MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ
Öz
Ġnsan hayatının baĢlıca üç önemli geçiĢ dönemi doğum, evlenme ve ölümdür. Bu üç önemli evre kendi içerisinde bazı alt baĢlıklara ayrılmaktadır. Bu baĢlıkların hepsinde Anadolu'da yüzyıllardır tekrarlanan birçok âdet, tören, gelenek, büyüsel ve dinsel ritüel uygulamalar yer almaktadır. Bu uygulamalar bağlı bulundukları yörenin kültürüyle doğru orantılı olarak icra edilmektedir. Anadolu‟nun hemen hemen her tarafında gerçekleĢtirilen bu uygulama ve ritüellerin amacı önemli süreçleri belirlemek, kutsamak, tekrar etmek ve canlandırmak suretiyle hatırlanabilirliğini pekiĢtirmektir. Her bölgede kısmîfarklılık gösteren bu süreçler bazı anlamları bünyesinde barındırmaktadır. Ege bölgesi ve Marmara bölgesinin bazı illerinde ağırlıklı olarak görülen ve tespit edilen“kırk uçurma ve yumurta” uygulaması, geçiĢ dönemlerinden doğum evresi içindeki pratiklerdendir. Bu uygulama, doğum ile beraber 40 günlük önemli ve bir o kadar da kritik bir süreç olan lohusalığı kapsamaktadır. Lohusalık, genel olarak korumasız olan anne ve bebeğin çeĢitli dinsel ve büyüsel iĢlemlerle koruma altına alındığı bir dönemdir. Böylesine önemli ve kasvetli bir süreç olan lohusalık “kırk uçurma” geleneği ile sonlandırılmaktadır. Kırk uçurma ile nazar ve kötü ruhlardan arınan anne ve bebek “ilk çıkıĢ” olarak da adlandırdığımız bir Ģekilde aile, komĢu ve yakın çevre ziyareti yaparlar. Bu ziyaretlerde kiĢilerin iyi dilek ve temennilerini kırk uçurma sepeti içerisinde bulunan unsurlarla yapmaları önemli geleneksel uygulamalardan biridir. Birçok dilek,temenni ve duanın bazı unsurlara yüklenerek dile getirildiği bu uygulamada esas unsur olarak yumurta karĢımıza çıkmaktadır. Bebeğin yumurta gibi sağlam ve sağlıklı olması temennisinin yattığı bu dilek yanında tuz, pirinç ve Ģekere ilave olarak birçok mitolojik ve dini içerikli anlamların bulunduğu sepetin verilmesi ve bu geleneğin sürdürülmesi oldukça önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKKOYUNLU, Ziyat veErcilasun, Ahmet B.,(2015),Dîvânu Lugâti’t-Türk, Ankara: TDK Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
3 Mayıs 19
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 7 Sayı: 19
APA
Ateş, F. (2019). MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(19), 14-27. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628217
AMA
1.Ateş F. MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ. Avrasyad. 2019;7(19):14-27. doi:10.33692/avrasyad.628217
Chicago
Ateş, Fatma. 2019. “MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE ‘KIRK UÇURMA’ GELENEĞİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 (19): 14-27. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628217.
EndNote
Ateş F (01 Eylül 2019) MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 19 14–27.
IEEE
[1]F. Ateş, “MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE ‘KIRK UÇURMA’ GELENEĞİ”, Avrasyad, c. 7, sy 19, ss. 14–27, Eyl. 2019, doi: 10.33692/avrasyad.628217.
ISNAD
Ateş, Fatma. “MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE ‘KIRK UÇURMA’ GELENEĞİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7/19 (01 Eylül 2019): 14-27. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628217.
JAMA
1.Ateş F. MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ. Avrasyad. 2019;7:14–27.
MLA
Ateş, Fatma. “MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE ‘KIRK UÇURMA’ GELENEĞİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 19, Eylül 2019, ss. 14-27, doi:10.33692/avrasyad.628217.
Vancouver
1.Fatma Ateş. MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ. Avrasyad. 01 Eylül 2019;7(19):14-27. doi:10.33692/avrasyad.628217
Cited By
Tarımla İlgili İnanışlar ve Günümüze Yansımaları (Arpa, Buğday, Bulgur)
Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.48174/buaad.1279280DOĞUMLA İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALARDA “DEĞİRMEN”
Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi
https://doi.org/10.12981/mahder.1507287