Derleme

Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza

Cilt: 13 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza

Öz

Ortoreksiya Nervoza (ON), "saf" ya da sağlıklı beslenmeye aşırı düzeyde önem verilmesi ve bu nedenle bireylerin psikolojik ve fiziksel sağlıklarının olumsuz etkilendiği bir sağlık sorunudur. ON, özellikle son zamanlarda klinik psikoloji alanında ilgi duyulan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Alan yazın incelendiğinde, bilimsel çalışmalarda ilgi gören bir kavram olmasına rağmen tanı ölçütleri, kategorik sınıflandırması ve semptomatolojisi hakkında ortak bir fikir birliğinin henüz olmadığı görülmektedir. Bu derleme çalışması, ON’nin ortaya çıkışını, tarihsel gelişim sürecini, diğer psikolojik bozukluklar ile ilişkisini, ilişkili olduğu düşünülen çeşitli faktörleri ele alarak ON’nin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını amaçlamaktadır. Araştırmalarda ON’nin yeme bozuklukları ve ObsesifKompulsif Bozuklukla (OKB) benzerlikleri vurgulanmakla birlikte, özellikle yeme bozuklukları spektrumuna daha yakın olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, ON’nin doğru tanımlanması ve değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen ölçüm araçlarının birçoğunun farklı sınırlılıklar taşıdığı görülmektedir. Ayrıca, bireysel etmenlerin yanı sıra kültürel etmenlerin ve sosyal medyanın da ON gelişiminde önemli bir rolü olduğu dikkati çekmektedir. Bu bağlamda, kavramsallaştırma süreci devam eden ON’nin hem bireysel deneyimleri hem de kültürel bağlamı içerecek şekilde çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirilmesi kavramsal çerçevenin daha sağlıklı bir şekilde kurulmasına katkı sağlayabilmektedir. Son olarak, mevcut çalışma ON'nin psikolojik ve fiziksel sağlık üzerindeki olumsuz etkileri göz önünde bulundurulduğunda, risk altındaki bireylerin belirlenmesi ve uygun müdahalelerin geliştirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar, bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Derleme makaleleri için etik izin gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Abak Göze, E., Dönmez, A. ve Dirik, G. (2024). Ortoreksiya nervoza (On) ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişki: sistematik bir gözden geçirme. Türk Psikoloji Yazıları, 27(53), 30-52. https://doi.org/10.31828/tpy13019967
  2. Aksoydan, E. ve Camci, N. (2009). Prevalence of orthorexia nervosa among Turkish performance artists. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 14(1), 33-37. https://doi.org/10.1007/BF03327792
  3. Almeida, C., Vieira Borba, V. ve Santos, L. (2018). Orthorexia nervosa in a sample of Portuguese fitness participants. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 23(4), 443–451. https://doi.org/10.1007/s40519-018-0517-y
  4. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı (DSM 5) (E. Köroğlu, Çev.; 5. Basım). HYB Yayın
  5. American Psikiyatri Birliği. (2022). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayısal el kitabı (5. Basım, Metin rev.; DSM-5-TR). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
  6. Arusoğlu, G., Kabakçi, E., Köksal, G. ve Kutluay Merdol, T. (2008). Orthorexia nervosa and 12 adaptation of ORTO-11 into Turkish. Turkish Journal of Psychiatry, 19(3), 1-9.
  7. Asarkaya, B. (2019). Sağlıklı ortoreksiya ve ortoreksiya nervoza: Ebeveynden algılanan psikolojik kontrol ve uyumlu-uyumsuz mükemmeliyetçilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  8. Asil, E., Yılmaz, M. V., Ayyıldız, F. ve Yalçın, T. (2023). The effect of social media use on orthorexia nervosa: A sample from Turkey. Nutrición Hospitalaria, 40(2), 384-390. https://doi.org/10.20960/nh.04217

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dönmez, A., & Dirik, G. (2026). Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 13(1), 1-32. https://doi.org/10.31682/ayna.1685745
AMA
1.Dönmez A, Dirik G. Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(1):1-32. doi:10.31682/ayna.1685745
Chicago
Dönmez, Ahmet, ve Gülay Dirik. 2026. “Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 (1): 1-32. https://doi.org/10.31682/ayna.1685745.
EndNote
Dönmez A, Dirik G (01 Ocak 2026) Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 1 1–32.
IEEE
[1]A. Dönmez ve G. Dirik, “Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 13, sy 1, ss. 1–32, Oca. 2026, doi: 10.31682/ayna.1685745.
ISNAD
Dönmez, Ahmet - Dirik, Gülay. “Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13/1 (01 Ocak 2026): 1-32. https://doi.org/10.31682/ayna.1685745.
JAMA
1.Dönmez A, Dirik G. Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13:1–32.
MLA
Dönmez, Ahmet, ve Gülay Dirik. “Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 13, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-32, doi:10.31682/ayna.1685745.
Vancouver
1.Ahmet Dönmez, Gülay Dirik. Sağlıklı Beslenmeden Psikopatolojiye: Ortoreksiya Nervoza. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Ocak 2026;13(1):1-32. doi:10.31682/ayna.1685745