SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ
Öz
slamiyet sonrası Türk
devletlerinde görülen vezirlik kurumu Akkoyunlular yolu ile Safevilere
intikal etmiştir. İlk dönemler vezir olarak atanan kişi yönetimde çok
etkili değildi. Çünkü Şah İsmail vezirlik makamını oluşturduktan sonra
aynı zamanda Vekil-i Nefs-i Nefis-i Humayun adlı bir makam daha
oluşturmuş ve başına da Hüseyin Beg Şamlu adında bir kızılbaş emirini
getirmişti. Kızılbaşların devlet üzerindeki etkisi nedeniyle, vezir yeni
oluşturulan Vekil-i Nefs-i Nefis-i Humayun makamının gölgesinde
kalmıştır. Ancak Safeviler, zamanla kızılbaşların devlet yönetimindeki
etkisinin azaltılmasıyla, kendisinden önceki ve muasırı olan Türk
devletlerindeki gibi bir etkili bir vezaret makamına sahip olmuşlardı.
Babası Şah Muhammed Hudabende’nin yerine tahta geçen I. Şah Abbas,
devlette oldukça etkili olan Ustaclu Mürşid Han’ı katledince Vekalet
makamı ortadan kaldırılmış ve bundan sonra yönetimde kızılbaşlar yerine
gulamlar ve İranî unsurlar daha fazla görülmeye başlanmıştır. İtimatü’d
devle olarak bilinen Vezir-i azam şahın güvendiği ve her konuda bilgisi
olan kişilerden seçilmekteydi. Zira onun adalet dağıtmak, vergi toplamak
ve gerekli yerlere liyakatli insanları atamak gibi önemli görevleri
vardı. Şah, tüm bu özellikleri taşıdığına inandığı için İranî unsurları
bu göreve atamaktaydı. Aynı zamanda onların kendi ordusu ve çok fazla
akrabası olmaması bunda etkiliydi. Zira bu şekilde isyan çıkarmaları
imkansızdı. İtimatü’d devle ünvanı Safeviler yıkılana kadar varlığını
korumuş ve kendisinden sonra gelen devletlere intikal etmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALĠCAN, Mustafa, (2014), “Selçukluların Erken Döneminde Vezirlik Kurumu”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:7, Sayı:16.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 19
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 7 Sayı: 19
APA
Erdoğan, E. (2019). SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(19), 111-120. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628228
AMA
1.Erdoğan E. SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ. Avrasyad. 2019;7(19):111-120. doi:10.33692/avrasyad.628228
Chicago
Erdoğan, Eralp. 2019. “SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 (19): 111-20. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628228.
EndNote
Erdoğan E (01 Eylül 2019) SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 19 111–120.
IEEE
[1]E. Erdoğan, “SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ”, Avrasyad, c. 7, sy 19, ss. 111–120, Eyl. 2019, doi: 10.33692/avrasyad.628228.
ISNAD
Erdoğan, Eralp. “SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7/19 (01 Eylül 2019): 111-120. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628228.
JAMA
1.Erdoğan E. SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ. Avrasyad. 2019;7:111–120.
MLA
Erdoğan, Eralp. “SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 19, Eylül 2019, ss. 111-20, doi:10.33692/avrasyad.628228.
Vancouver
1.Eralp Erdoğan. SAFEVİLERDE VEZİR-İ AZAMLIK MÜESSESESİ. Avrasyad. 01 Eylül 2019;7(19):111-20. doi:10.33692/avrasyad.628228
Cited By
SAFEVÎ DEVLETİNİN KURULUŞ SÜRECİNDE “EHL-İ İHTİSAS” VE ÖNEMİ
Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1574149İki Safevi Şehzadesi: Sam ve Behram Mirza
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1631127