AVRUPA SERMAYE PİYASALARINDA CDS-BORSA ETKİLEŞİMİ: EURO STOXX 50 ENDEKSİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 1, 289 - 310, 28.03.2026

Ümit Saparca , Aslı Yenipazarlı

https://doi.org/10.18037/ausbd.1799220

https://izlik.org/JA54HW47WG

Öz

Kredi Temerrüt Swapları (CDS), finans dünyasında önemli bir yere sahip olan türev ürünler arasında yer almaktadır. Türev ürünler, ülkelerin egemen borçlanma maliyetleri ve piyasalarda algılanan risk seviyelerini yansıttığından, yatırımcıların riskten korunma stratejileri ve piyasa beklentileri açısından kritik bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın amacı, Avrupa'nın ekonomik açıdan güçlü kabul edilen ülkeleri Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya’nın CDS primleri ile Euro Stoxx 50 endeksi arasındaki ilişkiyi derinlemesine incelemektir. Euro Stoxx 50 endeksi ile söz konusu ülkelerin CDS primleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla 2013 ile 2023 dönemini kapsayan aylık zaman serileri kullanılarak Toda-Yamamoto nedensellik analizi ve ARDL (AutoRegressive Distributed Lag) modeli uygulanmıştır.
Ülke bazında yapılan Toda-Yamamoto nedensellik analizi sonuçlarına göre, Fransa ve Almanya'nın CDS primleri ile Euro Stoxx 50 endeksi arasında nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, İtalya ve İspanya için yapılan analizlerde farklı bir durum ortaya çıkmıştır. İtalya ve İspanya'nın verileri incelendiğinde, Euro Stoxx 50 endeksinin bu ülkelerin CDS primlerini etkilediği ancak bu etkinin tek yönlü olduğu görülmüştür.
Uygulanan ARDL modelinde; bağımsız değişken olarak ülke CDS primleri, bağımlı değişken olarak ise Euro Stoxx 50 endeksi belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda. endeks bileşiminde yer alan ülkelerin CDS primleri ile Euro Stoxx 50 endeksi arasında güçlü bir eşbütünleşme ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Uluslararası iktisat , CDS primi , EURO stoxx 50 , Toda-Yamamoto , ARDL , zaman serisi analizi

CDS-STOCK MARKET INTERACTION IN EUROPEAN CAPITAL MARKETS: AN EMPIRICAL ANALYSIS ON THE EURO STOXX 50 INDEX

https://izlik.org/JA54HW47WG

Öz

Credit default swaps (CDSs) are derivative products that play an important role in financial markets. Derivative products are considered as critical indicators for investors' hedging strategies and market expectations by reflecting the sovereign borrowing costs of countries and the perceived risk levels in the markets. The aim of this study is to examine in deeply the relationship between the CDS premiums of France, Germany, Italy and Spain, which are considered as economically strong countries in Europe, and the Euro Stoxx 50 index. In order to examine the relationship between the Euro Stoxx 50 index and the CDS premiums of the countries in question, Toda-Yamamoto causality analysis and ARDL (AutoRegressive Distributed Lag) model were applied using monthly time series covering the period 2013 to 2023.
According to the results of the Toda-Yamamoto causality analysis conducted based on a country, it was determined that there is a mutual causality relationship between the CDS premiums of France and Germany and the Euro Stoxx 50 index. On the other hand, a different situation emerged in the analyses conducted for Italy and Spain. When the data of Italy and Spain are examined, it is seen that the Euro Stoxx 50 index affects the CDS premiums of these countries, but this effect is in one-way.
In the ARDL model; countries CDS premiums are determined as the independent variable and the Euro Stoxx 50 index is determined as the dependent variable. As a result of the analysis, it is determined that there is a strong cointegrated relationship between the CDS premiums of the countries included in the index composition and the Euro Stoxx 50 index.

Anahtar Kelimeler

International economics , CDS premium , EURO stoxx 50 , Toda-Yamamoto , ARDL , time series analysis

Kaynakça

• Acaravcı, S. K., & Karaömer, Y. (2017). Borsa İstanbul (BİST-100) ve kredi temerrüt takası (CDS) arasındaki ilişkinin incelenmesi. In Mediterranean International Conference on Social Sciences ss. 260-73
• Akel, V., & Gazel, S. (2014). Döviz Kurlari İle Bist Sanayi Endeksi Arasindaki Eşbütünleşme İlişkisi: Bir Ardl Sinir Testi Yaklaşimi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (44), 23-41.
• Angelini, E., & Di Febo, E. (2014). CDS spreads: An empirical analysis on the determinants. Journal of Empirical Economics, 2(2), 70-87.
• Asandului, M., Lupu, D., & Mursa, G. C. (2015). Dynamic relations between CDS and stock markets in Eastern European countries. https://ssrn.com/abstract=3435839
• Augustin, P., Subrahmanyam, M. G., Tang, D. Y., & Wang, S. Q. (2016). Credit default swaps: Past, present, and future. Annual Review of Financial Economics, 8(1), 175-196.
• Avşarlıgil, N., & Turgut, E. (2021). A Study on the relationship between CDS premiums and stock market indices: A case of the Fragile Five Countries. Istanbul Business Research, 50(2), 275–301. https://doi.org/10.26650/ibr.2021.50.808240
• Ballester, L., Escrivá, A. M., & Ana González-Urteaga. A. (2021). The Nexus between sovereign CDS and stock market volatility: New evidence. Mathematics, 9(11) 1201. https://doi.org/10.3390/math9111201
• Başarır, Ç., & Keten, M. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki eşbütünleşme ilişkisi. A coıntegratıon analysis between CDS premiums,stock indexes and exchange rates in emerging countries. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369–382 https://doi.org/10.20875/sb.72076
• Brown, R. L., Durbin, J., & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society: Series B: Statistical Methodology 37(2), 149–163. https://doi.org/10.1111/j.2517-6161.1975.tb01532.x
• Castellano, Rosella, and Luisa Scaccia. "Can CDS indexes signal future turmoils in the stock market? A Markov switching perspective." Central European Journal of Operations Research 22(2), 285–305.
• Chan, K. C., Fung, H. G., & Zhang, G. (2009). On the relationship between Asian credit default swap and equity markets. Journal of Asia Business Studies, 4(1), 3-12.
• Coronado, M., Corzo, M. T., & Lazcano, L. (2012). A case for Europe: the relationship between Sovereign CDS and stock indexes. Frontiers in Finance and Economics, 9(2), 32-63.
• Cossin, D., & Jung, G. (2005). Do major financial crises provide information on sovereign risk to the rest of the world? A look at credit default swap markets. SSRN.
• Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integration and error correction: representation, estimation, and testing. Econometrica, 55(2), 251-276.
• Felek, Ş., Yayla, N., & Çağlar, A. (2018).Türkiye’de Ab doğrudan yatırımları, finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: ARDL yaklaşımı. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (20), 63-82. https://doi.org/10.18092/ulikidince.330994
• Fung, H. G., Sierra, G. E., Yau, J., & Zhang, G. (2008). Are the US stock market and credit default swap market related? Evidence from the CDX indices. Journal of Alternative Investments, Summer,11(3),43-61.
• Gazel, S. (2017). Stratejik emtialar ve finansal değişkenler: Türkiye için bir ardl sınır testi yaklaşımı. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 544-563.
• Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424–438.
• Jain, A., & Ghosh, S. (2013). Dynamics of global oil prices, exchange rate and precious metal prices in India. Resources Policy, 38(1), 88–93. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2012.10.001
• Johansen, S. (1988). Statistical analysis of cointegration vectors. Journal of economic dynamics and control, 12(2-3), 231-254.
• Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The Journal of Finance, 7(1), 77–91. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1952.tb01525.x
• Mateev, M. (2019). Volatility relation between credit default swap and stock market: New empirical tests. Journal of Economics and Finance, 43(4), 681-712.
• Mederoğlu, B., & Doğru, E. (2022). Toda-Yamamoto testi ile nedensellik ilişkisi tespiti: Değerli metaller üzerine bir uygulama. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 747–757. https://doi.org/10.29106/fesa.1183279
• Pan, J., & Singleton, K.J. (2008). Default and recovery implicit in the term structure of sovereign CDS spreads. The Journal of Finance, 63(5), 2345–2384.
• Peseran, H. M., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
• Polat, M., & Gemici, E. (2017). Analysis f the relationship between BIST and BRICS stock markets: Cointegration analysis with ARDL boundary test. Journal of Economics Finance and Accounting, 4(4), 393–403. https://doi.org/10.17261/pressacademia.2017.749
• Ratner, M., & Chiu, C. C. J. (2013). Hedging stock sector risk with credit default swaps. International Review of Financial Analysis, 30, 18-25. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2013.05.001
• Sadeghzadeh, K. (2019). Borsa endeklserinin ülke risklerine duyarlılığı: Seçilmiş ülkeler için panel veri analizi. Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 33(2), 435–450.
• Şahin, E. E., & Özkan, O. (2018). Kredi temerrüt takası, döviz kuru ve BIST100 endeksi ilişkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1939–1945. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.450178
• Shear, F., & Butt, A. H. (2017a). An analysis of the relationship between sovereign credit default swaps and the stock market of pakistan through handling outliers. Available at SSRN 2964820.
• Shear, F., & Butt, H. A. (2017b). Relationship between stock and the sovereign CDS markets: A panel VAR based analysis. South Asian Journal of Management Sciences, 11(1), 44–59. https://doi.org/10.21621/sajms.2017111.04
• Sönmez, Y., Baydaş, Y., & Kılıç, E. (2023). CDS primleri ile seçili BIST endeksleri arasındaki volatilite yayılımı. Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 64, 29–34. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1173962
• Süslü, B., & Bekmez, S. (2010). Türkiye’de zaman tutarsızlığının ARDL yöntemi ile incelenmesi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 4(2), 85-110.
• Tatlı, H., & Lebe, F. (2017). Türkiye’de doğalgaz tüketimi, sermaye ve istihdamın ekonomik büyümeyle ilişkisi: Eşbütünleşme ve nedensellik analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 1-28. (Vol. 1).
• Ustaoğlu, E. (2022). Analysis of Relations between CDS, Stock Market, and Exchange Rate: Evidence from Covid-19. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 301-315.
• Yiğiter, Ş. Y., & Akkaynak, B. (2017). Modern portföy teorisi: Alternatif yatırım araçları ile bir uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 285-300.
• Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of econometrics, 66(1-2), 225-250.
• Wållberg, F., & Lundberg, L. (2022). An Efficient Market Study of European CDS and Equity Markets.
• Zghal, R., Ghorbel, A., & Triki, M. (2018). Dynamic model for hedging of the European stock sector with credit default swaps and EURO STOXX 50 volatility index futures. Borsa Istanbul Review, 18(4), 312-328.