Derleme

Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu

Cilt: 7 Sayı: 1 28 Şubat 2020
PDF İndir
EN TR

Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu

Öz

Psikanalitik yaklaşımda cinsiyet ayrımı, kişinin anatomisinden öte bir noktada değerlendirilmektedir. Lacan, cinsiyet ayrımının simgeselde gösterilmesinin imkansız olduğunu öne sürmüş ve cinsiyetlenmeyi mantıktan aldığı formüllerle açıklama yoluna gitmiştir. Bu formüllere göre erkeksi konum tamamen kastrasyona dahilken; kadınsı konum, özne olmasının gerekliliği olarak kastrasyona dahil olsa da tam olarak dahil değildir. Öznenin cinsiyetlenme konumunu, Başka’nın arzusunun göstereni olan fallusa göre aldığı konum belirlemekte ve üstlendiği konuma göre deneyimlediği jouissance türü farklılaşmaktadır. Öznenin Başka’nın eksiğine göre aldığı konum hangi klinik yapı içerisinde değerlendirileceğiyle ilgili de belirleyici bir niteliğe sahiptir. Lacan’a göre üç temel yapı olan psikotik, pervert ve nevrotik, bireyin yabancılaşma ve ayrışma evrelerinde Başka’nın eksiği karşısında benimsedikleri farklı savunma mekanizmaları sonucunda ortaya çıkmaktadır. Hem yabancılaşma hem de ayrışma evrelerinden geçen tek yapı olan nevrotik yapının bir alt kategorisi olan obsesyonda, özne ilk büyük Başka’dan ayrışmanın yarattığı kaygı ile Başka’nın eksik olduğunu reddederek; histeride ise Başka’yı tamamlayacak olan nesneye dönüşmeyi arzulayarak baş etmektedir. Histerik yapının genellikle kadınlarda ortaya çıkması nedeniyle, Lacan kadınsı konum ile histerik konumu karşılaştırma gereksinimi duymuştur. Histerik, kadınlığın kendisinde yaratacağı karmaşadan kaçınmak üzere ilişkilerinde erkeksi konumla özdeşleşerek kadınlıkla ilgili bilgiye ulaşmaya ya da başka kadınlarla imgesel özdeşleşme kurarak kadın olmaya çalışmaktadır. Ancak iki yol da başarısızlıkla sonuçlanmakta ve histerik sürekli “Kadın mıyım, erkek miyim?” sorusuyla karşı karşıya kalmaktadır. Güncel çalışmada, Lacan’ın cinsiyetlenme kuramı ve histeri nevrozu ele alınmış; histerik yapı özellikleri gösterdiği düşünülen C. Bey vakası yapısal özellikler ve cinsiyetlenme konumu çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Dor, J. (2013). The clinical Lacan. New York: Other Press, LLC.
  2. Evans, D. (1996). An introductory dictionary of Lacanian psychoanalysis. London: Routledge.
  3. Fink, B. (1997). The Lacanian subject: Between language and jouissance. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  4. Fink, B. (2002). Knowledge and jouissance. İçinde S. Barnard & B. Fink (Ed.), Reading seminar XX: Lacan's major work on love, knowledge and feminine sexuality (ss. 21-46). Albany, NY: State University of New York Press.
  5. Fink, B. (2004). Lacan to the letter: Reading ecrits closely. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.
  6. Freud, S. (1998). Olgu öyküleri 1: "Dora" ve "Küçük Hans" (A. Eğrilmez, Çev.). İstanbul: Payel Yayınevi.
  7. Gessert, A. (2014). Hysteria and obsession. İçinde A. Gessert, (Ed.), Introductory lectures on Lacan. London: Karnac Books.
  8. Homer, S. (2013). Jacques Lacan. (A. Aydın, Çev). Ankara: Phoenix Yayınevi (2005).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2020

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2019

Kabul Tarihi

4 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydoğ, S. (2020). Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 7(1), 20-40. https://doi.org/10.31682/ayna.659658
AMA
1.Aydoğ S. Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2020;7(1):20-40. doi:10.31682/ayna.659658
Chicago
Aydoğ, Sezin. 2020. “Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7 (1): 20-40. https://doi.org/10.31682/ayna.659658.
EndNote
Aydoğ S (01 Şubat 2020) Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7 1 20–40.
IEEE
[1]S. Aydoğ, “Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 20–40, Şub. 2020, doi: 10.31682/ayna.659658.
ISNAD
Aydoğ, Sezin. “Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7/1 (01 Şubat 2020): 20-40. https://doi.org/10.31682/ayna.659658.
JAMA
1.Aydoğ S. Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2020;7:20–40.
MLA
Aydoğ, Sezin. “Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 7, sy 1, Şubat 2020, ss. 20-40, doi:10.31682/ayna.659658.
Vancouver
1.Sezin Aydoğ. Lacanyen Yaklaşımda Cinsiyetlenme ve Histeri Nevrozu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Şubat 2020;7(1):20-4. doi:10.31682/ayna.659658

Cited By