Derleme

Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme

Cilt: 12 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme

Öz

Bu çalışmada, karşı aktarımın psikoterapi süreci içerisindeki rolünü ortaya koymak amacıyla, terapötik ittifak ve karşı aktarım arasındaki ilişkiyi değerlendiren çalışmaların gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, önceden belirlenen anahtar kelimeler ile Google Scholar, PubMed, ScienceDirect, PsycNET, MEDLINE, TR Dizin ve Ulakbim veri tabanlarında yayınlanmış Türkçe ve İngilizce makaleler 1999 (Ocak)-2024 (Aralık) yılları kısıtında taranmıştır. Tarama sonucunda dahil etme ölçütlerini karşılayan 15 çalışma gözden geçirilmiştir. İncelenen araştırmalarda karşı aktarım, farklı biçimlerde tanımlanarak terapist ya da dış gözlemciler tarafından değerlendirilmiştir. Terapötik ittifak ise genellikle Bordin’in kuramına dayalı geliştirilmiş ölçeklerle incelenmiş ve bu değerlendirmelerde terapist, danışan ve süpervizör gibi farklı kaynaklardan veri toplanmıştır. Araştırmaların bulguları bir arada değerlendirildiğinde ise karşı aktarım ile terapötik ittifakla ilişkisine dair farklılaşan sonuçlar elde edilmiştir. Kesitsel araştırma bulguları, olumsuz karşı aktarımın terapötik ittifakı zayıflattığını; olumlu karşı aktarımın ise terapötik ittifakı destekleyebildiğini ortaya koymuştur. Bunun haricinde boylamsal araştırmalar, olumlu karşı aktarımın yardımcı etkisinin yalnızca tedavinin başlangıç aşamasında gözlemlendiğini, tedavinin ilerleyen aşamalarında ise terapötik ittifakın gücünü zayıflattığını göstermiştir. Karşı aktarımın terapötik ilerlemeye olan en önemli katkısı ise etkili bir şekilde yönetildiğinde terapötik ittifakı desteklemesi olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, olumlu karşı aktarım ile terapötik ittifak arasındaki sonuçlar daha karmaşıkken, olumsuz karşı aktarımın terapötik ittifak için zedeleyici olduğu konusunda bir uzlaşı söz konusudur. Bununla birlikte, karşı aktarımın olumsuz etkilerinin uygun şekilde telafi edilmesi ile olumlu terapötik kazanımların elde edilebileceğine dair bulgular, terapi süreci açısından umut vericidir. Bu derlemenin bulguları, terapötik ilişkinin inşa edilmesi ve etkin bir biçimde sürdürülmesi için klinisyenlerin karşı aktarım dinamiklerini fark etme ve yönetmeye yönelik terapötik becerilerini geliştirmelerinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abargil, M. ve Tishby, O. (2024). Changes in countertransference and changes in patient working alliance and outcome: An empirical study. Journal of Counseling Psychology, 71(5), 447-458. https://doi.org/10.1037/cou0000743
  2. Ackerman, S. J. ve Hilsenroth, M. J. (2003). A review of therapist characteristics and techniques positively impacting the therapeutic alliance. Clinical Psychology Review, 23(1), 1-33. https://doi.org/10.1016/s0272-7358(02)00146-0
  3. Amari, N. ve Mahoney, A. (2022). Working relationally with adolescents who have experienced complex interpersonal trauma: An interpretative phenomenological analysis. Journal of Child & Adolescent Trauma, 15(1), 75-87. https://doi.org/10.1007/s40653-021-00349-x
  4. Aron, L. (1991). The patient’s experience of the analyst’s subjectivity. Psychoanalytic Dialogues, 1(1), 29–51. https://doi.org/10.1080/10481889109538884
  5. Aveline, M. (2005). The person of the therapist. Psychotherapy Research, 15(3), 155-164. https://doi.org/10.1080/10503300500090902
  6. Baldwin, S. A. ve Imel, Z. E. (2013). Therapist effects: Findings and methods. İçinde M. J. Lambert (Ed.), Bergin and garfield’s handbook of psychotherapy and behavior change (5. Basım, ss. 258 –297). Wiley.
  7. Barreto, J. F. ve Matos, P. M. (2018). Mentalizing countertransference? A model for research on the elaboration of countertransference experience in psychotherapy. Clinical Psychology & Psychotherapy, 25(3), 427-439. https://doi.org/10.1002/cpp.2177
  8. Barzilay, S., Yaseen, Z. S., Hawes, M., Gorman, B., Altman, R., Foster, A. ve Galynker, I. (2018). Emotional responses to suicidal patients: Factor structure, construct, and predictive validity of the Therapist Response Questionnaire-Suicide Form. Frontiers in Psychiatry, 9, 104. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00104

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2025

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aslan, B., & Sapmaz Yurtsever, S. (2025). Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 12(3), 358-399. https://doi.org/10.31682/ayna.1671161
AMA
1.Aslan B, Sapmaz Yurtsever S. Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2025;12(3):358-399. doi:10.31682/ayna.1671161
Chicago
Aslan, Berin, ve Seda Sapmaz Yurtsever. 2025. “Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12 (3): 358-99. https://doi.org/10.31682/ayna.1671161.
EndNote
Aslan B, Sapmaz Yurtsever S (01 Eylül 2025) Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12 3 358–399.
IEEE
[1]B. Aslan ve S. Sapmaz Yurtsever, “Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 12, sy 3, ss. 358–399, Eyl. 2025, doi: 10.31682/ayna.1671161.
ISNAD
Aslan, Berin - Sapmaz Yurtsever, Seda. “Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12/3 (01 Eylül 2025): 358-399. https://doi.org/10.31682/ayna.1671161.
JAMA
1.Aslan B, Sapmaz Yurtsever S. Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2025;12:358–399.
MLA
Aslan, Berin, ve Seda Sapmaz Yurtsever. “Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 12, sy 3, Eylül 2025, ss. 358-99, doi:10.31682/ayna.1671161.
Vancouver
1.Berin Aslan, Seda Sapmaz Yurtsever. Terapi Sürecinde Karşı Aktarım ve Terapötik İttifakın İlişkisi Üzerine Sistematik Bir Gözden Geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Eylül 2025;12(3):358-99. doi:10.31682/ayna.1671161