Araştırma Makalesi

Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Cilt: 11 Sayı: 2 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Sağlıklı diyet modellerinden biri olarak kabul edilen Akdeniz diyetinin ve duygusal iştah kontrolünün diyabet yönetimini kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Bu çalışmada, tip 2 diabetes mellitus (T2DM) hastalarında Akdeniz diyetine uyum, duygusal iştah ve metabolik kontrol parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem ve Yöntem: Çalışma en az bir yıl önce tanı alan 19-64 yaş arası gönüllü 101 T2DM hastası ile yürütülmüştür. Hastalara demografik özellikler, sağlık durumları, antropometrik ölçümler ve hastalık ile ilişkili biyokimyasal parametreleri kapsayan bir anket formuna ek olarak Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Duygusal İştah Anketi (DİA) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan hastalarda metabolik kontrolün göstergesi olan hemoglobin A1c (HbA1c), açlık kan glukozu ve beden kütle indeksi (BKİ) düzeyleri, uyumsuz olanlara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0.05). Akdeniz diyetine yüksek uyumlu hastaların bel çevresi ise kabul edilebilir düzeyde uyumlu olanlara göre düşük bulunmuştur (p<0.05). Erkek hastaların duygusal yemek yeme pozitif durum ortalamaları ve toplam pozitif puan ortalamaları kadın hastalardan daha yüksektir (p<0.05). DİA pozitif toplam puan ile HbA1c ve açlık kan glukozu arasında pozitif yönlü ve yine pozitif toplam puan ile BKİ ve bel çevresi arasında negatif yönlü zayıf ve orta düzey ilişkiler saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Duygulara karşılık olarak gelişen ve aşırı yemeye neden olan duygusal iştah, T2DM hastalarında vücut ağırlığı kaybını zorlaştırmakta ve obezite riskini arttırmaktadır. Bu nedenle T2DM’li bireylerde, beslenmenin psikolojik yönü de dikkate alınarak, duygusal iştah durumları sorgulanmalıdır. Ayrıca Akdeniz diyetine uyum ile T2DM’nin biyobelirteçleri ve antropometrik ölçümler üzerine olumlu etkiler gözlenmektedir. Bu nedenle T2DM’li bireylerin tıbbi beslenme tedavisinde Akdeniz diyetine uyum arttırmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agnoli, C., Sieri, S., Ricceri, F., Giraudo, M. T., Masala, G., Assedi, M., Panico, S., Mattiello, A., Tumino, R., Giurdanella, M. C., & Krogh, V. (2018). Adherence to a Mediterranean diet and long-term changes in weight and waist circumference in the EPIC-Italy cohort. Nutrition & Diabetes, 8(1), 1-10. https://doi.org/10.1038/s41387-018-0023-3
  2. Al-Goblan, A. S., Al-Alfi, M. A., & Khan, M. Z. (2014). Mechanism linking diabetes mellitus and obesity. Diabetes, metabolic syndrome and obesity: targets and therapy, 7, 587-591. https://doi.org/10.2147/DMSO.S67400
  3. American Diabetes Association. (2018). Lifestyle management: Standards of medical care in diabetes. Diabetes Care, 41, 38–50. https://doi.org/10.2337/ dc18-S004
  4. American Diabetes Association. (2020). 5. Facilitating behavior change and well-being to improve health outcomes: Standards of medical care in diabetes-2020. Diabetes Care, 43(Suppl 1), 48. https://doi.org/10.2337/dc20-S005
  5. Chatterjee, S., Khunti, K. & Davies, M. J. (2017). Type 2 diabetes. The Lancet, 389(10085), 2239-2251. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)30058-2
  6. Ciccarone, E., Di Castelnuovo, A., Salcuni, M., Siani, A., Giacco, A., Donati, M. B., Gaetano, G., Capani, F., & Iacoviello, L., on behalf of the Gendiabe Investigators (2003). A high‐score Mediterranean dietary pattern is associated with a reduced risk of peripheral arterial disease in Italian patients with Type 2 diabetes. Journal of Thrombosis and Haemostasis, 1(8), 1744-1752. https://doi.org/10.1046/j.1538-7836.2003.00323.x
  7. Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., Bauman, A. E., Booth, M. L., Ainsworth, B. E., Pratt, M., Ekelund, U., Yngve, A., Sallis, J., & Oja, P. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine & Science in Sports & Exercise, 35(8), 1381-1395. https://doi.org/10.1249/01.MSS.0000078924.61453.FB
  8. Demirel, B., Yavuz, F. K., Karadere, M. E., Şafak, Y. & Türkçapar, M. H. (2014). Duygusal İştah Anketi'nin Türkçe geçerlik ve güvenilirliği, beden kitle indeksi ve duygusal şemalarla ilişkisi. Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapy and Research, 3, 171-181. http://dx.doi.org/10.5455/JCBPR.44046

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

5 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bayram, S., Çalışkan, H., & Altuner, A. D. (2022). Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 177-187. https://doi.org/10.46971/ausbid.986920
AMA
1.Bayram S, Çalışkan H, Altuner AD. Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;11(2):177-187. doi:10.46971/ausbid.986920
Chicago
Bayram, Sinem, Hilal Çalışkan, ve Arife Derya Altuner. 2022. “Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 11 (2): 177-87. https://doi.org/10.46971/ausbid.986920.
EndNote
Bayram S, Çalışkan H, Altuner AD (01 Aralık 2022) Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 11 2 177–187.
IEEE
[1]S. Bayram, H. Çalışkan, ve A. D. Altuner, “Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 177–187, Ara. 2022, doi: 10.46971/ausbid.986920.
ISNAD
Bayram, Sinem - Çalışkan, Hilal - Altuner, Arife Derya. “Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 11/2 (01 Aralık 2022): 177-187. https://doi.org/10.46971/ausbid.986920.
JAMA
1.Bayram S, Çalışkan H, Altuner AD. Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;11:177–187.
MLA
Bayram, Sinem, vd. “Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 2, Aralık 2022, ss. 177-8, doi:10.46971/ausbid.986920.
Vancouver
1.Sinem Bayram, Hilal Çalışkan, Arife Derya Altuner. Tip 2 Diyabetli Bireylerde Duygusal İştah, Akdeniz Diyetine Uyum ve Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2022;11(2):177-8. doi:10.46971/ausbid.986920

2560px-CC_BY-NC-ND.svg.png

Dergimizde yayınlanan çalışmalar CC BY-NC-ND 4.0 lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır. 

Makale gönderme süreçleri ve "Telif Hakkı Bildirim Formu" hakkında yardım almak için tıklayınız.