SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI

Behice Varışoğlu; Levent Şahin

doi:10.33692/avrasyad.895698

SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI

Öz

Dil farkındalığı bireyin dili doğru ve etkili kullanımına yönelik geliştirdiği bilinçli davranışlar ve durumlar bütünüdür. Dil farkındalığı terimi; morfolojik, sentaktik, fonolojik, semantik, pragmatik farkındalık gibi birçok alt farkındalığı kapsayan bir üst çatı görünümündedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, ses-duygu/anlam/mesaj ilişkisini, öğrencilerin görüşleri doğrultusunda ortaya koymak, farklı okul türlerindeki ortaöğretim on birinci sınıf öğrencilerinin Necip Fazıl KISAKÜREK’in Çan Sesi şiirinde hangi sesleri fark ettiğini belirlemek ve bu seslerin şiirin teması bağlamında, şiirin mesajı ve anlamıyla olan ilişkisini ortaya koymaktır. Bu çalışmada durum çalışması (case studies) deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubu Giresun ilinde bulunan üç farklı lisede öğrenim gören toplam 142 on birinci sınıf öğrencisidir. Örneklem grubu seçilirken kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış bir ölçme aracı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel çözümleme tekniklerinden yararlanılmış ve veriler frekans ve yüzde değerleriyle sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre çalışmaya katılan öğrencilerin en fazla fark ettikleri sesler ç ve ş sesleridir. Fark edilen seslerle bağlantılı olarak öğrencilerin en çok hissettikleri duygunun korku ve ürperti olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin %71,6’sı şiirdeki seslerle şiirin ana duygusu arasında ilişki olduğunu belirtmişlerdir. Cinsiyet açısından sonuçlara göre, kızların %81,7’si ve erkeklerin %70,8’i korku duygusu ile ç sesinin ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Farklı okul türlerinde ise en çok fark edilen sesin ç sesi olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ADIYAMAN, Ceyda, (2010), “Türkçede Ses Ve Anlam İlişkisi Üzerine Bir İnceleme”, III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, (Ed. İlyas Yazar), İzmir.
AKSAN, Doğan, (2013), Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim (II. Cilt), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
ALLOR, Jill Howard, (2002), “The Relationships Of Phonemic Awareness And Rapid Naming To Reading Development”, Learning Disability Quarterly, S. 25, s. 47-57.
ANTHONY, Jason L., ve FRANCİS, David J. (2005), “Development Of Phonological Awareness”, Current Directions in Psychological Science, C. 14, S. 5, s. 255-259

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Behice Varışoğlu Bu kişi benim
0000-0003-4172-7081
Türkiye

Levent Şahin
0000-0002-0437-7142
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2020

Kabul Tarihi

2 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.33692/avrasyad.895698

IZ

https://izlik.org/JA78DE42CR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Varışoğlu, B., & Şahin, L. (2021). SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(26), 313-330. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895698

AMA

1.Varışoğlu B, Şahin L. SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI. Avrasyad. 2021;9(26):313-330. doi:10.33692/avrasyad.895698

Chicago

Varışoğlu, Behice, ve Levent Şahin. 2021. “SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 (26): 313-30. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895698.

EndNote

Varışoğlu B, Şahin L (01 Mart 2021) SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 26 313–330.

IEEE

[1]B. Varışoğlu ve L. Şahin, “SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI”, Avrasyad, c. 9, sy 26, ss. 313–330, Mar. 2021, doi: 10.33692/avrasyad.895698.

ISNAD

Varışoğlu, Behice - Şahin, Levent. “SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9/26 (01 Mart 2021): 313-330. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895698.

JAMA

1.Varışoğlu B, Şahin L. SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI. Avrasyad. 2021;9:313–330.

MLA

Varışoğlu, Behice, ve Levent Şahin. “SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 26, Mart 2021, ss. 313-30, doi:10.33692/avrasyad.895698.

Vancouver

1.Behice Varışoğlu, Levent Şahin. SES-ANLAM-DUYGU İLİŞKİSİNİ KAVRAMADA FONOLOJİK FARKINDALIĞIN ROLÜ: BİR DURUM ÇALIŞMASI. Avrasyad. 01 Mart 2021;9(26):313-30. doi:10.33692/avrasyad.895698