LİBERAL DEMOKRASİLERDE MODERN DÖNEM EĞİTİM POLİTİKALARI BAĞLAMINDA ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK TARTIŞMALARI: AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÖRNEĞİ

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 2, 839 - 856, 29.12.2025

Fikret Çelik

https://doi.org/10.54688/ayd.1736044

Öz

Modern liberal devletlerin dünyada yaşanan ayrımcılığın etkilerini ortadan kaldırmak için tasarladıkları "eşit fırsat politikaları" ve "pozitif ayrımcılık" politikalarının oluşum süreçleri her zaman tartışma konusu olmuştur. Salt çoğulcu bir liberal demokrasinin örneği olan ABD'de, hem liberal demokratik ideal çerçevesinde hem de modern dönem boyunca yurtdışından ABD'ye akın eden göçmenlerin "şekillendirilmesi" sürecinin dünyadaki "eğitim" politikalarına olan etkileri ve bu eğitim anlayışının ulusal düzeyde bir mutabakat için gerçekleştirdiği uyumlaştırma modelleri üzerinde durulmuştur. Bu çalışma, küreselleşme çağında, modern dönemde ortaya atılan siyasal ve toplumsal yapı perspektiflerini, 1960’larda kurulan, siyasal felsefede sorun alanı haline getirilen ve 1990’larda geliştirilen kavramsal çerçeve ile yeniden ele alarak, ulusal ve uluslararası siyasal, yasal ve yönetsel kabul ile uygulamalara dayalı, liberal bir demokrasi olan ABD’nin eğitim politikalarını çokkültürlü bir bakış açısı üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Konunun doğası gereği bu çalışmada bir sosyal bilimler yöntemi olarak “derinlemesine içerik analizi yöntemi” kullanılmıştır. Böylece konu hakkında önemli değerlendirmeleri bulunan ve otorite olarak kabul edilen modern dönem yazar, akademisyen ve düşünürlerinin eserlerinden yararlanılmış ve konu genel olarak metinde “yorumlayıcı atıf” yoluyla derinleştirilmiştir. Çalışma tarihsel ve kuramsal olarak, özellikle eğitim çerçevesinde, modern ve post-modern dönem bağlamıyla sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Liberal Demokrasi , Çokkültürlülük , Eğitim Politikaları , Amerika Birleşik Devletleri

MULTICULTURALISM DEBATES IN THE CONTEXT OF MODERN PERIOD EDUCATION POLICIES IN LIBERAL DEMOCRACIES: THE UNITED STATES CASE

Öz

The formation processes of "equal opportunity policies" and "positive discrimination" policies designed by modern liberal states to eliminate the effects of discrimination experienced in the world have always been a matter of debate. In the USA, which is an example of a purely pluralistic liberal democracy, it has focused on the effects of the "shaping" process of immigrants flocking to the USA from abroad, both within the framework of the liberal democratic ideal and throughout the modern period, on "education" policies in the world and the harmonization models realized by this understanding of education for a consensus at the national level. This study aims to analyze the education policies of the USA, a liberal democracy, based on national and international political, legal and administrative acceptances and practices, by reopening the political and social structure perspectives put forward in the modern period in the age of globalization, with the conceptual framework established in the 1960s, made a problem area in political philosophy and developed in the 1990s, from a multicultural perspective. Due to the nature of the subject in this study, the “in-depth content analysis method” was used as a social science method. Thus, the works of modern period writers, academics and thinkers who have important evaluations on the subject and are accepted as authorities were used and the subject was generally deepened through “interpretive reference” in the text. The study was limited historically and theoretically, especially within the framework of education, and within the context of the modern and post-modern period.

Anahtar Kelimeler

Liberal Democracy , Multiculturalism , Education Policies , United States of America.

Kaynakça

• Anık, M. (2012). Kimlik ve çokkültürlülük sosyolojisi. Açılım Kitap.
• Banks, J. A. (1993). Multicultural education: Historical development, dimensions, and practice. Review of Research in Education, 19, 3-49.
• Batool, F., Musamod, H. & Taibi, H. (2022). Living in multicultural schools: handbook for teachers, mıgrant chıldren and communıtıes in a transforming europe. (Project: 822664), https://www.micreate.eu/wp-content/img/English%20manual%20for%20teachers_june%2014_2022%20OFFICIAL.pdf, 01.01.2025, 12:45.
• Baumann, G. (2016). Çok-kültürlülük. (Trans. M. Karataş). In A. Kuper & J. Kuper (Ed.), Sosyal bilimler ansiklopedisi Volume I., (pp. 217-223), Adres Yayınları.
• Beteille, A. (2001). Equality and universality. Economic and Political Weekly, 36 (38), 3619-3625.
• Bridges, S. M. & Matas, C. P. (2006). Investigating multiculturalism as policy and practice in the middle years of schooling. The International Journal of Diversity in Organizations Communities and Nations Annual Review, 6, 1-11, https://www.researchgate.net/publication/29463110_Investigating_Multiculturalism_as_Policy_and_Practice_in_the_Middle_Years_of_Schooling_An_Australian_Study, 26.12.2024, 14:13.
• Chang, H. J. (2011). Kapitalizm hakkında size söylenmeyen yirmi üç şey. (Trans. B. Tupal). Say Yayınları.
• Chen, S. J. (2005). On the mission of multicultural education in the perspective of globalization. Comparative Education Review, 12, 37-41.
• Davis, K. A. (2012). Multicultural education as community engagement: Policies and planning in a transnational era. International Journal of Multicultural Education, 14 (3), 1-25.
• de Lara, P. (2003). Komünote ve komünotarizm. (Trans. İ. Yerguz). In P. Raynaud & S. Rials (Ed.) Siyaset felsefesi sözlüğü, (pp. 513-519), İletişim Yayınları.
• Doytcheva, M. (2009). Çokkültürlülük. (Trans. T. A. Onmuş). İletişim Yayınları.
• Feinberg, W. (2016). Eğitim. (Trans. İ. Varank). In A. Kuper & J. Kuper (Ed.), Sosyal bilimler ansiklopedisi Volume I, (pp. 334-339), Adres Yayınları.
• Fenton, S. (2001). Etnisite ‘ırkçılık, sınıf ve kültür’. (Trans. N. Şad). Phoenix Yayınevi.
• Geng, L. (2013). Reflection on multicultural education under the background of globalization. Higher Education Studies, 3 (6), 53-57.
• Gray, J. (2004). Post-Liberalizm ‘siyasal düşünce incelemeleri’. (Trans. M. Günay). Dost Kitabevi.
• Gunn, T. J. (2007). Din Özgürlüğü ve Laisite ‘ABD ve Fransa Arasında Bir Karşılaştırma’. (Trans. Edit. A. Yayla). Liberte Yayınları.
• Gutmann, A. (2005). Giriş. (Trans. Ö. Kabakçıoğlu). In A. Gutmann (Ed.), Çokkültürlülük ‘tanınma politikası’, (pp. 23-41), Yapı Kredi Yayınları.
• Heater, D. (2007). Yurttaşlığın kısa tarihi. (Trans. M. D. Üst). İmge Kitabevi.
• Heywood, A. (2011). Siyasetin temel kavramları. (Trans. H. Özler). Adres Yayınları.
• Kergévan, J. F. (2003). Demokrasi. (Çev. İ. Yerguz). In P. Raynaud & S. Rials (Ed.) Siyaset felsefesi sözlüğü, (pp. 187-195), İletişim Yayınları.
• Kymlicka, W. (1998). Çokkültürlü yurttaşlık ‘azınlık haklarının liberal teorisi’. (Trans. A. Yılmaz). Ayrıntı Yayınları.
• Kymlicka, W. & Norman, W. (2008). Vatandaşın dönüşü: Vatandaşlık kuramındaki yeni çalışmalar üzerine bir değerlendirme. In A. Kadıoğlu (Ed.), Vatandaşlığın dönüşümü, (pp. 185-217), Metis Yayınları.
• Li, D. (2013), Policy and practice in multicultural education: A case study of a multi-ethnic pre-university college, Master of Philosophy in Comparative and International Education Department of Educational Research, Unıversıtetetı Oslo, https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/35813/CompletexversionxofxthexGraduationxThesisxxDanxLixx1x.pdf?sequence=2&isAllowed=y, 25.12.2024, 13:24.
• Norley, K. (2013). Language, social class, ethnicity and educational inequality. In H. Arslan & G. Raţă (Ed.), Multicultural education: from theory to practice, (pp. 103-118), Cambridge Scholars Publishing.
• Nourbakhsh, H. (2016). Education policy and multicultural societies. International Research Journal of Interdisciplinary & Multidisciplinary Studies, 1 (12), 52-58.
• Pasquino, P. (2003). Komünote ve toplum. (Trans. İsmail Yerguz). In P. Raynaud & S. Rials (Ed.) Siyaset felsefesi sözlüğü, (pp. 519-522), İletişim Yayınları.
• Raţă, G. (2013). Bi-, cross-, inter-, multı-, plurı-, or trans-cultural educatıon?. In H. Arslan & G. Raţă (Ed.), Multicultural education: from theory to practice, (pp. 3-14). Cambridge Schoolars Publishing.
• Rawls, J. (2007). Siyasal Liberalizm. (Trans. Mehmet Fevzi Bilgin). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Sultanova, L., Khomych, L, & Belando-Montoro, M. (2020). Peculiarities of multicultural education development in North America, Western Europe and Ukraine. International Journal of New Education, 6, 121-156.
• Taylor, C. (2007). A secular age. The Belknap Press of Harvard University Press.
• Taylor, C. (2006). Modern toplumsal tahayüller. (Trans. Hamide Koyukan). Metis Yayınları.
• Wellmer, A. (2006). Demokratik bir kültürün koşulları: Liberallerle cemaatçiler arasında tartışma üzerine. (Trans. Mehmet Zafer Üskül). In A. Berten, P. da Silveira & H. Pourtois (Ed.), Liberaller ve cemaatçiler, (pp. 305-323), Dost Kitabevi.
• Zamroni, H., Dwiningrum, S. I. A., Hope, J., Kartowagiran, B., Sudartinah, T., Steine, A. & Yao, Z. (2021). Cross-cultural competence in multicultural education in Indonesian and New Zealand high schools. International Journal of Instruction, 14 (3), pp. 597-612.