JOHN KENNETH GALBRAİTH’İN İKTİSADİ ANALİZİNDE BOLLUK TOPLUMU, TÜKETİCİ EGEMENLİĞİ VE SOSYAL SORUNLAR

Bu çalışmanın amacı, Galbraith‟in mevcut iktisadi anlayıştan kaynaklandığını iddia ettiği sosyal sorunları içeren Bolluk Toplumu analizindeki temel kavramsal çerçeveyi incelemek ve bu analizde ulaşılan sonuçları değerlendirmektir. Galbraith özellikle, İkinci Dünya Savaşı‟ndan sonra hızlı bir üretim artışı sürecine giren Amerikan toplumunun yaşadığı iktisadi dönüşümleri analiz etmiştir. Galbraith‟in bu analizinin özünde; İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerika‟da biriken zenginlik, tüketim, üretim ve sosyal dengesizlik gibi konular yatmaktadır. Amerikan ekonomisi ve toplumuna yönelen eleştirilerden oluşan Bolluk Toplumu analizi, hem iktisadi hem de sosyolojik gözlemleri içerisinde barındırmaktadır. Bolluk Toplumu analizinde zenginlikten kaynaklı bir iyimserlik ve ardından zenginliğin düşüşüyle ortaya çıkan birikim ve bölüşüm sorunlarından doğan bir kötümserlik sezilmektedir. Bolluk Toplumunda iktisadın en temel sorunlarından birisi olan kıtlık çözülebilmiştir ama artan zenginliğin yapay isteklere yönlendirilmesiyle beraber olumsuz bir durumla karşılaşılmıştır. Üretim, tüketim ve bölüşüm gibi ana iktisadi meseleler üzerinde yoğunlaşan Galbraith, Amerikan ekonomisinin o dönemde içinde düştüğü bu olumsuz durumu sorgulamaktadır. Galbraith‟e göre yerleşik iktisat teorisi ise bu durumu açıklayabilmekten uzak kalmakta ve dolayısıyla Amerikan ekonomisine farklı bir açıdan yaklaşmak gerekmektedir. Galbraith‟in Bolluk Toplumu analizinde yer alan geleneksel akıl, bağımlılık etkisi ve tüketici egemenliği eleştirisi ise önerilen bu farklı yaklaşımın unsurlarıdır.