MALATYA’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT İÇİ ULAŞIM: HAFİF RAYLI SİSTEM VE TRAMBÜS KARŞILAŞTIRMASI

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 2, 595 - 617, 29.12.2025

Sena Şahin , Mesut Duran

https://doi.org/10.54688/ayd.1616486

Öz

Bu çalışmada, Malatya ili kent içi ulaşım sistemlerinin sürdürülebilirliği değerlendirilerek hafif raylı sistemin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veri toplama araçları olarak doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler uygulanmıştır. Çalışma kapsamında Malatya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı, Ulaşım Koordinasyon Merkezi, Trafik Hizmetleri Şubesi ve MOTAŞ yetkilileri olmak üzere toplam 12 kişi ile görüşme yapılmıştır. Araştırma soruları, mevcut ulaşım sisteminin sürdürülebilirliği ve hafif raylı sistemin fizibilitesi çerçevesinde; uluslararası ulaşım politikaları ve mevcut literatür temel alınarak oluşturulmuştur. Bulgulara göre, trambüs sistemi ekonomik ve çevre dostu olsa dahi trafik yoğunluğu sebebiyle hız ve verimlilik sorunları yaşamaktadır. Hafif raylı sistemin uygulanması ise yüksek maliyet ve düşük yolcu kapasitesi sebebiyle şu an için mümkün görülmemektedir. Deprem sonrası kentteki ulaşım altyapısının zarar görmesi, ulaşım planlamalarının uzun vadeli ve esnek olması gerektiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, Malatya ilinde sürdürülebilir ulaşım politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilirlik , Toplu Taşıma , Hafif Raylı Sistem , Trambüs

SUSTAINABLE URBAN TRANSPORTATION in MALATYA: A COMPARISON OF LIGHT RAIL SYSTEM AND TROLLEYBUS

Öz

In this study, the feasibility of light rail system was investigated by evaluating the sustainability of urban transportation systems in Malatya. Qualitative research method was used, document analysis and semi-structured interviews were applied as data collection tools. Within the scope of the study, a total of 12 people were interviewed, including officials from Malatya Metropolitan Municipality Transportation Department, Transportation Coordination Center, Traffic Services Branch and MOTAŞ. The research questions were formulated based on international transportation policies and existing literature within the framework of the sustainability of the existing transportation system and the feasibility of the light rail system. According to the findings, even though the trambus system is economical and environmentally friendly, it suffers from speed and efficiency problems due to traffic density. The implementation of a light rail system is currently not feasible due to high cost and low passenger capacity. The damage to the transportation infrastructure in the city after the earthquake has revealed that transportation planning should be long-term and flexible. This study aims to contribute to the development of sustainable transportation policies in Malatya

Anahtar Kelimeler

Sustainability , Public Transportation , Light Rail , Trambus

Kaynakça

• Akbulut, F. (2016). Kentsel ulaşım hizmetlerinin planlanması ve yönetiminde sürdürülebilir politika önerileri. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 336-355.
• Bozlağan, R. (2004). Sürdürülebilir gelişme kavramı üzerine yapılan tartışmalara bir bakış. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(3-4).
• Brundtland Raporu. (1987). Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (World Commission for Environment and Development).
• Busabah Malatya. (2025, Ocak 8). 11A Çamurlu-TOKİ seferleri başladı. https://www.busabahmalatya.com/haber/23340305/11a-camurlu-toki-seferleri-basladi
• Cervero, R. (1984). Journal report: Light rail transit and urban development. Journal of The American Planning Association, 50(2), 133-147.
• Chermahini, A. H., & Sharafabad, A. M. (2020). Examination of sustainable transportation in-approach to sustainability. International Journal of Urban Management and Energy Sustainability, 2(1), 54-59.
• Greene, D. L., & Wegener, M. (1997). Sustainable transport. Journal of Transport Geography, 5(3), 177-190.
• Güven, S. (1982). Türkiye'de ulaşım sistemi ve karayolu ulaştırma kooperatifleri. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları.
• Heinberg, R., & Lerch, D. (2010). What is sustainability? The Post Carbon Reader, 11, 19.
• Kaypak, Ş. (2011). Küreselleşme sürecinde sürdürülebilir bir kalkınma için sürdürülebilir bir çevre. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2011(1), 19-33.
• Knoflacher, H., & Ocalır, E. V. (2011). Sürdürülebilir ulaşım kavramı üzerine tartışmalar. Türkiye Mühendislik Haberleri, 4, 51-58.
• Lesley, L. (2011). Light rail developers handbook. J. Ross Publishing.
• Malatya Büyükşehir Belediyesi. (2025). Feribot seferleri [PDF dosyası]. https://www.malatya.bel.tr/sayfa/feribot-seferleri
• Malatya Flash Haber. (2024, Aralık 27). Depremin ardından tekerler durmadı: Malatya'nın yollarında 31 bin yeni araç. https://www.malatyaflashaber.com/depremin-ardindan-tekerler-durmadi-malatyanin-yollarinda-31-bin-yeni-arac/
• Malatya Kent Konseyi. (2025). Deprem sonrası göç ve demografik değişim çalıştayı özet raporu yayınlandı. https://www.malatyakentkonseyi.com/haberler/deprem-sonrasi-goc-ve-demografik-degisim-calistayi-ozet-raporu-yayinlandi
• MOTAŞ AŞ. (2020). Trambüs hizmeti. https://www.motas.com.tr/hizmet/trambus-1.html
• Öncü, E. (1978b). Toplu taşım sistemlerinin tamamlayıcısı olarak dolmuş. Ankara Belediyesi Ego Genel Müdürlüğü.
• Özen, S. (2003). Ulaştırma politikalarının teknik ve ekonomik temelleri, sorunları ve yöntem yaklaşımı. TMMOB Ulaştırma Politikaları Kongresi Bildiriler Kitabı, 81-94.
• Özmehmet, D. E. (2008). Dünyada ve Türkiye'de sürdürülebilir kalkınma yaklaşımları. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 3(12), 1853-1876.
• Scoones, I. (2007). Sustainability. Development in Practice, 17(4-5), 589-596.
• Şen, H., Kaya, A., & Alpaslan, B. (2018). Sürdürülebilirlik üzerine tarihsel ve güncel bir perspektif. Ekonomik Yaklaşım, 29(107).
• Tica, S., Filipovic, S., Zivanovic, P., & Bajcetic, S. (2011). Development of trolleybus passenger transport subsystems in terms of sustainable development and quality of life in cities. International Journal for Traffic and Transport Engineering, 1(4), 196-205.
• Türkiye İstatistik Kurumu. (2024, Ocak 5). Motorlu kara taşıtları istatistikleri. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi (MEDAS). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=89&locale=tr
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). Motorlu Kara Taşıtları, Ocak 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Motorlu-Kara-Tasitlari-Ocak-2024-53453
• Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Cumhurbaşkanlığı İstatistik Portalı (CİP). https://cip.tuik.gov.tr/