Evlilik Yaşamının Psikolojik Sağlamlık Düzeyine Etkisinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma, evli bireylerin evlilik doyumları ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve evlilik yaşamının psikolojik sağlamlık üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Örneklem ve Yöntem: Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Ankara’da yaşayan, 23–60 yaş aralığında bulunan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden toplam 503 evli birey oluşturmuştur. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Evlilik Yaşamı Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda, evlilik yaşamı ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Psikolojik sağlamlık düzeyi arttıkça evlilik doyumunun da anlamlı biçimde arttığı saptanmıştır. Kadınların evlilik doyumu ve psikolojik sağlamlık puan ortalamalarının erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Eğitim düzeyi ve gelir düzeyi yükseldikçe hem evlilik doyumu hem de psikolojik sağlamlık düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Regresyon analizi, evlilik yaşamının psikolojik sağlamlığın anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Sonuç: Araştırma bulguları, evlilik yaşamının bireylerin psikolojik sağlamlığını destekleyen önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Evlilik ilişkisinin niteliğinin artmasının bireylerin stresle başa çıkma, uyum sağlama ve duygusal düzenleme becerilerinin güçlenmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, evlilik doyumunu artırmaya yönelik psikoeğitim programlarının geliştirilmesi ve çiftlere yönelik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Evlilik doyumu
• evlilik yaşamı
• psikolojik sağlamlık

The Examination of the Effect of Marital Life on Psychological Resilience

Öz

Aim: This study aims to examine the relationship between marital satisfaction and psychological resilience among married individuals and to determine the predictive effect of marital life on psychological resilience. Subjects and Method: The research was conducted using a relational survey design. The sample consisted of 503 married individuals aged 23–60 living in Ankara, who voluntarily agreed to participate in the study. Data were collected through the Demographic Information Form, the Marital Life Scale, and the Psychological Resilience Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and multiple regression analysis were used in data analysis. Results: The findings revealed a positive and statistically significant relationship between marital life and psychological resilience. Higher levels of psychological resilience were associated with increased marital satisfaction. Women had significantly higher mean scores for both marital satisfaction and psychological resilience compared to men. In addition, both marital satisfaction and psychological resilience increased as educational and income levels rose. Regression analysis indicated that marital life significantly predicted psychological resilience. Conclusion: The results demonstrate that marital life is an important factor supporting individuals’ psychological resilience. Enhancing the quality of the marital relationship contributes to individuals’ ability to cope with stress, adapt to challenges, and regulate emotions effectively. In this regard, it is recommended to develop psychoeducational programs to increase marital satisfaction and to expand counseling services for couples.

Anahtar Kelimeler

• Marital satisfaction
• marital life
• psychological resilience

Kaynakça

1. Aghamiri, N., & Vaziri, S. (2019). Prediction of psychological well-being based on marital intimacy, resilience, and mental health of couples in Tehran. Avicenna Journal of Neuro Psycho Physiology, 6(4), 203–210. http://dx.doi. org/10.32598/ajnpp.6.4.6
2. Arslan, A. (2020). Romantik ilişkilerde ilişki doyumu, irrasyonel inanışlar ve psikolojik ihtiyaçlar arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans Tezi], Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https:// hdl.handle.net/20.500.12415/11741
3. Bektaş, M. (2018). Evli bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin yordanması. [Yüksek Lisans Tezi], Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. https://tez.yok. gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=- yUqlfFd-u-VGPCI1QGpuw&no=WsRUbAIm- KaMtWHvKp0vDA
4. Blom, N., Perelli-Harris, B., & Wiik, K. A. (2023). Relationship quality and family formation in Europe. Advances in Life Course Research, 55, 100527. https://doi.org/10.1016/j. alcr.2023.100527
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. baskı). Pegem Akademi.
6. Canel, A. N. (2012). Evlilik ve aile hayatı. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları. https:// www.aile.gov.tr/media/92199/01_02_evlilik-ve-aile-hayati.pdf
7. Celbek, M. (2024). Genç yetişkinlerde psikolojik sağlamlık düzeyi ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi], Biruni Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https://dspace.biruni.edu.tr/xmlui/ bitstream/handle/20.500.12445/4030/Genç%20 yetişkinlerde%20psikolojik%20sağlamlık%20 düzeyi%20ile%20internet%20bağımlılığı%20 arasındaki%20ilişkinin%20incelenmesi. pdf?sequence=1&isAllowed=y
8. Çimen, G. D. (2021). Paranormal inançlar ile evlilik yaşamı arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https://openaccess.izu.edu.tr/ xmlui/handle/20.500.12436/4567

9. Dobrowolska, M., Groyecka-Bernard, A., Sorokowski, P., Randall, A. K., Hilpert, P., Ahmadi, K., Alghraibeh, A. M., Aryeetey, R., Bertoni, A., Bettache, K., Błażejewska, M., Bodenmann, G., Bortolini, T. S., Bosc, C., Butovskaya, M., Castro, F. N., Cetinkaya, H., Cunha, D., David, D., ... Sorokowska, A. (2020). Global Perspective on Marital Satisfaction. Sustainability, 12(21), 8817. https://doi.org/10.3390/su12218817
10. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93–102. https://jhwbjournal.com/uploads/ files/c6d5317a51c32cbf3b82c77b73eea1fd.pdf
11. Doğru, E. (2025). Gelecek kaygısı ve psikolojik sağlamlık ilişkisi: Meslek yüksekokulu öğrencileri üzerine bir araştırma. [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https://tezara.org/theses/952955
12. Dönmez, N. (2025). Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışlarını yordamada evlilik doyumu ve psikolojik sağlamlığın rolü. [Yüksek Lisans Tezi], Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tezara.org/theses/946303
13. Durualp, E., Kaytez, N., & Girgin, B. A. (2017). Evlilik doyumu ve maternal bağlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(2), 129–138. https://doi.org/10.5455/apd.231562
14. Eken, Ö. (2019). Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=w7On-sMfPQocJA4WJwTR9A&no=chOvw 3uUr4rkwX0XliMU8Q
15. Erhabor, S. I., & Ndlovu, N. J. (2013). How happy are married people? Psychological indicators of marital satisfaction. Gender and Behaviour, 11(2), 5486–5498. https://www.researchgate. net/publication/262685163_How_happy_are_ married_people_Psychological_indicators_of_ marital_satisfaction_of_married_men_and_ women_in_Gauteng_Province_South_Africa
16. Eskin, M. (2012). Evlilik terapisi için başvuran çiftlerin evlilik doyumu ve evlilik terapisi hakkındaki görüşleriyle ilişkili etmenler. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(4), 226–237. https://jag.journalagent. com/kpd/pdfs/KPD_15_4_226_237.pdf
17. Fırat, B. (2021). Evli Bireylerin Duygu Düzenleme Becerileri ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri ile Yaşam Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 4(1), 111-130. https://dergipark. org.tr/tr/pub/apjec/article/939073
18. Fincham, F. D., & Beach, S. R. (1999). Marriage in the new millennium: Is there a place for social cognition in marital research? Journal of Social and Personal Relationships, 16, 685–704. https:// doi.org/10.1177/0265407599166002
19. Güneş, F. (2011). Aile sosyolojisi: Aile, evlilik, akrabalık ve hane. İçinde Aile Sosyolojisi (ss. 28– 48). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
20. Güngörmüş, K., Okanlı, A., & Kocabeyoğlu, T. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 6(1), 9–14. https://doi.org/10.5505/ phd.2015.80299
21. Hatami, H., Habi, M., & Akbari, A. (2009). Assessing the impact of religiosity on marital satisfaction. J Military Psychology, 1(1), 13-22.
22. Henry, N. J., Berg, C. A., Smith, T. W., & Florsheim, P. (2007). Positive and negative characteristics of marital interaction and their association with marital satisfaction in middle-aged and older couples. Psychology and aging, 22(3), 428. https://doi.org/10.1037/0882-7974.22.3.428
23. Jackson, G. L., Krull, J. L., Bradbury, T. N., & Karney, B. R. (2017). Household income and trajectories of marital satisfaction in early marriage. Journal of Marriage and Family, 79(3), 690-704. https://doi. org/10.1111/jomf.12394
24. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (2. yazım, 1. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
25. Koçak, M. Ç. (2021). Evli bireylerde psikolojik sağlamlık ile öz anlayış ve kişilerarası ilişkilerde bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi], Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. https://acikerisim.sakarya.edu.tr/ xmlui/bitstream/handle/20.500.12619/101360/ T10973.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_ source=chatgpt.com Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psy chologist, 56(3), 227–238. https://doi. org/10.1037/0003-066X.56.3.227
26. Mirecki, R. M., Chou, J. L., Elliott, M., & Schneider, C. M. (2013). What factors influence marital satisfaction? Differences between first and second marriages. Journal of Divorce & Remarriage, 54(1), 78–93. https://doi.org/10.108 0/10502556.2012.743831
27. Samuk, U. (2022). Yetişkin bağlanma stilleri ile sahte benliğin evlilik yaşamı üzerindeki rolü. [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https:// openaccess.izu.edu.tr/items/06fc7309-73c8- 4c6e-8deb-1e1dc4bc5b98
28. Saraç, A., Hamamcı, Z., & Güçray, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin romantik ilişki doyumu yordaması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 69–81. https://dergipark.org.tr/en/ pub/tpdrd/issue/21463/230066
29. Schmitt, M., Kliegel, M., & Shapiro, A. (2007). Marital interaction in middle and old age: A predictor of marital satisfaction?. The International Journal of Aging and Human Development, 65(4), 283-300. https://doi.org/10.2190/AG.65.4.a
30. Shoqeirat, M. D., Almatarneh, A., Alkhawaldeh, M., Al-Zaben, M., Al Majali, S., & Algaralleh, A. (2023). Married & wise: A correlational study of wisdom, well-being, and resilience. Journal of Social Studies Education Research, 14(3), 145–166. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1407853.pdf
31. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Bernard, J. (2008). The Brief Resilience Scale: Assessing the ability to bounce back. International Journal of Behavioral Medicine, 15, 194–200. https://doi. org/10.1080/10705500802222972
32. Tekin, T. (2025). Evli bireylerin evlilik yaşam doyumu ile bilişsel esneklik ve aile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans Tezi], Muş Alparslan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezSorguSonucYeni.jsp
33. Tezer, E. (1996). Evlilik ilişkisinden sağlanan doyum: Evlilik yaşam ölçeği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2, 1–7. https://dergipark.org.tr/ tr/download/article-file/200062
34. Tuzcu, A. (2017). Evli bireylerde kişilik özelliklerinin evlilik uyumu ve evlilik doyumu üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=OXvWj8IFo79 TPb8YvXTn2A&no=W1P05HMYh2oYVSCxbiF7tw
35. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025). Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi: Medeni durum istatistikleri. https:// nip.tuik.gov.tr/?value=MedeniDurum
36. Uslu Taş, M. (2020). Kadınlarda cinsel mitler, evlilikte güç algısı ve evlilik doyumu. [Yüksek Lisans Tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
37. Whisman, M. A., Uebelacker, L. A., & Weinstock, L. M. (2004). Psychopathology and marital satisfaction: the ımportance of evaluating both partners. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72(5), 830–838. https://doi.org/10.1037/0022- 006X.72.5.830
38. Xiao, Y., Wang, Y., Chang, W., Chen, Y., Yu, Z., & Risch, H. A. (2019). Factors associated with psychological resilience in left-behind children in southwest China. Asian journal of psychiatry, 46, 1-5. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2019.09.014
39. Yaşar Ekici, F. (2014). Türk aile yapısının değişim ve dönüşümü ve bu değişim ve dönüşüme etki eden unsurların değerlendirilmesi. International Journal of Social Science, 30, 209–224. https:// jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_ id=27262
40. Yılmaz, T. (2025). Evli bireylerin algıladıkları ebeveyn ilişkileri, romantik ilişkide akılcı olmayan inançları ve evlilik doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi], Aksaray Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. https:// acikerisim.aksaray.edu.tr/items/bf123bfd-c3be- 40b6-a0d8-9c984e0951c4
41. Zaheri, F., Dolatian, M., Shariati, M., Simbar, M., Ebadi, A., & Azghadi, S. B. H. (2016). Effective factors in marital satisfaction in perspective of Iranian women and men: A systematic review. Electronic Physician, 8(12), 3369–3377. https:// doi.org/10.19082/3369