Ortaklık Mevzuatı İtibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Uyruklu Gerçek Ve Tüzel Kişilerin Avrupa Toplulukları Yargısında Tam Yargı Davası Açabilmeleri: Yedaş Davası Örneğinde Hukuksal Bir Analiz

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

ORTAKLIK MEVZUATI İTİBARIYLA TÜRKİYE CUMHURİYETİ UYRUKLU GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLERİN AVRUPA TOPLULUKLARI YARGISINDA TAM YARGI DAVASI AÇABİLMELERİ: YEDAŞ DAVASI ÖRNEĞİNDE HUKUKSAL BİR ANALİZ

Öz

Türkiye ile Avrupa Topluluğu (AT) arasında Ankara Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte bir ortaklık mevzuatı oluşturulmuştur. Bu mevzuata istinaden Türkiye ile AT arasında meydana gelen uyuşmazlıklara ilişkin düzenlemeler gerek Ankara Anlaşması’nda gerek 1/95 Sayılı Gümrük Birliği Kararı’nda mevcuttur. Ancak, gerçek ve tüzel kişilerin ortaklık mevzuatından olumsuz etkilenmeleri halinde, bu mevzuat, gerçek ve tüzel kişilerin nereye, nasıl ve ne şekilde dava açmaları (müracaat etmeleri) gerektiğine yönelik doğrudan bir düzenleme içermemektedir. Böyle olmakla birlikte, Yedaş firması, Gümrük Birliği Kararı’nın yürürlüğe girmesinden sonra bu Karardan zarar gördüğü gerekçesiyle Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi önünde tazminat davası açmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yedaş Davası, topluluklar yargısı, Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi, tam yargı davası, Gümrük Birliği

Kaynakça

1. ARAT, Tuğrul (1989), Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (Ankara: Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi Araştırma Dizisi No: 3).
2. ARSAVA, Ayşe Füsun (1999), “ATAD’ın Hukuk Yaratma Yetkisi,” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi (54/3): 13-28.
3. C-63-69/72, Arrêt du 13.11.1973, Werhahn Hansamuehle e.a./Conseil, Rec. 1973
4. C-181/73, Arrêt du 30.04.1974, Haegemann/État belge, Rec. 1974.
5. Bu konuda bkz. (T-75/96, Ordonnance du 10.12.1996, Söktas/Commission, Rec.
6. : II-1689; Tezcan, 2006: http://www.usakgundem.com/yazarlar.php?type=
7. &id=290; e.t. 26.12.2006)
8. Bu anlamda, Topluluklar yargısının belirli durumlarda, hukuka uyulması şartıyla

9. hukuk yaratma (bkz., Arsava, 1999: 13-28) yetkisine sahip olduğu da göz önüne
10. alındığında, bu tür davalarda davacıların lehine bir karar tesis edilmesi de mümkün
11. olabilir (bkz., Reçber, 2005: 209).
12. C-41/74, Arrêt du 04.12.1974, Van Duyn/Home Office, Rec. 1974.
13. C-256/80, Arrêt du 27.01.1982, Birra Wührer/Conseil et Commission, Rec.1982.
14. C-26/81, Arrêt du 29.09.1982, Oleifici Mediterranei/CEE, Rec. 1982.
15. C-104/81, Arrêt du 26.10.1982, Hauptzollamt Mainz Kupferberg & Cie., Rec. 1982.
16. C-12/86, Arrêt du 30.09.1987, Demirel/Stadt Schwäbisch Gmünd, Rec. 1987.
17. C-46/93, C-48/93, Arrêt du 05.03.1996, Brasserie du pêcheur/Bundesrepublik Deutschland et The Queen/Secretary of State for Transport, ex parte Factortame e.a., Rec. 1996.
18. C-146/91, Arrêt du 15.09.1994, KYDEP/Conseil et Commission, Rec. 1994.
19. C-352/98, Arrêt du 04.07.2000, Bergaderm et Goupil/Commission, Rec. 2000.
20. C-23/00, Arrêt du 26.02.2002 , Conseil/Boehringer, Rec. 2002.
21. C-312/00, Arrêt du 10.12.2002, Commission/Camar et Tico, Rec. 2002.
22. C-472/00, Arrêt du 10.07.2003, Commission/Fresh Marine, Rec. 2003.
23. ÇELİK, Edip (1984), Milletlerarası Hukuk, Birinci Kitap (İstanbul: Filiz Kitabevi).
24. DEBARD, Thierry (1984), L’action en responsabilité extracontractuelle devant la Cour de Justice des communautés européennes (Lyon: Thèse).
25. GENÇ, Mehmet (1993), Avrupa Topluluklarının Kurumsal ve Hukuksal Yapısı (Bursa: Uludağ Üniversitesi Basımevi).
26. GÜNUĞUR, Haluk (1996), Avrupa Topluluğu Hukuku (Ankara: Avrupa Ekonomik ve Dayanışma Merkezi Yayını, Üçüncü Baskı).
27. http://curia.eu.int/fr/instit/txtdocfr/txtsenvigueur/txt7.pdf (e.t. 04.01.2007).
28. http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi celexplus prod CELEXnumdoc&lg= fr&numdoc=62003A0367 (e.t. 26.12.2006).
29. http://www.curia.europa.eu/fr/content/juris/index.htm (e.t. 04.01.2007).
30. ISAAC, Guy (1994), Droit communautaire général (Paris: Masson).
31. Journal Officiel de l’Union Européenne, C 59, 06.03.2004.
32. KARAKAŞ, Ayşe Işıl (1993), Avrupa Topluluğu Hukuk Düzeni ve Ulus Devlet Egemenliği (İstanbul: Der Yayınları).
33. REÇBER, Kamuran (2002), Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi (Bursa: Ezgi Kitabevi).
34. REÇBER, Kamuran (2004), Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri (İstanbul: Aktüel Yayınları).
35. REÇBER, Kamuran (2005), “Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Üye Adaylığının Topluluklar Yargısı Açısından Geçerliliği,” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi (60/4): 195-211.
36. RIDEAU, Joël (1996), Droit institutionnel de l’Union et des Communautés européennes (Paris: L.G.D.J.).
37. TEKİNALP, Ünal/TEKİNALP, Gülören vd. (2000), Avrupa Birliği Hukuku (İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.).
38. TEZCAN Ercüment (2006), “Yedaş Kararı ve Düşündürdükleri,” http://www.usakgundem.com/ yazarlar.php?type=12&id=290 (e.t. 26.12.2006).
39. T-419/93, Hanley/Conseil et Commission, T-281/93, Ordonnance du 15.07.1994, Walsh e.a./Conseil et Commission, Rec. 1994.
40. T-168/94, Arrêt du 18.09.1995, Blackspur DIY e.a../Conseil et Commission, Rec. 1995.
41. T-175/94,Arrêt du 11.07.1996, International Procurement Services/Commission, Rec. 1996. - T- 336/94, Arrêt du 16.10.1996, Efisol/Commission, Rec. 1996.
42. T-75/96, Ordonnance du 10.12.1996, Söktas/Commission, Rec. 1996.
43. T-267/94, Arrêt du 11.07.1997, Oleifici Italiani/Commission, Rec. 1997.
44. T-195/95, Arrêt du 06.05.1997, Guérin automobiles/Commission, Rec.1997.
45. T-537/93, Arrêt du 21.06.2000, Tromeur/Conseil et Commission, Rec. 2000.
46. T-170/00, Arrêt du 20.02.2002, Förde-Reederei/Conseil et Commission, Rec. 2002.
47. T-146/01, Arrêt du 17.12.2003, D.L.D. Trading/Conseil, Rec. 2003.
48. T-273/01, Arrêt du 19.03.2003, Innova Privat-Akademie/Commission, Rec. 2003.
49. T-2002/02, Ordonnance du 14.01.2004, Makedoniko Metro et Michaniki/Commission, Rec. 2004.
50. T-19/01, Arrêt du 03.02.2005, Chiquita Brands e.a./Commission, Rec. 2005.
51. T-283/02, Arrêt du 16.03.2005, EnBW Kernkraft/Commission, Rec. 2005.