), 70-88. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovabaccd/issue/24179/256456
18. Kışlalıoğlu, C. (2021). Latin Amerika’da 21. Yüzyıl Sosyalizmi: Venezuela, Bolivya ve Ekvador İncelemeleri, Nobel Bilimsel: Ankara.
19. Maguire, M., & Delahunt, B. (2017). Doing a thematic analysis: A practical, step-by-step guide for learning and teaching scholars. All Ireland Journal of Higher Education, 9(3), 3351-3365. https://ojs.aishe.org/index.php/aishe-j/article/view/335
20. Sağıroğlu, A. (2016). Latin Amerika’da asker-siyaset ilişkisi: Arjantin ve Şili’deki askerî darbelerin etkileri ve tarafları. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 1(1-2), 40-53. https://dergipark.org.tr/tr/pub/epfad/issue/29946/323600
21. The National Security Strategy of the United States of America (October 2022), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2024)
22. The National Security Strategy of the United States of America (December 2017), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi 28 Mayıs 2024)
23. The National Security Strategy of the United States of America (February 2015), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2024)
24. The National Security Strategy of the United States of America (May 2010), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2024)
25. The National Security Strategy of the United States of America (March 2006), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2024)
26. The National Security Strategy of the United States of America (September 2002), https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/ (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2024)