Erken Dönem İçselleştirilen Bağlanma Deneyimlerinin Hikâyelerle Değerlendirilmesi: Bağlanma Senaryosu Değerlendirme Yönteminin Türkçe Uyarlaması
Öz
Bu çalışmada, erken dönem bağlanma deneyimlerinin ‘güvenli üs senaryosu’ olarak
temsil edildiği görüşü temelinde geliştirilmiş olan ve yarı-projektif bir teknik olan
Bağlanma Senaryo Değerlendirme (BSD) Yöntemi’nin Türkçe uyarlaması yapılmıştır.
Yaşları 18–58 arasında değişen toplam 197 katılımcı ile çalışma tamamlanmıştır.
BSD’nin yanısıra çalışmada Kısa Semptom Envanteri, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal
Destek Ölçeği, Başa Çıkma Yolları Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYEII) ve Weschler Yetişkinler için Zekâ Ölçeği-Geliştirilmiş Form (WYZÖ-G) uygulanmıştır.
BSD-Türkçe’nin test-tekrar test ve puanlayıcılar arası güvenirlik katsayılarının tatminkâr
düzeyde olduğu belirlenmiştir. Iraksak geçerlik kapsamında BSD performansının bilişsel
yetenek düzeyinden bağımsız olduğu, WYZÖ-G ile ilişkisizliği test edilerek saptanmıştır.
Yakınsak geçerlik kapsamında ise, güvenli üs senaryo bilgi düzeyinin psikolojik belirtiler
ve romantik ilişkilerde bağlanma kaygı düzeyi ile negatif, sosyal destek algısı, sosyal
destek arayışı ve problem odaklı başa çıkma ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur.
Ayrıca, BSD’nin sağlıklı yetişkin ve klinik örneklemi beklendik düzeyde ayırt edebildiği
sonucuna da ulaşılmıştır. Erken dönem deneyimlerinde şekillenen bağlanma
temsillerinin, güvenli üs senaryosu olarak tanımlanmasının kuramsal katkıları ve bu
senaryoların yarı-projektif bir teknik olarak BSD yöntemi ile ölçümlenebilmesinin
uygulamaya yönelik katkıları tartışılmıştır. Ayrıca bilişsel terapi sürecinde, bağlanmanın
güvenli üs bilişsel senaryoları kapsamında ele alınmasının olası faydaları vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Ainsworth, M. D. S, Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: Assesed in the strange situation and at home. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
- American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: American Psychiatric Association.
- Beck, J. S. (1995). Cognitive therapy: Basics and beyond. New York: Guilford.
- Benoit, D., & Parker, K. C. (1994). Stability and transmission of attachment across three generations. Child Development, 65(5), 1444-1456.
- Bosmans, G. (2016). Cognitive behaviour therapy for children and adolescents: Can attachment theory contribute to its efficacy? Clinical Child and Family Psychology Review, 19(4), 310-328. doi: 10.1007/s10567-016-0212-3
- Bost, K. K., Shin, N., Mcbride, B. A., Brown, G. L., Vaughn, B.E., Coppola, G., Verissimo, M., Monteiro, L. & Korth, B. (2006). Maternal secure base scripts, children's attachment security, and mother–child narrative styles. Attachment and Human Development, 8(3), 241-260. doi:10.1080/14616730600856131
- Bowlby, J. (1958). The nature of child’s tie to his mother. The International Journal of PsychoAnalysis, 39(5), 350-373.
- Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment. New York: Basic Books.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2019
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 3