Yıl 2018, Cilt 18 , Sayı 2, Sayfalar 99 - 114 2018-06-20

Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleriyle Hayırsever Kuruluşlarında Verimlilik Analizi

Aşır ÖZBEK [1]


Kâr amacı güden işletmeler gibi sosyal alanlarda hizmet veren Sivil Toplum Kuruluşları da (STK) hizmetlerinin kesintisiz olarak devam etmesi için sürekli olarak kendilerini yenilemeli ve geliştirmelidir. Bu iyileştirme ve dönüşüm sürecini ciddiye alan kuruluşlar, verdikleri hizmetlerde belirli bir standarda ulaşmakta ve faaliyetlerini uzun süre devam ettirebilmektedir. Diğer taraftan kendilerini sürekli olarak iyileştirmeyi önemsemeyen kuruluşlar ise bağışçılarının kendilerine verdiği katkıyı verimli olarak kullanamadıklarından dolayı zamanla gelir kaybına uğramakta ve devamlılıklarını sürdürmekte zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu nedenlerden dolayı STK’lar da kâr amacı güden işletmeler gibi verimli ve etkin çalışmak durumundadır. STK’lar belirli aralıklarla verimlilik analizi yaparak mevcut durumlarını kontrol etmeli ve bu doğrultuda gerekli yapısal ve stratejik kararları zaman geçirmeden almaları gerekmektedir. 

Bu çalışma ile 2004 yılından itibaren Kırıkkale’de sosyal alanlarda özelliklede hayır işlerinde hizmet veren «Beşinci Mevsim Yardım Derneğinin» 2005-2014 yılları arasındaki verimliliği analiz edilmiştir. Model iki farklı yöntemin entegre olarak uygulanmasını ve sonuçların karşılaştırılmasını öngörmektedir. Bu yöntemler; Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Efficiency Analysis Technique With Output Satisficing (EATWOS) tekniklerini 

içermektedir. Modelde kullanılan girdi ve çıktı faktörlerinin ağırlıkları puanlama tekniği ile elde edilmiştir. Modelin ilgili STK’ya uygulanması neticesinde 2007 ve 2011 yıllarındaki faaliyetlerin diğer yıllara göre daha az verimli geçtiğini söylemek mümkündür 

Sivil Toplum Kuruluşları, Hayırsever Kuruluşları, Verimlilik Analizi, Veri Zarflama Analizi
  • Arena, M., Azzone, G., Bengo, I. (2015). Performance Measurement for Social Enterprises. VOLUNTAS: International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 26(2), 649-672. DOI 10.1007/s11266-013-9436-8
  • Bagnoli, L. (2009). Performance measuring in social enterprises. Second EMES International Conference on Social Enterprise, Trento.
  • Bagnoli, L., Megali, C. (2011). Measuring performance in social enterprises. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 40(1), 149–165. DOI: 10.1177/0899764009351111
  • Bansal, A., Kr. Singh, R., Issar, S., Varkey, J. (2014). Evaluation of vendors ranking by EATWOS approach. Journal of Advances in Management Research, 11(3), 290-311. http://dx.doi.org/10.1108/JAMR-02-2014-0009
  • Berber, P., Brockett, P. L., Cooper, W. W., Golden, L. L., Parker, B. R. (2011). Efficiency in fundraising and distributions to cause-related social profit enterprises. Socio-Economic Planning Sciences, 45(1), 1-9. DOI:10.1016/j.seps.2010.07.007
  • Bouchard, J. M. (2009a). The worth of the social economy. In J. M. Bouchard (Ed.). The worth of the social economy: An international perspective (pp. 11–18). Brussels: P.I.E. Peter Lang.
  • Bouchard, J. M. (2009b). The evaluation of the social economy in Quebec, with regards to stakeholders, mission and organizational identity. In J. M. Bouchard (Ed.), The worth of the social economy: An international perspective (pp.111–132). Brussels: P.I.E. Peter Lang.
  • Campos, L., Andion, C., Serva, M., Rossetto, A., Assumpção, J. (2011). Performance evaluation in non-governmental organizations (NGOs): An analysis of evaluation models and their applications in Brazil. VOLUNTAS: International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 22(2), 238-258. DOI: 10.9790/487X-17237076
  • Charnes, A., Cooper, W.W., Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. Eur. J. Oper. Res. 2, 429–444. DOI:10.1016/0377-2217(78)90138-8
  • Cooper, W. W., Seiford, L. M., Zhu, Joe. (2011). Handbook on data envelopment analysis. NY: Springer. Economic Review, 69(4), 493-513.
  • Ebrahim, A., Rangan, V. K. (2011). Performance measurement in the social sector: a contingency framework. Social Enterprise Initiative, Harvard Business School, working paper.
  • Eme, B. (2009). Miseries and worth of the evaluation of the social and solidarity-based economy: For a paradigm of communicational evaluation. In J. M. Bouchard (Ed.), The worth of the social economy: An international perspective (pp. 63–86). Brussels: P.I.E. Peter Lang.
  • Fowler, A. (1996). Assessing NGO performance: difficulties, dilemmas and a way ahead. Beyond the magic bullet: NGO performance and accountability in the post-Cold War world, 169-187.
  • Greiling, D. (2009). Performance Measurement in Nonprofit-Organisationen. Springer-Verlag.
  • Gutierrez-Nieto, B., Serrano-Cinca, C., Molinero, C. M. (2007). Microfinance institutions and efficiency. Omega, 35(2), 131-142. DOI:10.1016/j.omega.2005.04.001 Haq, M., Skully, M., Pathan, S. (2010). Efficiency of microfinance institutions: A data envelopment analysis. Asia-Pacific Financial Markets, 17(1), 63-97. DOI: 10.1007/s10690-009-9103-7
  • http://www.trdemarka.com/MakaleDetay.aspxi=229&Name=%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC%20Sekt%C3%B6r:%20Sivil%20Toplum%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1 (Erişim Tarihi: 16.12.2015)
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Sivil_toplum_kurulu%C5%9Fu. (Erişim Tarihi: 21.07. 2015)
  • Hwang, C.-L., Yoon, K. (1981). Multiple Attribute Decision Making – Methods and Applications – A State-of-the-Art Survey. Berlin, Heidelberg, New York 1981, p. 128
  • Kaplan, R. S. (2001). Strategic performance measurement and management in third sector organizations. Nonprofit Management and Leadership, 11(3), 353–371.
  • Kirigia, J. M., Emrouznejad, A., Sambo, L. G., Munguti, N., Liambila, W. (2004). Using data envelopment analysis to measure the technical efficiency of public health centers in
  • Kenya. Journal of Medical Systems, 28(2), 155-166. DOI: 10.1023/B:JOMS.0000023298.31972.c9
  • Lépine, A., Vassall, A., Chandrashekar, S. (2015). The determinants of technical efficiency of a large scale HIV prevention project: application of the DEA double bootstrap using panel data from the Indian Avahan. Cost Effectiveness and Resource Allocation, 13(1), 5. DOI: 10.1186/s12962-015-0031-2
  • MacIndoe, H., Barman, E. (2012). How organizational stakeholders shape performance measurement in nonprofits: Exploring a multidimensional measure. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 42(4),716-738. DOI: 10.1177/0899764012444351
  • Makni, R., Benouda, O., Delhoumi, E. (2015). Large scale analysis of Islamic equity funds using a meta-frontier approach with data envelopment analysis. Research in International Business and Finance, 34, 324-337. DOI: 10.1016/j.ribaf.2015.02.014
  • Murray, V., Tassie, B. (1994). Evaluating the efectiveness of nonprofit organizations. In: Jossey-Bass handbook of nonprofit leadership and management (pp. 303–324). San Francisco: Jossey-Bass.
  • Nanavati, A. (2007). Performance Evaluation of Non-government Development Organisations A Study in Vadodara, Gujarat. Journal of Health Management, 9(2), 275-299. DOI: 10.1177/097206340700900208
  • Özbek, A. (2015a). Efficiency Analysis of Non-Governmental Organizations Based in Turkey, International Business Researc,; 8(9), 95-104, http://dx.doi.org/10.5539/ibr.v8n9p95,
  • Özbek, A. (2015b). Efficiency Analysis of the Turkish Red Crescent between 2012 and 2014, International Journal of Economics and Finance, 7(9), 322-334, http://dx.doi.org/10.5539/ijef.v7n9p322
  • Özdemir, A., Demireli, E. (2013). Ağırlık Kısıtlı Veri Zarflama Analizi İle Mevduat Bankalarının Etkinlik Ölçümüne Yönelik Bir Uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(19), 215-238.
  • Peters, M. L., Zelewski, S. (2006). Efficiency analysis under consideration of satisficing levels for output quantities. In Proceedings of the 17th Annual Conference of the Production and Operations Management Society (POMS), 28(1.05).
  • Peters, M. L., Zelewski, S., Bruns, A. S. (2012). Extended Version of EATWOS concerning Satisficing Levels for Input Quantities. Pioneering Supply Chain Design: A Comprehensive Insight Into Emerging Trends, Technologies and Applications, 10, 303.
  • Ramadan, M. A., Borgonovi, E. (2015). Performance Measurement and Management in Non-Governmental Organizations, IOSR Journal of Business and Management (IOSRJBM),70-76. DOI: 10.9790/487X-17237076
  • Ray, S. (2004). Data Envolopment Analysis: Theory and Techniques for Economics and Operations Researh, Cambridge University Press, New York.
  • VanderWielen, L. M., Ozcan, Y. A. (2015). An Assessment of the Health Care Safety Net Performance Evaluation of Free Clinics. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 44(3), 474-486.
  • Widiarto, I., Emrouznejad, A. (2015). Social and financial efficiency of Islamic microfinance institutions: A data envelopment analysis application. Socio-Economic Planning Sciences, 50, 1-17. DOI: 10.1016/j.seps.2014.12.001
  • Wijesiri, M., Viganò, L., Meoli, M. (2015). Efficiency of microfinance institutions in Sri Lanka: a twostage double bootstrap DEA approach. Economic Modelling, 47, 74-83. DOI: 10.1016/j.econmod.2015.02.016
  • Yan, H., Yu, Z., Cheng, T. C. E. (2003). A strategic model for supply chain design with logical constraints: formulation and solution. Computers & Operations Research, 30(14), 2135-2155. DOI: 10.1016/S0305-0548(02)00127-2
  • Ye, Bai-qing, Ge, Tai-ping. (2009). Study on the Disaster Crisis Management Performance Evaluation of Non-governmental Organizations, 5th International Conference on Public Administration, 1, 423-427.
  • Yeh, J., White, K. R., Ozcan, Y. A. (1997). Efficiency evaluation of community-based youth services in Virginia. Community Mental Health Journal, 33, 487-499.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Aşır ÖZBEK

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 20 Haziran 2018

APA Özbek, A . (2018). Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleriyle Hayırsever Kuruluşlarında Verimlilik Analizi . Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (2) , 99-114 . DOI: 10.18037/ausbd.552414