Aşk Örüntüleri Üzerine Bir Anlatı Analizi
Öz
Aşk, yaşamın her anında gündelik hayatımızı şekillendiren önemli bir etmen/güç olarak karşımıza çıkar. Evrimsel psikoloji alanındaki çalışmaların, aşkın güçlü ve dönüştürücü doğasına hak ettiği önemi göstermesine karşın bu duyguyu anlamaya (verstehen) yönelik antropolojik veya sosyolojik çalışmaların eksikliği kendisini göstermektedir. Literatürdeki bu eksiklikten hareketle aşk olgusu, yetişkin/yaşlı (40-70 yaş), genç yetişkin (18-25 yaş) ve gençler (14-18) olmak üzere üç ayrı nesilden görüşmecilerden toplanılan anlatıların analiz edilmesi ve yorumlanması yoluyla incelenmiştir.
Antropoloji literatüründeki eksiklik nedeniyle aşka dair kültür temelli incelemeleri olan psikolog Robert Sternberg’in ‘aşk üçgeni’ (love triangle) teorisinden hareket edilmiştir. Sternberg’in (1986) tanımıyla aşk; yakınlık, bağlılık ve tutku olarak üç bileşen çerçevesinde operasyonalize edilmiştir.
Çalışmada aşkın, biyolojik temelleri inkar edilmeksizin kültürel bir olgu olduğu varsayımından yola çıkılmıştır. Yapılan gözlemler, her neslin aşk tipolojilerinde bir örüntü bulunduğunu göstermiştir. Nesillere özgü aşk tiplerinin, bireylerin içerisinde bulundukları yaş gruplarının sosyal ve kültürel kökenli ihtiyaçlarına göre değiştiği görülmüştür. Buradan hareketle aşk deneyiminin kültürel değişime bağlı olarak, nesiller arasında farklılaşacağı öngörülmüştür. Aşk’ın doğasındaki bu değişimin, bireylerin faklı yaşam dönemleri içerisinde meydana gelen ihtiyaçlarına paralel bir biçimde değişim gösterdiği için aşk deneyiminin, bireylerin ihtiyaçları temelinde değiştiği şeklinde yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barusch A. S. (2008). Love Stories of Later Life: A narrative approach to understanding romance. New York: Oxford University.
- Bayhan, P., Işıtan, S. (2010). Ergenlik Döneminde İlişkiler: Akran ve romantik ilişkilere genel bakış. Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 5 (20), 33-44.
- Berscheid, E. (1995). Help Wanted: A grand theorist of interpersonal relationships, sociologist or anthropologist preferred. Journal of Social and Personal Relationships, 12, 529-533.
- Davis, D. A. & Davis, S. S. (1995). Possessed by Love: Gender and Romance in Morocco. In William Jankowiak (Ed.), Romantic Passion: A universal experience? (pp.219-238). New York:Colombia University.
- Davis, S. S. & Davis, D. A. (1989). Adolescence in a Moroccan town: Making social sense. New Brunswick: Rutgers University.
- Dion, K. L., Dion, K. K. (1993). Gender and Ethnocultural Comparisons in Styles of Love. Psychology of Woman Quarterly, 17, 463 – 473.
- Doherty, R. W., Hatfield, E., Thompson, K. & Choo, P. (1994). Cultural and ethnic influences on love and attachment. Personal Relationships, 1, 391-398.
- Eder, D., Evans, C. C. & Parker, S. (1995). School talk: Gender and adolescent culture. New Brunswick, NJ; Rutgers University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Öğr. Grv. Ozan Uştuk
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Ekim 2016
Gönderilme Tarihi
26 Mart 2015
Kabul Tarihi
14 Eylül 2015
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 16 Sayı: 3
Cited By
Çevrimiçi Oyunlarda Eşitlik Arayışı: Minecraft YouTube Dizi İçeriğinde Fakir Köylü Kötü Kalpli Zengine Karşı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17336/igusbd.668855AİLE ARASINDA (2017) FİLMİNDEKİ TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNİN TEMSİLİ
Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.30692/sisad.945388KUMRAL ADA MAVİ TUNA’DA BİREYSEL ve TOPLUMSAL ELEŞTİRİLERLE DESTEKLENEN POSTMODERN TAVIR
Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.56597/kausbed.1481245P. Fahriye’nin Roman ve Hikâyelerinde Aşkın Tezâhürü
HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature)
https://doi.org/10.28981/hikmet.1863014