Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri

Bedriye Saraçoğlu; Şenay Açıkgöz; Gaye Karpat Çatalbaş

doi:10.18037/ausbd.552677

Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’nin en önemli ticari ortağı konumunda bulunan Almanya ile karşılıklı dış ticareti üzerinde reel döviz kuru ve döviz kur oynaklığının etkileri sektörel (SITC Rev. 3’e göre 1-digit üzerinden 10 sektör ile) bazda incelenmiştir. 2002-2015 dönemini kapsayan üç aylık veriler ile her bir sektörün ihracat ve ithalat akımları, gelir etkisini görmek için Türkiye ve Almanya’nın gayri safi yurtiçi hasılası, fiyat etkilerini görmek için reel döviz kuru (Avro/Türk Lirası) ve reel döviz kuru oynaklığının bir fonksiyonu olarak tanımlanmıştır. Döviz kuru oynaklığı üç aylık dönemlerde aylık reel döviz kuru değerlerinin standart sapması olarak alınmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler Pesaran ve Shin (1999) ve Pesaran, Shin ve Smith (2001) çalışmalarında tanımlanan sınır sınaması ve otoregresif dağıtılmış gecikme modeli (ARDL) ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, reel döviz kuru oynaklığı reel döviz kuru ile birlikte Almanya ile dış ticaretimizde payı yüksek olan sektörlerde belirleyici olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Döviz Kuru Oynaklığı,Türkiye,Almanya

Kaynakça

Aktaş, A. R., Kaplan, F., Ozkan, B. & Brumfield, R. (2015). The effect of exchange rate uncertainty on agricultural exports: a study of Turkey. Business Management Dynamics, March 31, 4(8), 1-8.
Aldan, A., Aydın, M. F., Çulha, O. Y., Sunel, E. & Taşkın, T. (2012). İhracatta Bölgesel ve Sektörel Çeşitlenme, TCMB Ekonomi Notları, Sayı: 2012-18 /25 Temmuz, 1-14.
Asteriou, D., Masatci, K. & Pılbeam, K. (2016). Exchange rate volatility and international trade: International evidence from the MINT countries. Economic Modelling, 58, 133-140.
Auboin, M. & Ruta, M. (2013). The relationship between exchange rates and international trade: A literature review. World Trade Review, 12(3), 577-605.
Bahmani-Oskooee, M. & Wang, Y. (2007). How Stable is the demand for money in China? Journal of Economic Development, 32(1), 21-33.
Bahmani-Oskooee, M. and Hegerty, S.W. (2007). Exchange rate volatility and trade flows: a review article. J. Econ. Stud. 34 (3), 211–255.
Bahmani-Oskooee, M., Harvey, H. & S. Hegerty, W. (2013). The effects of exchange-rate volatility on commodity trade between the U.S. and Brazil. North American Journal of Economics and Finance, 25, 70-93.
Bahmani-Oskooee, M. (1986). Determinants of international trade flows: The case of developing countries, Journal of Development Economics, 20(1), 107-123.

Baron, D.P. (1976). Fluctuating exchange rates and the pricing of exports. Economic Inquiry, 14, 425-438.
Baum, C.F. & Çağlayan, M. (2010). On the sensitivity of the volume and volatility of bilateral trade flows to exchange rate uncertainty. Journal of International Money and Finance, 29, 79-93.
Bayar, G. Ünal, M. & Tokpunar, S. (2015). Determinants of Turkish exports to European Union Countries: A sectoral panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 51(6), 1307-1325.
Chowdhury, A. R. (1993). Does exchange rate volatility depress trade flows? Evidence from error-correction models. Review of Economics and Statistics, 700-706.
Clark, P., Tamirisa, N. & Wei, S. J. (2004). Exchange rate volatility and trade flows some new evidence. International Monetary Fund. https://www.imf.org/external/np/res/exrate/2004/eng/051904.pdf (Erişim Tarihi: 26.11.2016).
Clark, P.B. (1973). Uncertainty, exchange risk, and the level of international trade. Western Economic Journal, 6, 302-313.
Demirhan E. & Demirhan, B. (2015). The dynamic effect of exchange-rate volatility on Turkish exports: Parsimonious error-correction model approach. Panoeconomıcus, 62(4), 429-451.
Doğanlar, M. (2002). Estimating the impact of exchange rate volatility on exports: evidence from Asian countries. Applied Economics Letters, 9, 859–863.
Erdal, G., Erdal, H. & Esengün, K. (2012). The effects of exchange rate volatility on trade: evidence from Turkish agricultural trade. Applied Economics Letters, 19(3), 297-303,
Fountas, S. & Aristotelous, K. (2005). The impact of the exchange rate regime on exports: Evidence from the European monetary system. Journal of Economic Integration, 20(3), 567-589.
Franke, G. (1991). Exchange rate volatility and international trading strategy. Journal of International Money and Finance, 10, 292-307.
Giorgioni, G. & Thompson, J.L. (2002). Which volatility? The case of the exports of wheat. Applied Economics Letters, 9(4), 681-684.
Hansen, B. E. (1992). Tests for parameter instability in regressions with I(1) processes. Journal of Business and Economic Statistics, 10, 321-335.
Hansen, B. E. (1990). Lagrange Multiplier Tests for Parameter Instability in Non-linear Models, (unpublished manuscript). University of Rochester, Dept. of Economics. http://www.ssc.wisc.edu/~bhansen/papers/LMTests.pdf (Erişim Tarihi: 15.12.2016).
Kızıldere, C., Kabadayı, B. & Emsen, Ö. S. (2014). dış ticaretin döviz kuru değişimlerine duyarlılığı: Türkiye üzerine bir inceleme. International Journal of Economic and Administrative Studies, 6(12), 39-53.
Korkmaz, M., Alacahan, N. D., Aytaç, A., Aksoy, M., Germir, H. N. & Karta, N. (2015). The relation between real exchange rate in Turkey and foreign trade: An applied analysis. IIB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 6(18), 84-104.
Maskus, K.E. (1986). Exchange rate risk and US trade: a sectoral analysis. Economic Review, 71(3), 16-28.
McKenzie, M. & Brooks, R.D. (1997). The impact of exchange rate volatility on German-US trade flows. Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 7(1), 73-87
McKenzie, M. D. (1999). The impact of exchange rate volatility on international trade flows. Journal of Economic Surveys, 13(1), 71–106.
Narayan, Paresh Kumar (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Econometrics, 37, 1979–1990.
Özmen, E (2014). Reel Döviz Kuru ve Türkiye Dış Ticaret Dinamikleri. Economic Research Center Working Papers in Economics, No: 14/12, Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
Pesaran, M. H. & Shin, Y. (1999). An autoregressive distributed lag modeling approach to cointgeration analysis. in S. Strom (Ed.), Econometrics and Economic Theory in the 20th Century: The Ragnar Frisch Centennial Symposium, Cambridge University Press, Cambridge.
Pesaran, M. H., Shin, Y. & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16, 289–326.
Phillips, P. C. B. & Hansen, B. E. (1990). Statistical inference in instrumental variables regression with I(1) processes. Review of Economic Studies, 57, 99–125.
Poon, W.C., Choong, C.K. & Habibullah, M.S. (2005). Exchange rate volatility and exports for selected East Asian countries: evidence from error correction model. ASEAN Economic Bulletin, 22(2), 144-59.
Rapp, T.A. & Reddy, N.N. (2000). The effect of real exchange rate volatility on bilateral sector exports. The Journal of Economics, 26, 87-103.
Sercu, P. & Vanhulle, C. (1992). Exchange rate volatility, international trade, and the value of exporting firms. Journal of Banking and Finance, 16, 155-82
Stokman, A. C. J. (1995). Effect of exchange rate risk on intra-EC trade. De Economist, 143, 41-54.
Sukar, A.H. & Hassan, S. (2001). US exports and time varying volatility of real exchange rate. Global Finance Journal, 12(1), 109-19.
Tenreyro, S. (2007). On the trade impact of nominal exchange rate volatility. Journal of Development Economics, 82(2), 485-508.
Tunaer Vural, B. M. (2016). Effect of real exchange rate on trade balance: commodity level evidence from Turkish bilateral trade data. Procedia Economics and Finance, 38, 499-507.
Vergil, H. (2002). Exchange rate volatility in Turkey and its effect on trade flows. Journal of Economic and Social Research, 4(1), 67-80.
Yanikkaya H., Kaya H. & Kocturk O.M. (2013). The effect of real exchange rates and their volatilities on the selected agricultural commodity exports: A case study on Turkey, 1971-2010. Agricultural Economics-Czech, 59(5), 235-24.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bedriye Saraçoğlu

Şenay Açıkgöz Bu kişi benim

Gaye Karpat Çatalbaş Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2017

Kabul Tarihi

7 Haziran 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.552677

IZ

https://izlik.org/JA29FH58WW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Saraçoğlu, B., Açıkgöz, Ş., & Karpat Çatalbaş, G. (2018). Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(4), 39-58. https://doi.org/10.18037/ausbd.552677

AMA

1.Saraçoğlu B, Açıkgöz Ş, Karpat Çatalbaş G. Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri. AÜSBD. 2018;18(4):39-58. doi:10.18037/ausbd.552677

Chicago

Saraçoğlu, Bedriye, Şenay Açıkgöz, ve Gaye Karpat Çatalbaş. 2018. “Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (4): 39-58. https://doi.org/10.18037/ausbd.552677.

EndNote

Saraçoğlu B, Açıkgöz Ş, Karpat Çatalbaş G (01 Aralık 2018) Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 4 39–58.

IEEE

[1]B. Saraçoğlu, Ş. Açıkgöz, ve G. Karpat Çatalbaş, “Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri”, AÜSBD, c. 18, sy 4, ss. 39–58, Ara. 2018, doi: 10.18037/ausbd.552677.

ISNAD

Saraçoğlu, Bedriye - Açıkgöz, Şenay - Karpat Çatalbaş, Gaye. “Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/4 (01 Aralık 2018): 39-58. https://doi.org/10.18037/ausbd.552677.

JAMA

1.Saraçoğlu B, Açıkgöz Ş, Karpat Çatalbaş G. Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri. AÜSBD. 2018;18:39–58.

MLA

Saraçoğlu, Bedriye, vd. “Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 4, Aralık 2018, ss. 39-58, doi:10.18037/ausbd.552677.

Vancouver

1.Bedriye Saraçoğlu, Şenay Açıkgöz, Gaye Karpat Çatalbaş. Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri. AÜSBD. 01 Aralık 2018;18(4):39-58. doi:10.18037/ausbd.552677

Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri

Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye Dış Ticaretine Etkisi

Asymmetric Effects of Real Exchange Rate on Turkey's Imports: Threshold Value Regression Model

Döviz Kuru Oynaklığının İhracata Etkisi; Türkiye-Avrupa Birliği Ticareti Açısından Bir Değerlendirme

Döviz kurunun ağaç ve ağaç ürünleri sektöründe seçilmiş göstergeler üzerindeki etkisi: Türkiye örneği