Araştırma Makalesi

Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü

Cilt: 8 Sayı: 3 28 Ekim 2021
PDF İndir
EN TR

Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü

Öz

Bu çalışmada, düşük sosyo-ekonomik statüdeki (SES) ergenlerin psikolojik iyi oluşlarının ergenlerin varlıklı akranlarıyla ilgili hissettikleri duygularla ve ekonomik eşitsizliğe dair inançlarıyla ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmada, ekonomik eşitsizlikle ilgili inançlar bireylerin mevcut ekonomik, sosyal ve politik düzenlemeleri meşrulaştırma ve savunma motivasyonunu konu alan sistemi meşrulaştırma kuramı perspektifinden ele alınmıştır. Duygulardan ise mevcut çalışma bağlamı ile oldukça ilişkili olan iki duyguya, öfke ve hayranlık duygularına odaklanılmıştır. Çalışmada varlıklı akranlarla ilgili hissedilen öfke ve hayranlık duygularının ekonomik sistemi meşrulaştırma ve iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık edeceği ileri sürülmüştür. Araştırmanın örneklemini göreli düşük SES’ye sahip 182 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Öfke ve hayranlık duyguları SES grupları arasında farklı sonuçlar ortaya çıkarma olasılığı olan çeşitli bağlamlarda ölçülmüştür. Bu bağlamlar şunlardır: maddi tüketim imkânları, ailesel etkenler, geleceğe yönelik imkânlar ve güç, yetkinlik ve fiziksel çekicilik algısı, kişilerarası ilişkiler ve eğitim imkânları. Sonuçlar, iyi oluşun sistemi meşrulaştırma puanı ile pozitif, öfke toplam puanı ve hayranlık toplam puanı ile negatif ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca öfkenin, özellikle de varlıklı akranların “maddi tüketim imkânları”na sahip olduğu için duyulan öfkenin, ekonomik sistemi meşrulaştırma ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık ettiği ortaya konulmuştur. Bununla birlikte, hayranlığın toplam puanın ve özellikle “maddi tüketim imkânları” ve “kişilerarası ilişkiler” boyutları alanındaki hayranlığın, iyi oluş ile negatif ilişkisi bulunsa da sistemi meşrulaştırma ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Araştırmanın sonuçları, düşük SES’deki ergenlerin psikolojik iyi oluşlarını anlamada, varlıklı akranlarla ilgili öfke ve hayranlık duygularının ve ekonomik sisteme meşruiyet atfetmeye yönelik eğilimlerinin rolünü de göz önünde bulundurmanın önemine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, D. A., Sharma, S. ve Verma, S. (2004). The emotional environment of families experiencing chronic poverty in India. Journal of Family and Economic Issues, 25, 387-409. https://doi.org/10.1023/B:JEEI.0000039947.60727.e9
  2. Akfırat, S., Polat, F. Ç. ve Yetim, U. (2016). How the poor deal with their own poverty: A social psychological analysis from the social identity perspective. Social Indicators Research, 127, 413-433. https://doi.org/10.1007/s11205-015-0953-2
  3. Albayrak, B. ve Kutlu, Y. (2009). Ergenlerde öfke ifade tarzı ve ilişkili faktörler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2, 57-69.
  4. Algoe, S. B. ve Haidt, J. (2009). Witnessing excellence in action: The ‘other-praising’ emotions of elevation, gratitude, and admiration. The Journal of Positive Psychology, 4, 105-127. https://doi.org/10.1080/17439760802650519
  5. Amato, P. R. ve Zuo, J. (1992). Rural poverty, urban poverty, and psychological well-being. The Sociological Quarterly, 33, 229-240. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1992.tb00373.x
  6. Aneshensel, C. S. ve Sucoff, C. A. (1996). The neighborhood context of adolescent mental health. Journal of Health and Social Behavior, 37, 293-310. https://doi.org/10.2307/2137258
  7. Arnett, J. J. (1999). Adolescent storm and stress, reconsidered. American Psychologist, 54(5), 317-326. https://doi.org/10.1037/0003-066X.54.5.317
  8. Ashburn-Nardo, L., Knowles, M. L. ve Monteith, M. J. (2003). Black Americans' implicit racial associations and their implications for intergroup judgment. Social Cognition, 21, 61-87. https://doi.org/10.1521/soco.21.1.61.21192

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2021

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Altop, E., & Solak, N. (2021). Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 8(3), 444-488. https://doi.org/10.31682/ayna.743651
AMA
1.Altop E, Solak N. Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8(3):444-488. doi:10.31682/ayna.743651
Chicago
Altop, Ecem, ve Nevin Solak. 2021. “Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 (3): 444-88. https://doi.org/10.31682/ayna.743651.
EndNote
Altop E, Solak N (01 Ekim 2021) Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 3 444–488.
IEEE
[1]E. Altop ve N. Solak, “Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 444–488, Eki. 2021, doi: 10.31682/ayna.743651.
ISNAD
Altop, Ecem - Solak, Nevin. “Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8/3 (01 Ekim 2021): 444-488. https://doi.org/10.31682/ayna.743651.
JAMA
1.Altop E, Solak N. Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8:444–488.
MLA
Altop, Ecem, ve Nevin Solak. “Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 3, Ekim 2021, ss. 444-88, doi:10.31682/ayna.743651.
Vancouver
1.Ecem Altop, Nevin Solak. Düşük Sosyo-Ekonomik Statüdeki Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş: Sistemi Meşrulaştırıcı İnançların, Öfke ve Hayranlık Duygularının Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Ekim 2021;8(3):444-88. doi:10.31682/ayna.743651

Cited By