Assessment and Evaluation Problems in Teaching Turkish to Foreigners and Proposed Solutions

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 35 - 73, 09.03.2026

Muhammet Memiş

https://izlik.org/JA39LF85AU

Öz

In this study, it is aimed to identify the assessment and evaluation problems encountered in the process of teaching Turkish to foreigners based on the experiences of those who prepare and administer exams. The research was conducted using a phenomenological approach, one of the qualitative research methods, and data were collected through open-ended interviews during the 2023-2024 academic year. The study group consisted of 10 participants selected through criterion sampling. As a result of the analyses, themes related to the problems in placement tests, course completion, diploma, and proficiency exams were identified under the main themes of “preparation, administration, evaluation, and validity,” with 16 sub-themes and 79 different codes being determined under these four main themes. The results indicate that the primary issues concerning the exams used in teaching Turkish to foreigners stem from inadequacies such as the lack of scientific oversight in exam preparation processes, the inability to ensure content suitability, and a limited question pool; deficiencies in planning and guidance during the administration phase; weaknesses in the evaluation processes such as the lack of scoring standards, biased evaluations, and grade inflation; and, regarding validity, the lack of equivalence and standardized exams among institutions. To address these problems, several recommendations were made, including training exam preparers in the field of assessment and evaluation, standardizing exam processes based on scientific principles, clarifying scoring standards in the administration and evaluation phases, preventing biased evaluations and grade inflation, ensuring equivalence among institutional exams, and enhancing the national and international validity of certificates by developing a common exam system to strengthen inter-institutional coordination.

Anahtar Kelimeler

Teaching Turkish to foreigners , assessment , evaluation , exams , problems

Yabancılara Türkçe Öğretimindeki Ölçme Değerlendirme Sorunları ve Çözüm Önerileri

https://izlik.org/JA39LF85AU

Öz

Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretimi sürecinde karşılaşılan ölçme ve değerlendirme sorunlarının sınavları hazırlayanların ve uygulayanların tecrübelerinden hareketle belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım temel alınarak yürütülen araştırmada veriler açık uçlu görüşmeler yoluyla 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş olan 10 katılımcı ile oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen analizler sonucunda seviye tespit, kur tamamlama, diploma ve yeterlilik sınavlarındaki sorunlara ilişkin sınavların “hazırlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve geçerliliği” temaları ortaya çıkmış ve bu 4 ana tema altında 16 alt tema ile 79 farklı kod belirlenmiştir. Sonuçlar, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan sınavlarla ilgili en temel sorunların; sınavların hazırlık süreçlerinde bilimsel denetim eksikliği, içerik uygunluğunun sağlanamaması ve sınırlı soru havuzu gibi yetersizliklerden; uygulama aşamasında planlama ve yönlendirme eksikliklerinden; değerlendirme süreçlerinde puanlama standartlarının olmaması, yanlı değerlendirme ve puan şişirme gibi zafiyetlerden; ve geçerlilik konusunda ise kurumlar arası eş değerlik ve standart sınav eksikliklerinden kaynaklandığını göstermektedir. Söz konusu sorunların çözümü için, sınavları hazırlayanların ölçme-değerlendirme alanında eğitilmeleri, sınav süreçlerinin bilimsel temellere dayalı olarak standartlaştırılması, uygulama ve değerlendirme süreçlerinde puanlama standartlarının netleştirilmesi, yanlı değerlendirme ve puan şişirme sorunlarının önlenmesi, kurumlar arası sınav eş değerliğinin sağlanması, sertifikaların ulusal ve uluslararası geçerliliğinin artırılması için de ortak bir sınav sistemi geliştirilerek kurumlar arası koordinasyon güçlendirilmesi gibi birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Yabancılara Türkçe öğretimi , ölçme , değerlendirme , sınavlar , sorunlar

Etik Beyan

Araştırma süresince gerekli tüm bilim ve yayın etiği kuralarına uyulmuştur.

Kaynakça

• [1] Avrupa Konseyi (2001). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme, değerlendirme. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• [2] Avrupa Konseyi (2021). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme – tamamlayıcı cilt. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• [3] Baker, C., Wuest, J., & Stern, P. N. (1992). Method slurring: the grounded theory/phenomenology example. Journal of Advanced Nursing, 17(11), 1355-1360.
• [4] Başar, U. ve Boylu, E. (2016). Türkçe öğretim merkezlerinin güncel durumu ve standartlaştırılması üzerine. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(24), 309-324.
• [5] Biçer, N. (2017). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında yayınlanan makaleler üzerine bir analiz çalışması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 236-247.
• [6] Boylu, E. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirme uygulamaları ve standart oluşturma (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale.
• [7] Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (Çev. Ed.: M. Bütün & S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.
• [8] Çavuşoğlu, R. ve Işık, A. D. (2021). Türkçe öğretim merkezlerinin (TÖMER) ölçme ve değerlendirme süreçleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 6(2), 291-315.
• [9] Çiftçi, Ö. ve Coşkun, H. (2017). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan çalışmaların farklı değişkenlere göre tasnifi. International Journal of Language Academy, 5(4), 205-214.
• [10] Durmuş, M. (2013). Türkçenin yabancılara öğretimi: sorunlar, çözüm önerileri ve yabancılara Türkçe öğretiminin geleceğiyle ilgili görüşler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 207-228.
• [11] Erdil, M. (2018). Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kuruluna bağlı 209 üniversitede yabancılara Türkçe öğretimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(60), 93-112.
• [12] Fraenkel, R. J., & Wallen, E. N. (2009). How to design and evaluate research in education (7th edition). McGraw-Hills.
• [13] Gedik, E. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi. İstanbul.
• [14] Işıkoğlu, M. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe kullanılan yeterlik sınavlarının madde yazımı bakımından incelenmesi (Mersin ve Sakarya Üniversitesi örneği) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi. Erzurum.
• [15] İltar, L. ve Karataş, A. G. (2022). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan C1 sınavlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), 108-121