Araştırma Makalesi

Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı

Cilt: 80 Sayı: 2 17 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı

Öz

Encomienda tam olarak nedir ve sömürgecilerle sömürülenlerin onunla kurduğu ilişki nasıl olmuştur? Bu yazıda, bu iki soruyu önemli ölçüde İngilizce literatüre dayanarak iki bölümde incelemeyi amaçlıyorum. İlk bölüm, encomienda’nın anlamı, bağlamı ve farklarına odaklanırken, İspanya'nın 15-16. yüzyıldaki tarihi konumu ve encomienda sistemindeki egemen aktörlerin çıkarlarını da ele alınacaktır. Bu ilk bölümün ana maksadı İspanya Kraliyeti’nin neden bu görece verimsiz yapıyı böylesine savunduğuyla ilgilenmek olacaktır. İkinci bölüm ise doğrudan encomienda’nın yok ediş ve yok oluş dinamikleriyle ilgilenecektir. İkinci bölümde, encomienda’nın Amerika’nın ve Amerika yerli halklarının yok edilişindeki rolü, Amerikan yerli halklarının sürece etkisi ve süreçteki uygarlaştırma misyonunun rolü ele alınacaktır. Bu ikinci bölümün temel amacı, bu sistemin kapitalizmin yıkıcılığına olan etkisini incelemek ve encomienda’yı, Avrupa’daki merkantilist feodalizm gibi nihayetinde kendisini ve çevresini yok etmek zorunda olan bir sistem olarak tanımlamaktır. Makalenin genel amacı sömürgeci kapitalizmin yıkıcılığını incelemek ve sömürgeci devlet pratiklerinin sömürülenlere güçlü devlet pratikleri miras bıraktığı tezine karşı çıkmak için encomienda’yı örnek vermektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKÇA Anderson, Eric A. (1976), "The Encomienda in Early Philippine Colonial History", Asian Studies, 14 (2): 25-36.
  2. Anderson, H. Allen (1985), "The Encomienda in New Mexico, 1598–1680", New Mexico Historical Review, 60 (4): 353-378. https://digitalrepository.unm.edu/nmhr/vol60/iss4/2 adresinden alındı
  3. Anievas, Alexander ve Kerem Nişancıoğlu (2020), Batı'nın Egemenliği Nasıl Kuruldu? (İstanbul: Yordam Kitap) (Çev. Çağdaş Sümer).
  4. Austin, Shawn Michael (2015), "Guaraní Kinship and the Encomienda Community in Colonial Paraguay, Sixteenth and Early Seventeenth Centuries", Colonial Latin American Review, 24(4): 545-571. doi:10.1080/10609164.2016.1150039
  5. Batchelder, Ronald W. ve Nicloas Sanchez (2013), "The Encomienda and the Optimizing Imperialist: An Interpretation of Spanish Imperialism in the Americas", Public Choice, 156 (1/2): 45-60. doi:10.1007/sl 1127-012-9953-9
  6. Bernstein, Henry (2014), Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri (İstanbul: Yordam Kitap) (Çev. Oya Köymen).
  7. Bierman, Wwerner ve Arno Klönne (2007), Kapitalizmin Suç Tarihi (Ankara: Phoenix Yayınevi) (Çev. B. Özçelik,).
  8. Blaut, James Morris (2012), Sömürgeciliğin Dünya Modeli: Coğrafi Yayılmacılık ve Avrupa-merkezci Tarih. (İstanbul: Dergâh Yayınları) (Çev. Serbun Behçet).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

17 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2023

Kabul Tarihi

8 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 80 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kalır, H. (2025). Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 80(2), 275-303. https://doi.org/10.33630/ausbf.1247885
AMA
1.Kalır H. Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı. SBF Dergisi. 2025;80(2):275-303. doi:10.33630/ausbf.1247885
Chicago
Kalır, Haktan. 2025. “Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 80 (2): 275-303. https://doi.org/10.33630/ausbf.1247885.
EndNote
Kalır H (01 Haziran 2025) Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 80 2 275–303.
IEEE
[1]H. Kalır, “Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı”, SBF Dergisi, c. 80, sy 2, ss. 275–303, Haz. 2025, doi: 10.33630/ausbf.1247885.
ISNAD
Kalır, Haktan. “Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 80/2 (01 Haziran 2025): 275-303. https://doi.org/10.33630/ausbf.1247885.
JAMA
1.Kalır H. Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı. SBF Dergisi. 2025;80:275–303.
MLA
Kalır, Haktan. “Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, c. 80, sy 2, Haziran 2025, ss. 275-03, doi:10.33630/ausbf.1247885.
Vancouver
1.Haktan Kalır. Kraliyet’i Güçlü Tutan Zayıf Bir Sömürge Biçimi Olarak Encomienda: Yerlilerin Emeği ve Fatihlerin Kıyımı. SBF Dergisi. 01 Haziran 2025;80(2):275-303. doi:10.33630/ausbf.1247885