Araştırma Makalesi

Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması

Cilt: 6 Sayı: 3 1 Ekim 2019
PDF İndir
EN TR

Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması

Öz

Bu çalışmada, erken dönem bağlanma deneyimlerinin ‘güvenli üs senaryosu’ olarak temsil edildiği görüşü temelinde geliştirilmiş olan ve yarı-projektif bir teknik olan Bağlanma Senaryo Değerlendirme (BSD) Yöntemi’nin Türkçe uyarlaması yapılmıştır. Yaşları 18–58 arasında değişen toplam 197 katılımcı ile çalışma tamamlanmıştır. BSD’nin yanısıra çalışmada Kısa Semptom Envanteri, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Başa Çıkma Yolları Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYEII) ve Weschler Yetişkinler için Zekâ Ölçeği-Geliştirilmiş Form (WYZÖ-G) uygulanmıştır. BSD-Türkçe’nin test-tekrar test ve puanlayıcılar arası güvenirlik katsayılarının tatminkâr düzeyde olduğu belirlenmiştir. Iraksak geçerlik kapsamında BSD performansının bilişsel yetenek düzeyinden bağımsız olduğu, WYZÖ-G ile ilişkisizliği test edilerek saptanmıştır. Yakınsak geçerlik kapsamında ise, güvenli üs senaryo bilgi düzeyinin psikolojik belirtiler ve romantik ilişkilerde bağlanma kaygı düzeyi ile negatif, sosyal destek algısı, sosyal destek arayışı ve problem odaklı başa çıkma ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, BSD’nin sağlıklı yetişkin ve klinik örneklemi beklendik düzeyde ayırt edebildiği sonucuna da ulaşılmıştır. Erken dönem deneyimlerinde şekillenen bağlanma temsillerinin, güvenli üs senaryosu olarak tanımlanmasının kuramsal katkıları ve bu senaryoların yarı-projektif bir teknik olarak BSD yöntemi ile ölçümlenebilmesinin uygulamaya yönelik katkıları tartışılmıştır. Ayrıca bilişsel terapi sürecinde, bağlanmanın güvenli üs bilişsel senaryoları kapsamında ele alınmasının olası faydaları vurgulanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu makale yazara ait; “The psychometric qualities of the knowledge of secure base script-prompt word outline method: Multi-sample evaluation of the validity and the reliability. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, (2007)” tez çalışmasından güncellenerek üretilmiştir. Teşekkür: Doktora araştırmam süresince değerli desteğini yol göstericiliğini esirgemeyen tez danışmanım sayın Prof. Dr. A. Nuray Karancı’ya ve bilgi birikimlerini bütün içtenlikleriyle benimle paylaşan Prof. Dr. Harriet Salatas Waters ve Prof. Dr. Everett Waters’a en samimi teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

  1. Ainsworth, M. D. S, Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: Assesed in the strange situation and at home. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  2. American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: American Psychiatric Association.
  3. Beck, J. S. (1995). Cognitive therapy: Basics and beyond. New York: Guilford.
  4. Benoit, D., & Parker, K. C. (1994). Stability and transmission of attachment across three generations. Child Development, 65(5), 1444-1456.
  5. Bosmans, G. (2016). Cognitive behaviour therapy for children and adolescents: Can attachment theory contribute to its efficacy? Clinical Child and Family Psychology Review, 19(4), 310-328. doi: 10.1007/s10567-016-0212-3
  6. Bost, K. K., Shin, N., Mcbride, B. A., Brown, G. L., Vaughn, B.E., Coppola, G., Verissimo, M., Monteiro, L. & Korth, B. (2006). Maternal secure base scripts, children's attachment security, and mother–child narrative styles. Attachment and Human Development, 8(3), 241-260. doi:10.1080/14616730600856131
  7. Bowlby, J. (1958). The nature of child’s tie to his mother. The International Journal of PsychoAnalysis, 39(5), 350-373.
  8. Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment. New York: Basic Books.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2019

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Anafarta-şendağ, M. (2019). Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 6(3), 244-270. https://doi.org/10.31682/ayna.525056
AMA
1.Anafarta-şendağ M. Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6(3):244-270. doi:10.31682/ayna.525056
Chicago
Anafarta-şendağ, Meltem. 2019. “Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 (3): 244-70. https://doi.org/10.31682/ayna.525056.
EndNote
Anafarta-şendağ M (01 Ekim 2019) Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 3 244–270.
IEEE
[1]M. Anafarta-şendağ, “Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 3, ss. 244–270, Eki. 2019, doi: 10.31682/ayna.525056.
ISNAD
Anafarta-şendağ, Meltem. “Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6/3 (01 Ekim 2019): 244-270. https://doi.org/10.31682/ayna.525056.
JAMA
1.Anafarta-şendağ M. Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6:244–270.
MLA
Anafarta-şendağ, Meltem. “Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 3, Ekim 2019, ss. 244-70, doi:10.31682/ayna.525056.
Vancouver
1.Meltem Anafarta-şendağ. Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Ekim 2019;6(3):244-70. doi:10.31682/ayna.525056