EN
TR
Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme
Öz
Bu derlemede boşanma sürecinde etkili uygulamalara temel oluşturmasına katkı sağlamak amacıyla psikolojik müdahaleler betimsel düzeyde ele alınmaktadır. Bir kriz durumu olan boşanmanın eşler ve varsa çocukları üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Son yıllarda ise buna ek olarak yapıcı ve sağlıklı boşanma kavramlarından bahsedilmektedir. Boşanma oranlarındaki artış ile beraber boşanma sonrası yaşam düzenlemelerine destek ihtiyacı da artmaktadır. Ruh sağlığı alanında çalışanların boşanma sonrası uyum ile ilgili yetkin ve etkili uygulamalar oluşturabilmelerini desteklemek amacıyla boşanma sürecinde psikolojik müdahalelerin neler olduğu, nasıl yapıldığı ve bu müdahalelerin hangi koşullarda daha etkili olduğunu içeren bilgilere gereksinim duyulmaktadır. Boşanma sürecindeki psikolojik müdahaleler, evliliğin sonlanması aşamasında aile üyelerinin olumsuz etkiler yaşamasını azaltmayı ve başa çıkma becerileri kazanmalarını desteklemeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Boşanma sürecinde psikolojik müdahaleler boşanma aşamasındaki tüm aile üyelerine, eşler, ebeveynler ya da kardeşler gibi bir alt sistemi oluşturan aile üyelerine veya sadece bir aile üyesine yönelik olarak sunulabilmektedir. Boşanma sürecinde psikolojik müdahaleler; psikoterapi, arabuluculuk ya da psikoeğitsel programlar şeklinde verilebilmektedir. Psikoterapi yaklaşımında; bilişsel-davranışçı terapi, affetme terapisi, yas terapisi gibi farklı yaklaşımlar kullanılabilmektedir. Boşananlar arasındaki çatışmanın düzeyine göre kullanılabilecek yaklaşımlar farklılık gösterebilmektedir. Boşanma sürecinde psikolojik müdahalelerin ilkeleri, yaklaşımları, aşamaları özetlenmiştir. Boşanma sürecinde psikolojik müdahaleleri ele alan yurt dışı ve yurt içi araştırmalar ele alındığında bu alanda bir gereksinim olduğu görülmektedir. Boşanma sürecinde psikolojik müdahaleler alanında kontrollü ve boylamsal çalışmaların eksikliği, boşanma sürecinde psikolojik müdahalelere özgü spesifik eğitimlerin yetersizliği ve boşanma alanında etkililiğin değerlendirilirken nelerden etkilenebileceği konuları vurgulanmıştır. Boşanma sürecinde psikolojik müdahaleleri ele alan mevcut literatürdeki sınırlılıklar ele alınmış, daha ileri araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abosaidi Moghadam, N., Sanagouye Moharer, G., Shirazi, M. (2020). Effectiveness of acceptance and commitment therapy (ACT) on feelings of loneliness, shame, and guilt in female applicants for divorce. Journal of Applied Psychology, 14(1), 35-54. https://doi.org/10.29252/apsy.14.1.35
- Ahrons, C. (1979). The binuclear family: Two households, one family. Alternative Lifestyles, 2, 449–515. https://doi.org/10.2307/584469
- Ahrons, C. (1980). Divorce: A crisis of family transition and change. Family Relations, 29, 533-540. https://doi.org/10.2307/584469
- Ahrons, C. (1994). The good divorce. Keeping your family together when your marriage comes apart (1. basım). New York: Harper Collins.
- Anderson, S. A. ve Sabatelli, R. M. (2000). Family interaction: A multigenerational perspective (1. basım). Boston: Allyn & Bacon.
- Appell, J. (2006). Divorce doesn’t have to be that way: A handbook for the helping professional (1. basım). California: Impact Publishers.
- Arıkan, Ç. (1996). Halkın boşanmaya ilişkin tutumları araştırması (2. basım). Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı.
- Arsu, F., Erbay, E., Ünal, F. G. ve Gürgan, U. (2018, 26-28 Ekim). Grupla psikolojik danışmanın boşanmış aile çocuklarının öznel iyi oluş ve boşanmaya uyum düzeylerine etkisi [Sözlü bildiri]. Uluslararası Necatibey Eğitim ve Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi, Balıkesir, Türkiye.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2022
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
28 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Sayan Karahan, A. (2022). Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 9(1), 88-111. https://doi.org/10.31682/ayna.943037
AMA
1.Sayan Karahan A. Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2022;9(1):88-111. doi:10.31682/ayna.943037
Chicago
Sayan Karahan, Ayşegül. 2022. “Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9 (1): 88-111. https://doi.org/10.31682/ayna.943037.
EndNote
Sayan Karahan A (01 Şubat 2022) Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9 1 88–111.
IEEE
[1]A. Sayan Karahan, “Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 88–111, Şub. 2022, doi: 10.31682/ayna.943037.
ISNAD
Sayan Karahan, Ayşegül. “Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9/1 (01 Şubat 2022): 88-111. https://doi.org/10.31682/ayna.943037.
JAMA
1.Sayan Karahan A. Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2022;9:88–111.
MLA
Sayan Karahan, Ayşegül. “Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, Şubat 2022, ss. 88-111, doi:10.31682/ayna.943037.
Vancouver
1.Ayşegül Sayan Karahan. Boşanma Sürecinde Psikolojik Müdahaleler Üzerine Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Şubat 2022;9(1):88-111. doi:10.31682/ayna.943037
Cited By
Examination of the factors affecting the adjustment of the children of divorced families
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi
https://doi.org/10.17066/tpdrd.1218605ecBoşanmanın Öğrenciler Üzerindeki İzleri: Sınıf Öğretmenlerinin Perspektifinden
Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17556/erziefd.1440126Çözüm Odaklı Kısa Süreli Grupla Psikolojik Danışmanın Parçalanmış Aileye Sahip Ergenlerin Kaygı ve Umutsuzluk Düzeyleri Üzerindeki Etkisi
Humanistic Perspective
https://doi.org/10.47793/hp.1413319Evlilik ile İlgili Türkiye’de Yapılmış Çalışmaların Bibliyometrik Analizi
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.51460/baebd.1600040