Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex Kaynak Göster

EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 31, 205 - 228, 25.06.2022

Öz

İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyetler Birliği, Mihver devletlere karşı müttefiktir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikasına karşı uluslararası dengeleri koruma iddiasıyla ABD öne çıkmıştır. Soğuk Savaş’ın tarafları (ABD-SSCB) güvenlik örgütlenmeleri, paktlar gibi uluslararası organizasyonlar ile nüfuz alanlarını korumaya ve genişletmeye gayret etmiştir. Bu şekilde Soğuk Savaş askeri kuşatmalar yerine Orta Doğu, Avrupa ve Asya’yı paktlar ile bağlama stratejisi üretmiştir. Bu stratejinin beklenen etkiyi sağlamaması ve verimsiz oluşumlara kaynak aktarma fikri çok uzun sürmemiştir. Diğer yandan çift kutuplu rekabete Orta Doğu’nun kendi dinamiklerinin rekabeti eklenmiş ve ortaya çıkan gerilimler domino etkisiyle bölgeye yayılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bu süreçte daha aktif rol alabileceği başkanlık doktrinleri ile bölgede takip edeceği planları açıklamış ve kendisiyle işbirliği yapacak ülkelere kurallarını sunmuştur. ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki rekabet bölgesel aktörlerin iç politikalarında kutuplaşmalara sebep olmuştur. Ortaya çıkan krizlerin sonucunda ise yeni yönetimlerin eğilimleri Suriye, Irak, Lübnan, Ürdün’ün uluslararası politikalarına yansımıştır. Bu çalışmada Sovyetler Birliği’ni çevreleme stratejisinin bir adımı olan Orta Doğu Komutanlığı ve Bağdat Paktı’nın bölgesel ayrışmaya etkisi incelenmiş ve Süveyş Krizi ardından Eisenhower doktrininin bölgesel uygulamaları değerlendirilmiştir. Makalenin amacı Bağdat Paktı, Süveyş Krizi ve Eisenhower Doktrininin bölgesel aktörlerin politik stratejilerine yansıması çerçevesinde süreci değerlendirmek ve Soğuk Savaşın dolaylı rekabet sisteminin Suriye, Irak, Lübnan, Ürdün krizlerindeki etkisini ortaya koymaktır.

Kaynakça

  • Almog, Orna. 2002. Britain, Israel and the United States 1955-1958: Beyond Suez.Taylor & Francis.
  • Altunışık, B. Meliha. 2007. “Lübnan Krizi: Nedenleri ve Sonuçları”. TESEV. http://tesev.org.tr/wpcontent/uploads/2015/11/Lubnan_Krizi_Nedenleri_Ve_Sonuclari.pdf adresinden alındı
  • Armaoğlu, Fahir. 1995. “Orta Doğu Komutanlığı’ndan Bağdat Paktı’na 1951–1955”. Belleten, 191-236.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Seçil ÖZDEMİR>
BARTIN ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-0488-1314
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 25 Haziran 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 31

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1131624, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {31}, pages = {205 - 228}, title = {EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN}, key = {cite}, author = {Özdemir, Seçil} }
APA Özdemir, S. (2022). EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (31) , 205-228 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/70325/1131624
MLA Özdemir, S. "EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 205-228 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/70325/1131624>
Chicago Özdemir, S. "EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 205-228
RIS TY - JOUR T1 - EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN AU - Seçil Özdemir Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - DO - T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 205 EP - 228 VL - 10 IS - 31 SN - 2147-2610- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN %A Seçil Özdemir %T EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 31 %R %U
ISNAD Özdemir, Seçil . "EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 31 (Haziran 2022): 205-228 .
AMA Özdemir S. EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN. AVRASYAD. 2022; 10(31): 205-228.
Vancouver Özdemir S. EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(31): 205-228.
IEEE S. Özdemir , "EİSENHOWER DOKTRİNİ ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KRİZLER: SURİYEIRAK-ÜRDÜN-LÜBNAN", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 31, ss. 205-228, Haz. 2022