POSTMODERNİST ANTİPATİ:POSTMODERNİST SINIF[SIZLIK] YAKLAŞIMLARINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

POSTMODERNİST ANTİPATİ: POSTMODERNİST SINIF(SIZLIK) YAKLAŞIMLARINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Öz

Bu çalışmanın temel amacı sosyal sınıflara ilişkin postmodernist bakış açılarını ortaya koymak ve eleştirel bir açıdan irdelemektir. Bu bağlamda vurgulanan nokta, çağdaş sınıf kuramlarına karşıt olarak postmodernizm içindeki farklı bakış açılarının bir yanda, ileri kapitalist toplumlarda sınıfların önemini yitirdiği, diğer yanda çeşitli sınıf kategorilerinin ve toplumsal eşitsizliklerin gittikçe üretimden çok tüketim tarafından yapılandırıldığı temalarını öne çektikleridir. Bu nokta ile bağlantılı olarak, makalede ilk olarak, sosyal sınıflara ilişkin çağdaş yaklaşımlar ana hatlarıyla ortaya konmakta ve değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme, eşitsizliklerin açıklanmasında sınıfın merkezi bir öneme sahip olduğu düşüncesini öne çekmektedir. İkinci olarak, postmodernist sınıf(sızlık) yaklaşımlarının bir taslağı sunulmaktadır. Çalışmanın bu kısmında, bazı postmodernist sosyal kuramcıların burjuvalaşma ve sınıfsızlık düşüncelerini ileri sürdükleri, bazılarının da üretimden çok tüketimi sınıf oluşumunun temel bir yönü olarak kabul ettikleri vurgulanmaktadır. Burada ele alınan bir diğer nokta, her iki eğilimin sınıfları kimliğin bir kaynağı olarak görmedikleridir. Çalışmanın sonuç kısmında, bu farklı eğilimlerin çağdaş sınıf kuramlarına temel bir eleştiri olarak okunması gerektiği ancak aynı zamanda ampirik kanıtlardan kendilerini soyutladıkları vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal sınıf, sınıf analizi, postmodernizm, eşitsizlik, kimlik

Kaynakça

1. ABERCROMBIE, N. / URRY, J. (1983), Capital, Labour and the Middle Classes (Londra: Allen Unwin).
2. AKTAŞ, A.S. (2001), “Sınıf Şemaları ve Sınıf Analizleri: Türkiye Örneğine Ampirik bir Yaklaşım,” Toplum ve Bilim, 90: 210-242.
3. BELEK, İ. (1999), “Sosyal Sınıf, Eğitim, Gelir ve Mahalle: Hangisi Sağlığın en Önemli Belirleyenidir?,” Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 99: 77-93.
4. BAUDRILLARD, J, (1988), Üretimin Aynası (İzmir: Dokuz Eylül Yayınları) (Çev.: O. Adanır).
5. BAUDRILLARD, J, (1983), Simulations (New York: Semiotext(e).
6. BAUDRILLARD, J, (1991), Sessiz Yığınların Gölgesinde ya da Toplumsalın Sonu (İstanbul: Ayrıntı) (Çev.: O. Adanır).
7. BAUMAN, Z. (1988), “Sociology and Postmodernity,” Sociological Review, 36/4: 790-813.
8. BAUMAN, Z. (2000), Postmodernlik ve Hoşnutsuzlukları (İstanbul: Ayrıntı) (Çev.: İ. Türkmen).

9. BECK, U. (1992), Risk Society (Londra: Sage).
10. BEEGHLEY, L. (2004), The Structure of Social Stratification in the United States (Boston, MA: Pearson, Allyn & Bacon).
11. BELL, D. (1976), The Cultural Contradictions of Western Capitalism (Londra: Heineman).
12. BENHABİB, S. (1999), Modernizm, Evrensellik ve Birey (İstanbul: Ayrıntı) (Çev.: M. Küçük).
13. BETZ, C.G. (1992), “Postmodernism and the New Middle Class”. Theory, Culture and Society, 9/2.
14. BOCOCK, R. (1997), Tüketim (Ankara: Dost Kitabevi) (Çev.: İ. Kutluk).
15. BORATAV, (1995), 1980’li Yıllarda Türkiye’de Sosyal Sınıflar ve Bölüşüm (İstanbul: Gerçek Yayınevi).
16. BOURDIEU, P. (1984), Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste (Londra: Routledge).
17. BRADLEY, H. (1996), Fractured Identities: Changing Patterns of Inequality (Cambridge: Polity).
18. BRAVERMAN, H. (1974), Labor and Monopoly Capital (New York: Monthly Review).
19. CARCHEDI, G. (1977), On the Economic Identification of Social Classes (Londra: Routledge).
20. CROMPTON, R. (1993), Class and Stratification: An Introduction to Current Debates (Cambridge: Polity).
21. CROOK, S. / PAKULSKI, J. / WATERS, M. (1992), Postmodernization (Londra: Sage).
22. EDGELL, S. (1993), Class (Londra: Routledge).
23. EMMISON, M. / WESTERN, M. (1990), “Social Class and Social Identity,” Sociology. 24: 241-253.
24. ERGUR, A. (2003), “Kredi kartı Kullanımında Zaman Algılaması ve Borçlu Yaşam,” IV. Ulusal Sosyoloji Kongresi: Değişen Dünya ve Eşitsizlikler (Ankara: Sosyoloji Derneği): 273- 283.
25. EVANS, G. (1999), The End of Class Politics? Class Voting in Comparative Context (Oxford: Oxford University Press).
26. FEATHERSTONE, M. (1988), “In Pursuit of the Postmodern: an Introduction,” Theory, Culture and Society, 5: 2-3.
27. FEATHERSTONE, M. (2005), Postmodernizm ve Tüketim Kültürü (İstanbul: Ayrıntı) (Çev.: M. Küçük).
28. GILBERT, D. (2002), The American Class Structure: In an Age of Growing Inequality (Belmont, CA: Wadsworth).
29. GOLDTHORPE, J. H. (2000), On Sociology: Numbers, Narratives, and the Integration of Research and Theory (Oxford, U.K: Oxford University Press).
30. GORZ, A. (1982), Farewell to the Working Class (Londra: Pluto).
31. HALL, S. (1992), “Our Mongrel Selves,” New Statesman & Society (Londra).
32. HARVEY, D. (2003), Postmodernliğin Durumu (İstanbul: Metis) (Çev.: S. Savran).
33. ILLOUZ, E. (1997), Consuming the Romantic Utopia (Berkeley: University of California Press).
34. JAMESON, F. (2005), Kültürel Dönemeç (Ankara: Dost Kitabevi) (Çev.: K. İnal).
35. KAHRAMAN, H. B. (2004), Postmodernite ile Modernite Arasında Türkiye (İstanbul: Everest).
36. KAYA, Ş. Ş./KAYA, İ. (2006), “Kimlikler Çağında Toplumsal Sınıf,” Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 10/2: 29-47.
37. KARAKAŞ, M. (2004), “Yeni Yoksulluk Bağlamında Toplumsal Kimlik ve Tüketimde Eşitsizlik”. IV. Ulusal Sosyoloji Kongresi: Değişen Dünya ve Eşitsizlikler (Ankara: Sosyoloji Derneği): 433-446.
38. LASH, S. (1990), Sociology of Postmodernism (Londra: Routledge and Kegan Paul).
39. LASH, S. / URRY, J. (1987), The End of Organized Capitalizm (Cambridge: Polity).
40. LOCKWOOD, D. (1975), “Sources of Variation in Working-Class Images of Society”, BULMER, R. (ed.), Working-Class Images of Society (Londra :RKP): 16-31.
41. LYON, D. (1994), Postmodernity (Milton Keynes: Open University Press).
42. MARCUSE, H. (1997), Tek-Boyutlu İnsan (İstanbul: İdea) (Çev.: A. Yardımlı).
43. MILIBAND, R. (1969), The State in Capitalist Society (Londra: Weidenfeld and Nicolson).
44. MARTIN, B. (1981), A Sociology of Contemporary Popular Culture (Oxford: Blackwell).
45. MERCER, K. (1990), “Welcome to the Jungle: Identity and Diversity in Postmodern Politics,” RUTHERFORD, J. (ed.), Identity (Londra: Lawrence & Wishart): 43-71.
46. MILLNER, A. (1999), Class (Londra: Sage).
47. MOODY, K. (1997), “Towards an International Social- Movement Unionizm,” New left Review, 225: 52-72.
48. O’CONNOR, J. (1995), Birikim Bunalımı (İstanbul: Belge Yayınları) (Çev.: A. Çakıroğlu).
49. OFFE, C. (1985), Disorganized Capitalism, Contemporary Transformations of Work and Politics (Cambridge: Polity).
50. ÖNGEN, T. (1996), Prometheus’un Sönmeyen Ateşi (İstanbul: Alan Yayıncılık).
51. PARKIN, R. (1972), Class Inequality and Political Order (Londra: Paladin).
52. PAKULSKI, J. (1996), “The Dying of Class Theory or of Marxist Class Theory,” LEE, D. J. /TURNER, B. S (eds.), Conflicts About Class (Londra: Longman).
53. PAKULSKI, J. (2005), “Foundations of a Post-Class Analysis,” WRIGHT, E. O. (ed.), Approaches to Class Analysis (Cambridge: CUP).
54. PFEIL, F. (1988), “Postmodernizm as a Structure of Feeling,” GROSSBERG, L / NELSON, C (eds.), Marxism and the Interpretation of Culture (Londra: Macmillan).
55. PHILLIPS, K. (1993), Boiling Point: Democrats, Republicans and the Decline of Middle Class Prosperity (New York: Random House).
56. PRZEWORSKI, A. (1985), Capitalism and Social Democracy (Cambridge: C.U.P.).
57. SARIBAY, A.Y. (2004), Modernite İronisi Olarak Globalleşme (İstanbul: Everest).
58. SAUNDERS, P. (1990), Social Class and Stratification (Londra: Routledge).
59. SAVAGE, M. (2000), Class and Social Transformation (Buckingham, Philadelphia: Open University Press).
60. SCASE, R. (1992), Class (Buckingham: Open University Press).
61. SCOTT, J. (1994), “Class Analysis: Back to the Future,” Sociology, 28: 933-942
62. SHORROCKS, A. F. (1987), “UK Wealth Distribution: Current Evidence and Future Prospects,” WOLFF, E. (ed.), International Comparisons of the Distribution of Household Wealth (New York: Oxford University Press): 29-50
63. SÖNMEZ, M. (1990), Türkiye’de Gelir Eşitsizliği (İstanbul: İletişim).
64. ŞAYLAN, G. (2006), Postmodernizm (Ankara: İmge Kitabevi).
65. THERBORN, G. (1989), “The Two-thirds, One-third Society,” HALL, S./JACQUES, M. (eds.), New Times (Londra: Lawrence & Wishart): 103-116.
66. THOMPSON, W. / HICKEY, J. (2005), Society in Focus (Boston, MA: Pearson, Allyn & Bacon).
67. TURNER, B.S. (2000), Statü (Ankara: Ütopya) (Çev.: K. İnal).
68. WATERS, M. (1991), “Collapse and Convergence in Class Theory,” Theory and Society, 20: 141- 172.
69. WEBER, M. (1987), Sosyoloji Yazıları (İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları) (Çev. M. Belge).
70. WEEKS, J. (1990), “The Value of Difference,” RUTHERFORD, J. (ed.), Identity (Londra: Lawrence & Wishart): 88-100.
71. WRIGHT, E.O. (1985), Classes (Londra: Verso).
72. WRIGHT, E.O. (1997), Class Structure and Income Determination (New York: Academic Press).
73. YANIKLAR, C. (2006), Tüketimin Sosyolojisi (İstanbul: Birey Yayınları).
74. YANIKLAR, C. (2008), “Sermaye ve Emek Arasında: Goldthorpe ve Wright’ın Sınıf Yaklaşımları Üzerine Eleştirel bir Değerlendirme,” Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 11/2: 151-182.
75. ZEITLIN, M. (1989), The Large Corporation and Contemporary Classes (Cambridge: Polity Press).