Yıl 2020, Cilt 8 , Sayı 21, Sayfalar 279 - 289 2020-03-15

RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM

Ahmet ÖZKAN [1]



XX. yüzyılda, çok sayıda toplu katliam yaşanmıştır. Toplumsal ayrışmanın kaçınılmaz sonucu olarak yaşanan bu katliamlarda milyonlarca insan ölmüş, yaşanan dramların bireyler üzerindeki travmatik etkisi kuşaklar arası aktarımla toplumsal belleğe kazınmıştır. Bu geniş ölçekli şiddet eylemlerinden biri de hiç şüphesiz Ruanda soykırımıdır. Sömürgeci ve yerel güçlerin etkisiyle tırmanan toplumsal kamplaşma bir iç savaşa evrilmiş, sonuç olarak Ruanda'nın halklarından olan Hutuların diğer Ruandalılar Tutsileri ve Twaları hedef alan kanlı şiddet eylemleri gerçekleştirmişlerdir. Bu şiddet eylemleri sonucunda yaklaşık yüz gün içinde 800.000 kişi hayatını kaybetmiştir. 1994 yılında yaşanan bu vahşet, sosyolojik, antropolojik, politik ve edebi birçok çalışmanın konusu olmuştur. Ruanda soykırımını bireysel ve toplumsal travma ve bellek ekseninde ele alması bakımından Belçikalı çizer Jean-Philippe Stassen'in Déogratias (2000) adlı eseri de önemlidir. Eserde soykırım süreci, tanık olduğu insanlık dışı olayların ardından ölümcül bir deliliğe tutulan genç Hutu Déogratias'ın gözünden anlatılır. Zamansal düzlem olarak soykırımın hemen sonrasında başlayan bu anlatıda zihinsel geri dönüşlere sıklıkla yer verilir. Gerçek tanıklıkların derlenmesiyle kaleme alınan bu kurgusal eserde, çizer Stassen söylenmesi mümkün olmayan, resmi tarih anlatılarında yer almayanları bir “bellek ödevi” bilinciyle aktarır. “Soykırımı ve sonuçlarını içeriden görmek” fikrinden yola çıkan Stassen'in karşılaştığı sorunsal şudur: kelimelere dökülmesi imkansız olan bu insanlık dramını çizgi ve resimlerle nasıl anlatmak gerekir? Bu çalışmada Stassen'in grafik romanı Déogratias tarih ve belleğin çizgisel temsilleri ekseninde ele alınacaktır.


Ruanda Soykırımı, Grafik Roman, Bellek
  • Momberg, M. 2016. Hotel Rwanda : individual heroism or interconnectedness in the portrayal of Paul Rusesabagina?. Scriptura, 115(1): 1-12, doi: http://dx.doi.org/10.7833/115-0-1176.?
  • Kuperman, A. J. (2000). Rwanda in retrospect. Foreign Affairs,1, 94-118.
  • Barnett, M. 2002. Eyewitness to a Genocide : the United Nations and Rwanda Ithaca, Cornell University Press
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5270-2333
Yazar: Ahmet ÖZKAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: ISTANBUL MEDENIYET UNIVERSITY
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Mart 2020

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad679788, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2020}, volume = {8}, pages = {279 - 289}, doi = {10.33692/avrasyad.679788}, title = {RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM}, key = {cite}, author = {ÖZKAN, Ahmet} }
APA ÖZKAN, A . (2020). RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 8 (21) , 279-289 . DOI: 10.33692/avrasyad.679788
MLA ÖZKAN, A . "RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8 (2020 ): 279-289 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/53065/679788>
Chicago ÖZKAN, A . "RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8 (2020 ): 279-289
RIS TY - JOUR T1 - RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM AU - Ahmet ÖZKAN Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.679788 DO - 10.33692/avrasyad.679788 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 279 EP - 289 VL - 8 IS - 21 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.679788 UR - https://doi.org/10.33692/avrasyad.679788 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM %A Ahmet ÖZKAN %T RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM %D 2020 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 8 %N 21 %R doi: 10.33692/avrasyad.679788 %U 10.33692/avrasyad.679788
ISNAD ÖZKAN, Ahmet . "RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8 / 21 (Mart 2020): 279-289 . https://doi.org/10.33692/avrasyad.679788
AMA ÖZKAN A . RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2020; 8(21): 279-289.
Vancouver ÖZKAN A . RUANDA'YI HATIRLAMAK: JEAN-PHILIPPE STASSEN'İN DEOGRATIAS İSİMLİ GRAFİK ROMANINDA TARİH, BELLEK VE SOYKIRIM. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2020; 8(21): 289-279.