TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISI VE KARİYER KARARSIZLIĞI: SİNOP ÖRNEĞİ

Özet Kariyer kararsızlığı, üniversiteye hazırlanan öğrencilerin çoğunluğunun en temel problemi olarak ortaya çıkmaktadır. Çünkü, geleceğe yönelik toplumsal yaşamın inşasında ve idamesinde bireylerin icra edecekleri meslekler önem taşımaktadır. Kariyer seçim sürecinin karmaşıklığı ve bireyin kişisel özellikleri ile mesleğin özelliklerini uzlaştırma gerektirmesi, kariyere ilişkin karar verme sürecini zorlaştırmaktadır. Özellikle, kadın öğrencilerin kariyer kararsızlığında toplumsal cinsiyet algısının belirleyici bir faktör olduğu öngörülmektedir. Çünkü toplumsal normlar özellikle kadınların küçük yaşlardan itibaren yaşamdaki yerlerini belirleyerek önemli bir rol oynamakta ve toplumsal normlar yoluyla kadınların yapılarına ve yaşamlarına uygun olduğu düşünülen mesleklere yöneltilmektedir. Dolayısıyla toplumsal normların, kadınların mesleki kimlik gelişim süreçlerini, beceri, yetenek ve hedeflerinden daha fazla etkilediği düşünülmektir. Bu çalışma, cinsiyet farklılıkları üzerine çerçevelenen sosyal rol kuramı esas alınarak modellendirilmiştir. Kuramda, kişisel eylemlilik ile toplumsal yapı arasındaki ilişkiye yönelik olarak çalışır, aynı zamanda toplumsal yapıyı eylemlilik içinde eritmektedir. Ayrıca, toplumsal yapıdaki noksan olan unsurların biyolojik cinsiyet kategorisiyle örtüldüğünün sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışmada, bireylerin toplumda gündelik yaşamlarına göre biçimlenen yükümlülüklerine ilişkin toplumsal cinsiyet algısı ile kariyer kararsızlığı arasındaki ilişkinin sosyoloik olarak analizi hedeflenmiştir. Sinop ilinde üniversiteye hazırlanan lise mezunu kadınlardan oluşan 227 kişilik örneklemden toplanan veriler SPSS 21 programıyla analiz edilmiştir. Verilerden elde edilen sonuçlara göre, kariyer kararsızlığı ile toplumsal cinsiyet algısı arasında sosyolojik olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır.